III SA/Łd 258/12

Dnia 18 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B.M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.M., Z.Z., K.Z., K.D., E.A. na uchwałę Rady Gminy Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania B.M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi) B.M., Z.Z., K.Z., K.D., E.A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od powyższej skargi w kwocie 300 zł B.M. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na fakt, że zawarte na urzędowym formularzu (PPF) oświadczenie skarżącej okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2012 r. wezwał wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji, szczegółowo w nim wskazanych, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni w dniu 16 kwietnia 2012 r. jako uzupełnienie złożyła ponownie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie w drodze pisma z dnia 30 kwietnia 2012 r. oświadczyła, że odstępuje od wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponadto do pisma wnioskodawczyni załączyła dowód wpłaty kwoty 300 zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi. Powyższe oświadczenie B.M. Referendarz sądowy potraktował jako cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie zaś do treści art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy strona cofnie skutecznie skargę, w razie śmierci strony w określonych sytuacjach oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie oświadczyła, że cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy, potwierdzając fakt uiszczenia opłaty sądowej od wniesionej skargi. W tej sytuacji uznać zatem należało, że cofnięcie przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy uczyniło bezprzedmiotowym postępowanie w zakresie nim objętym, zachodzi bowiem brak przedmiotu rozpoznania. Jest to zatem sytuacja, o której stanowi art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie należało jednak rozważyć, czy do orzekania na podstawie powołanego przepisu uprawniony jest referendarz sądowy. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Jeśli bowiem referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. został uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to takie jego uprawnienie obejmuje tym bardziej kompetencję do zakończenia tego postępowania z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie tego celu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 379/08). Jednocześnie podzielić w tym miejscu należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2007 roku (sygn. akt I OZ 942/07), że katalog czynności referendarza sądowego z art. 258 § 2 p.p.s.a. ma charakter otwarty, co powoduje, że ma on także możliwość wydawania innych niż wymienione w tym przepisie zarządzeń i postanowień. W takiej sytuacji należy odpowiednio zastosować art. 259 § 1 p.p.s.a. i uznać, że strona lub jej pełnomocnik ma możliwość złożenia sprzeciwu również wobec tych czynności. Daje to możliwość skontrolowania przez sąd administracyjny m.in., czy referendarz sądowy, dokonując czynności niewymienionych w art. 258 § 2 p.p.s.a., nie wykroczył poza uprawnienia przyznane mu art. 258 § 1 p.p.s.a. Powyższy wniosek wypływa także z pozycji referendarza sądowego w sądownictwie administracyjnym. Nie będąc sędzią, otrzymał on możliwość wydawania postanowień kierowanych do strony. W przypadku, gdy strona nie wniesie sprzeciwu, uzyskują one moc postanowień sądowych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 379/08). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. (MSi)