III SA/Łd 28/25

Dnia 2 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Anna Dębowska, Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 października 2024 r. nr SKO.4181.43.24 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, CE postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz A. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 28 października 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Poddębickiego |z 6 września 2024 r. w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii A, B, C, C E prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z 21 lutego 2025 r. Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wskazując, że w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", decyzją z 20 lutego 2025 r. uwzględniło w całości skargę strony oraz uchyliło decyzję własną z 28 października 2024 r., jak również decyzję Starosty Poddębickiego z 6 września 2024 r., w przedmiocie skierowania A. Z. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii A, B, C, C E prawa jazdy i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości, a także stwierdziło, że wydanie zaskarżonej decyzji nie nastąpiło bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Organ podniósł, że pismem z 12 lutego 2025 r. Starosta Poddębicki poinformował o wycofaniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosków o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami strony i poinformowanie o badaniu psychologicznym. Z załączonej do ww. informacji kopii pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 7 lutego 2025 r. wynika, że w związku z przywróceniem przez Sąd Okręgowy w P. terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku Sądu Rejonowego w M. z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt [...], dokonano korekty wpisu naruszenia do ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego. Z uwagi na powyższe nie ma podstaw do wystosowywania wobec A. Z. wniosków o sprawdzenie kwalifikacji i poinformowanie o badaniu psychologicznym i w związku z tym złożone w tej sprawie wnioski przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 1 sierpnia 2024 r., są nieaktualne. Na rozprawie 2 kwietnia 2025 r. skarżący oświadczył, że nie wnosił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 20 lutego 2025 r., gdyż jest dla niego korzystna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 – 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłosi osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania (pkt 2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można rozstrzygnąć sprawy co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 428). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia m.in. wtedy, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Jest bowiem zasadą, że "zniknięcie" przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego, uzasadniającą jego umorzenie (por. R. Hauser, Stosowanie reguł walidacyjnych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (na przykładzie konkretnej sprawy) [w:] W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga jubileuszowa Profesora Maciej Zielińskiego, pod red. A. Choduń i S. Czepity, Szczecin 2010, s. 325 i nast.). Z taką sytuacją będziemy mieć do czynienia w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego (uchylona) w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień "autokontrolnych" przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. Przepis ten zezwala bowiem organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, w zakresie swojej właściwości, uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jednocześnie podkreślić należy, że sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem odrębna skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, publ. CBOSA). W rozpatrywanej sprawie, w organ w trybie tzw. "autokontroli" zaskarżonego aktu uwzględnił skargę skarżącego w całości i decyzją z 20 lutego 2025 r. uchylił decyzję własną z 28 października 2024 r., jak również decyzję Starosty Poddębickiego z 6 września 2024 r., w przedmiocie skierowania A. Z. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii A, B, C, C E prawa jazdy i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Wobec tego dalsze postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Za nieprawidłowe należy uznać działanie organu w trybie autokontroli po upływie terminu. Nie ulega jednak wątpliwości, że wydana w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. decyzja została przez organ wydana po upływie wskazanego w tym przepisie 30-dniowego terminu, nie mniej jednak weszła do obrotu prawnego, nie podlegała zaskarżeniu, w związku z czym fakt uchybienia wspomnianemu terminowi nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1472/11 LEX nr 1105266 postanowienie WSA w Kielcach z 31października 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 592/17, LEX nr 2389720.). W związku z uwzględnieniem przez SKO skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie, co oznacza, że postępowanie sądowe wywołane skargą strony stało się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł orzeczono w punkcie 2 postanowienia, na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 200 p.p.s.a., wedle których w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. ds