III SA/Łd 263/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu D. C. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w P. [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej W. M. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić radcy prawnemu D. C. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 263/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 5, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.) ; art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.u. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.)- zwanej dalej Kpa. odmówił W.M. przyznania dodatku mieszkaniowego. W ocenie organu I instancji wnioskodawczyni nie spełniała ustawowych kryteriów uzyskania dodatku mieszkaniowego, bowiem zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni przekraczającej ustawową maksymalną normę powierzchni użytkowej przewidzianą dla jednej osoby. W odwołaniu od powyższej decyzji W. M.wskazała, iż jest osobą samotną , chorą , utrzymującą się z renty socjalnej, która jest jej jedynym dochodem. Zajmuje mieszkanie w prywatnej kamienicy i płaci wysoki czynsz. Decyzją z dnia [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.; art. 5, art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ odwoławczy wskazał, iż normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla jednej osoby. Normatywną powierzchnię użytkową zwiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (art. 5 ust. 3 ustawy). Ponadto zgodnie z treścią przepisu art. 5 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza 30% albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W oparciu o zebrany materiał dowodowy Kolegium ustaliło, iż W. M. jest osobą niepełnosprawną, o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Nie porusza się na wózku inwalidzkim. Zajmuje samodzielnie lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 51,50 m2. Łączna powierzchnia użytkowa kuchni i pokoi wynosi 36,70 m2 i co stanowi 71,26 % powierzchni użytkowej całego mieszkania. Średni miesięczny dochód strony wynosi 534, 48 zł., a łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wynosi 315, 62 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia. Strona zajmuje bowiem lokal o powierzchni użytkowej znacznie przekraczającej normatywną powierzchnię przewidzianą dla jednej osoby. W sprawie nie wystąpiły również okoliczności uzasadniające zwiększenie powierzchni normatywnej z przyczyn , o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skarżąca jest co prawda osobą niepełnosprawną i przedłożyła zaświadczenie lekarskie o wymogu zajmowania osobnego pomieszczenia, to nie porusza się na wózku inwalidzkim, a lokal mieszkalny przy ul. [...] w Ł. zajmuje samodzielnie. W sprawie nie można zastosować również regulacji, o której mowa w art. 5 ust. 5 ustawy. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W.M.zarzucając naruszenie art. 5 i art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając wniesioną skargę podniosła, że decyzja jest sprzeczna z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego. Skarżącej nie stać na pokrywanie miesięcznych opłat z tytułu zajmowanego lokalu, a podejmowane próby zamiany lokalu na mniejszy kończyły się niepowodzeniem. Wskazała, że jest osobą niepełnosprawną, której średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie domowym. Powyższe w ocenie W. M. czyni skargę zasadną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa a art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym. Natomiast przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, iż normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla jednej osoby. Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (art. 5 ust. 3 ustawy). Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30 % albo 2) 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. (art. 5 ust. 5 ustawy) Powyżej powołane przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Warunkiem jego otrzymania jest łączne spełnienie następujących warunków: 1) zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej , z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego; 2) osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego; 3) tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż W.M. spełnia dwa spośród powołanych powyżej warunków. Posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skarżąca nie spełnia natomiast przesłanki "powierzchni normatywnej" zajmowanego lokalu. Jak wynika bowiem z znajdującej się w aktach administracyjnych karty lokalu, W. M. zajmuje samodzielnie lokal mieszkalny położony w Ł. przy ul. [...]o powierzchni użytkowej 51,50 m2 . Zgodnie z powołaną wcześniej treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla gospodarstwa jednoosobowego nie może przekraczać 35 m2. Zatem powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez skarżącą znacznie przekracza ustawową normę, uprawniającą do nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego. W sprawie nie wystąpiły również przesłanki zwiększenia dopuszczalnej powierzchni użytkowej, o których mowa w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy. Przepis ten zezwala na powiększenie użytkowej powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas gdy, osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszania w oddzielnym pokoju. Powołana norma prawna reguluje zatem sytuacje, których wystąpienie stanowi podstawę zwiększenia dopuszczalnej normatywnej powierzchni zajmowanego lokalu. Pamiętać należy jednak, iż ocena tych przesłanek jest zróżnicowana. O ile bowiem w przypadku zamieszkiwania w danym lokalu osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim powierzchnia normatywna zawsze ulegnie zwiększeniu, o tyle jej zwiększenie z powodu wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju jest uzależnione od tego czy dana osoba zamieszkuje sama czy też z rodziną. Jeżeli wnioskodawca zamieszkuje samodzielnie, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 tej ustawy. (podob. Wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06, LEX nr 290657). Skarżąca nie porusza się na wózku inwalidzkim. Lokal mieszkalny przy [...] zajmuje samodzielnie. Zauważyć należy, że zaświadczenie z dnia 11 lutego 2009 r. przedstawione przez skarżącą, wystawione przez lekarza Miejskiej Przychodni Wieloprofilowej A w Ł. nie może stanowić podstawy powiększenia normatywnej powierzchni. Podstawę taką stanowi w myśl art. 5 ust. 3 powołanej ustawy orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności , dotyczące wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W przedmiotowej sprawie nie znajdzie również zastosowania przepis art. 5 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który umożliwia nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego osobie zajmującej lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej nie przekraczającej normatywnej powierzchni o więcej niż 30 % lub 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Zajmowany przez skarżącą lokal mieszkalny przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż dopuszczalne 30 %, a łączna powierzchnia użytkowa kuchni i pokoi wynosi 36,70 m2 , co stanowi 71,26 % powierzchni użytkowej całego mieszkania. Powyższe w ocenie Sądu bezzasadnym czyni zarzut naruszenia art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd odstąpił natomiast od oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wskazać należy, że prawidłowe ustalenie przez organ, iż kryterium "powierzchniowe" określone w art. 5 powołanej ustawy uniemożliwia przyznanie dodatku mieszkaniowego, skutkuje brakiem obowiązku szczegółowego odnoszenia się do kryterium "dochodowego", o którym mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2008 r. , sygn. akt III SA/Gd 375/2008, LexPolonica nr 2004279). Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę skorzystały z powyższej możliwości i ograniczyły się jedynie do ustalenia średniego miesięcznego dochodu skarżącej za okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku. Natomiast co do zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego stwierdzić należy, że dodatek mieszkaniowy ma na celu pokrycie z funduszy publicznych części kosztów utrzymania mieszkania, jakie obowiązana jest ponieść osoba uprawniona do otrzymania takiego dodatku. Przyznanie dodatku stanowi formę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia oznaczonej kwotowo części kosztów zajmowanego mieszkania. Zakres pomocy, w tym również warunki jej otrzymania określa ustawa. Organy rozpatrujące wnioski o jej udzielenie muszą zatem kierować się kryteriami tam określonymi. Nie są uprawnione do odstępowania od zasad wyraźnie uregulowanych w ustawie. Mając powyższe na uwadze Sad, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1c/ i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm.). T.P.