III SA/Łd 26/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2013 postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2015 r. Przewodniczący Wydziału III wezwał J. B. do uiszczenia wpisu sądowego od powyższej skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Według adnotacji doręczyciela umieszczonych na kopercie zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, przesyłka ta pomimo tego, że była dwukrotnie awizowana – pierwsze awizo w dniu 20 stycznia 2015 r., powtórne awizo w dniu 28 stycznia 2015 r. – nie została podjęta w terminie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia z placówki pocztowej "PA InPost w W., [...] 40 (RUCH)", umieszczonego w skrzynce oddawczej. W związku z tym w dniu 5 lutego 2015 r. została zwrócona sądowi. W dniu 26 lutego 2014 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że awizo z InPostu nie zostało mu "doręczone lub zostało zagubione". Oczekiwał awiza. Nawet matka skarżącego wielokrotnie pytała w placówce InPostu i kiosku "Ruchu", gdzie powinien odebrać przesyłkę sądową, ale z uwagi na brak numeru przesyłki nikt nie potrafił mu pomóc. W dniu 25 lutego 2015 r. matka skarżącego dowiedziała się o tym, że przesyłka została nadana i jaką kwotę ma wpłacić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucję przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Z treści przywołanych przepisów wynika bowiem, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Niewątpliwie uiszczenie wpisu sądowego od skargi w terminie zakreślonym w zarządzeniu o wezwaniu do jego uiszczenia stanowi warunek jej dopuszczalności określony w art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Nie budzi też wątpliwości, że z adnotacji doręczyciela wynika, że przesyłka zawierająca odpis powyższego zarządzenia, została po raz pierwszy awizowana w dniu 20 stycznia 2015 r. W związku z tym w dniu 21 stycznia 2015 r. rozpoczął swój bieg określony w art. 73 § 1 p.p.s.a. czternastodniowy termin wraz z upływem, którego (w dniu 3 lutego 2015 r.) ziściła się fikcja doręczenia przewidziana w art. 73 § 4 p.p.s.a. Następnie rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego, który zakończył się w dniu 10 lutego 2015 r. Według oświadczenia skarżącego zawartego we wniosku, jego matka dowiedziała się o tej przesyłce i wysokości należnego wpisu sądowego od skargi w dniu 25 lutego 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia powyższego braku został złożony w dniu 26 lutego 2015 r. Jednocześnie skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w należnej wysokości. W tych okolicznościach faktycznych podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego ma przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowym i w literaturze nie budzi wątpliwości, iż brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.: postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por.: postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08, i z dnia 9 czerwca 2011r., I OZ 402/11). Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna zatem uprawdopodobnić, tj. powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Sąd nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W ocenie sądu skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wskazał jedynie w dość ogólny sposób, że awizo z InPostu nie zostało mu "doręczone lub zostało zagubione". Oczekiwał awiza, zaś jego matka wielokrotnie pytała o przesyłkę w placówce InPostu i kiosku "Ruchu". Skarżący nie wyjaśnił jednak w sposób przekonujący nawet tego, dlaczego nie dysponował zawiadomieniem o pozostawieniu przesyłki i nie odebrał jej z placówki pocztowej w terminie 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia. Na podstawie uzasadnienia wniosku skarżącego nie można nawet stwierdzić kto nie doręczył skarżącemu zawiadomienia lub też je zagubił i czy rzeczywiście skarżący nie widział o przesyłce z sądu zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi tym bardziej, że wskazywał jednocześnie na to, iż oczekiwał na to zawiadomienie, a jego matka miała się zwracać do operatora pocztowego z zapytaniem o przesyłkę z sądu. Nie sposób zatem uznać, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja uzasadnia uwzględnienie wniosku, nie uprawdopodabnia ona bowiem, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyny, której przy największej staranności skarżący nie byłby w stanie przezwyciężyć by dochować terminu. Z tych też względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. e.o.