III SA/Łd 255/15

Dnia 25 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. B p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 27 lutego 2015 roku A. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. B. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że decyzja o skierowaniu o na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. B jest ostateczna i w najbliższym czasie zostanie wykonana. Niezgłoszenie się na egzamin spowoduje cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżąca podała, że prawo jazdy jest jej niezbędne do wykonywania działalności zarobkowej, która stanowi główne źródło utrzymania. Wskazała, że jest aplikantem adwokackim i niemal codziennie dojeżdża do sądów w różnych częściach kraju. Ponadto podkreśliła, że prawo jazdy jest jej niezbędne w celu dowożenia chorego ojca do rożnych placówek medycznych. Nikt nie może jej zastąpić, a chory ojciec nie jest w stanie sobie poradzić sam, bez pomocy drugiej osoby. Wskazała, że jeśli decyzja zostanie wykonana w sposób definitywny, utraci prawo jazdy jeszcze przed rozpoznaniem sprawy przez sąd. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie zaistniały trudne do odwrócenia skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Nadmieniła również, że następstwa zaskarżonej decyzji, mogą spowodować istotną i trwałą zmianę rzeczywistości w sferze finansowej poprzez utratę źródła utrzymania, co może grozić, wyrządzeniem znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) –dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdził, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie w oparciu o subiektywnie sformułowane przez stronę przesłanki, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). W ocenie sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności wskazane we wniosku nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie podano bowiem żadnych faktów, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku skarżąca ograniczyła się jedynie do twierdzenia, że wnioskuje o ochronę tymczasową, ponieważ natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżąca podała, że prawo jazdy jest jej niezbędne do wykonywania działalności zarobkowej, która stanowi główne źródło utrzymania. Wskazała, że jest aplikantem adwokackim i niemal codziennie dojeżdża do sądów w różnych częściach kraju. Podkreśliła, że prawo jazdy jest jej również niezbędne w celu dowożenia chorego ojca do rożnych placówek medycznych. Nikt nie może jej w tym zakresie zastąpić, a chory ojciec nie jest w stanie sobie poradzić sam, bez pomocy drugiej osoby. Wskazała, że jeśli decyzja zostanie wykonana w sposób definitywny utraci prawo jazdy jeszcze przed rozpoznaniem sprawy przez sąd. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie zaistniały trudne do odwrócenia skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Następstwa zaskarżonej decyzji, mogą spowodować istotną i trwałą zmianę rzeczywistości w jej sferze finansowej poprzez utratę źródła utrzymania, co może grozić, wyrządzeniem znacznej szkody. W ocenie sądu powołując się na powyższe okoliczności strona skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że w jej konkretnej sytuacji takie okoliczności faktyczne zachodzą, co przemawiałoby za uwzględnieniem wniosku. Same twierdzenia strony nie są w tym zakresie wystarczające. Należy podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Ponadto należy zauważyć, że zaskarżona do sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia z dnia [...] roku o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. B sama w sobie nie oznacza bowiem pozbawienia skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami. Wykonanie tej decyzji, czyli sam fakt poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. B w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2012 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 150, z późn. zm.), starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. W myśl art. 49 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji. Jak stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku utraty kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3. Wykonanie zatem decyzji o skierowaniu skarżącej na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami silnikowymi nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ponieważ decyzja ta, wbrew twierdzeniom skarżącej, samoistnie nie powoduje pozbawienia skarżącej prawa jazdy (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2015r., sygn. akt I OZ 158/15 oraz dnia 7 października 2014r., sygn. akt I OSK 2402/14 dostępne www. orzeczenia.nsa.gov.pl) Na marginesie powyższych rozważań podkreślić jedynie należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonego postanowienia. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. a.ł.