III SA/Łd 275/17

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...]. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy a.l. III SA/Łd 275/17 Uzasadnienie R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne. Wyrokiem z 18 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Następnie skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie – po wezwaniu Sądu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci (21 lat i 20 lat). Określając swój stan majątkowy wykazał, że jest właścicielem dwóch domów o powierzchni 190 m2 i 240 m2 zlokalizowanych na działkach o powierzchni 2.900 m2 i 2.800 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 6 ha oraz dwóch działek o powierzchni 1.100 m2 i 1.000 m2. Jest właścicielem dwóch pojazdów: Fiata Ducato - rocznik 2008 oraz Suzuki SX4 – rocznik 2007. Podniósł także, że spłaca kredyt bankowy na kwotę 400.000 zł. Odnośnie do informacji o osiąganych dochodach wskazał, że utrzymuje się z działalności gospodarczej, z której uzyskuje dochód w kwocie ok. 4.500 zł. Z przekazanych na żądanie referendarza informacji o stanie majątku i dochodach wynikało, że w 02017 r. skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 439.700,16 zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 380.479,76 zł osiągając dochód na poziomie 59.220,40 zł. Przekazał także kserokopie deklaracji VAT-7, z których wynikało, że podstawa opodatkowania w październik 2017 wynosiła 47.729 zł, w listopadzie 2017 – 26.452 zł, w grudniu 2017 r. – 28.112 zł, w styczniu 2018 r. – 30.995 zł, w lutym 2018 r. – 49.969 zł, w marcu 2018 r. – 70.625 zł. Z przekazanych informacji wynikało także, że skarżący spłaca kredyt hipoteczny w kwocie 118.358,53 CHF, kredyt gotówkowy – pozostało do spłaty 83.619,84 zł (rata miesięczna 1.813,17 zł), kredyt w A BP – do spłaty 362.172,76 (rata miesięczna 3.339,59 zł). Posiada rachunki bankowe: w B Banku – saldo na 18 maja 2018 r. – 1.166,23 zł; rachunek w B Banku EKONTO – saldo na 18 maja 2018 r. – 732,40 zł; w Banku C– saldo na 18 maja 2018 r. – debet 84.727,90 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004 r., GZ 71/04). Przy ocenie możliwości płatniczych wnioskodawcy prawa pomocy trzeba również pamiętać o tym, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje bowiem powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków, 2005, s. 585). Wskazać w związku z tym należy, że skarżący osiąga stałe dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Z przekazanej deklaracji podatkowej PIT-36L za 2017 rok wynikało, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 439.700,16 zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 380.479,76 zł osiągając dochód na poziomie 59.220,40 zł. Zwrócić w tym zakresie uwagę należy na wielkość przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, która świadczyć może niewątpliwe o zakresie i skali prowadzonej działalności gospodarczej. Potwierdzają to deklaracje w podatku składane w podatku VAT, z których wynikało, że podstawa opodatkowania w październik 2017 wynosiła 47.729 zł, w listopadzie 2017 – 26.452 zł, w grudniu 2017 r. – 28.112 zł, w styczniu 2018 r. – 30.995 zł, w lutym 2018 r. – 49.969 zł, w marcu 2018 r. – 70.625 zł. Również informacje przekazane przez skarżącego, a dotyczące zaciągniętych zobowiązań kredytowych, wielkości regulowanych rat kredytów (spłaca kredyt hipoteczny w kwocie 118.358,53 CHF, kredyt gotówkowy – pozostało do spłaty 83.619,84 zł - rata miesięczna 1.813,17 zł, kredyt w A BP – do spłaty 362.172,76 - rata miesięczna 3.339,59 zł oraz fakt posiadania dwóch pojazdów służących do prowadzenia działalności gospodarczej. Wszystkie te informacje świadczą o skali prowadzonej działalności, a co za tym idzie o faktycznych możliwościach finansowych skarżącego. Argumentem przemawiającym przeciwko przyznaniu skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych jest także fakt, iż skarżący – mimo podnoszonych przez niego w uzasadnieniu trudności finansowych – reguluje na bieżąco wszelkie inne zobowiązania zarówno publicznoprawne, jak i – co szczególnie ważne – prywatnoprawne (spłata kredytów bankowych). Podkreślić w związku z tym należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, nie może przedkładać pierwszeństwa ponoszenia zobowiązań cywilnoprawnych (np. rat kredytów, niezależnie jakiemu celowi one służą) przed koszty postępowania sądowego. Stanowisko takie znajduje szerokie, ugruntowane poparcie w orzecznictwie sądowym (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06, czy postanowienie NSA z 25 kwietnia 2006, I FZ 150/06). W orzecznictwie generalnie przyjmuje się, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym, czy też związanych z prowadzoną działalnością, nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt poosiadania przez skarżącego szeregu nieruchomości, w tym zabudowanych i niezabudowanych. Faktem jest, że skarżący posiada dwie działki zabudowane domami mieszkalnymi oraz dwie działki niezabudowane. Stanowią one niewątpliwie istotny składnik majątku, który w razie potrzeby można obciążyć, czy wykorzystać jako źródło zabezpieczenia pożyczki, czy kredytu bankowego. W świetle wszystkich powyższych ustaleń uznać należało, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. a.l.