III SA/Łd 272/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 11 marca 2016r. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. W skardze skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji strona skarżąca podniosła, że opłacenie (wyegzekwowanie) na obecnym etapie postępowania określonej w zaskarżonej decyzji kwoty dofinansowania (tj. 550 000 zł) narazi stronę na powstanie znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki, w sytuacji gdy decyzja ta nie jest jeszcze prawomocna i podlegać będzie kontroli przez tut. sąd. Strona zmuszona będzie najprawdopodobniej do ograniczenia prowadzonej działalności gospodarczej, albowiem nie będzie mogła na bieżąco regulować opłat ponoszonych z tytułu jej prowadzenia oraz ciążących na niej należności o charakterze publicznoprawnym. Przestój w prowadzeniu działalności gospodarczej spowoduje nieodwracalną szkodę, polegającą na utracie kontrahentów, a przywrócenie tego stanu rzeczy będzie znacznie utrudnione albo zupełnie niemożliwe wobec nagłej utraty płynności finansowej, a nawet konieczności jej likwidacji. Kwota podlegająca egzekucji w istocie doprowadzi do całkowitego zablokowania przedsiębiorstwa, co w konsekwencji skutkować może niewypłacalnością i w efekcie koniecznością niezwłocznego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego, nawet w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia na rzecz strony skarżącej, wszczęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania kwoty spowoduje powstanie szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego. Wyegzekwowanie powyższej kwoty, jak podała strona skarżąca może również wywołać szkodę polegającą m.in. na konieczności redukcji zatrudnienia oraz likwidacji miejsc pracy z powodu braku środków finansowych pozwalających na regulowanie bieżących należności pracowniczych i publicznoprawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) –dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdził, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie w oparciu o subiektywnie sformułowane przez stronę przesłanki, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). W ocenie sądu argumentacja przedstawiona przez stronę skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji określającej przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. W aktach niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej strony skarżącej. Strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. W uzasadnieniu wniosku strona ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że egzekucja określonej w zaskarżonej decyzji kwoty (tj. 550 000 zł) spowoduje najprawdopodobniej ograniczenie prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ nie będzie mogła na bieżąco regulować opłat związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i ciążących na niej zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Przestój w prowadzeniu działalności gospodarczej spowoduje nieodwracalną szkodę, polegającą na utracie kontrahentów, a przywrócenie tego stanu rzeczy będzie znacznie utrudnione lub zupełnie niemożliwe wobec nagłej utraty płynności finansowej, a nawet konieczności jej likwidacji. Wszczęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania określonej w decyzji kwoty spowoduje, że nawet w przypadku pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powstanie szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego. Nieudzielenie wnioskowanej ochrony może również spowodować szkodę polegająca na konieczności redukcji zatrudnienia oraz likwidacji miejsc pracy z powodu braku środków finansowych na regulowanie bieżących należności pracowniczych i publicznoprawnych. W ocenie sądu powołując się na powyższe okoliczności strona skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd badając akta sprawy, nie znalazł jakiejkolwiek okoliczności, która podlegałaby uwzględnieniu z urzędu i uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W aktach sprawy brak jest dowodów obrazujących stan finansowy i majątkowy strony, które pozwoliłyby sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na przytoczeniu ogólnikowych stwierdzeń, ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania tego aktu, w szczególności dla sytuacji finansowej strony skarżącej. Powinno być poparte stosownymi dokumentami potwierdzającymi tę sytuację. W niniejszej sprawie strona nie przedłożyła żadnych dokumentów uprawdopodabniających, aby zapłata określonej w zaskarżonej decyzji kwoty mogła wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wysokość należności, przy braku jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację ekonomiczną spółki w żaden sposób nie może być oceniana, jako znaczna szkoda, czy też trudne do odwrócenia skutki. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby strona skonkretyzowała rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody grożącej stronie na skutek wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest także uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Strona domagając się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zamianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008r., sygn. akt II OZ 569/08). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. E.o.