III SA/Łd 282/16

WyrokWSA w Łodzi2016-06-22

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, wydana wobec osoby, która twierdzi, że nie była już jego właścicielem w dniu usunięcia, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o ustaleniu kosztów nie była dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Organ administracji prawidłowo ustalił właściciela pojazdu na dzień wydania dyspozycji usunięcia, opierając się na braku informacji o zmianie właściciela i braku skutecznego odwołania od pierwotnej decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie służy ponownej merytorycznej kontroli sprawy, a jedynie weryfikacji decyzji pod kątem kwalifikowanych wad prawnych.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. kwestionował decyzję o ustaleniu kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu marki Fiat 126p, twierdząc, że nie był jego właścicielem w dniu usunięcia, ponieważ sprzedał go wcześniej. Po tym, jak jego odwołanie od pierwotnej decyzji zostało uznane za niedopuszczalne z powodu braków formalnych, skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymało w mocy swoją decyzję po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu zapłaty z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. N., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] nr [...], kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu A. R. Decyzją z dnia (...), nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniosku A. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia (...), znak: (...) o ustaleniu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat 126p o nr rej. (...) w kwocie 16 092,72 zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 K.p.a. oraz art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. W dniu 28 grudnia 2008r. Komendant Powiatowy Policji w Z. wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki Fiat 126p nr rej.: (...) w R., przy ul. Ax 41 i umieszczenia pojazdu na parkingu w Z. , przy ul. Bx 26a. Pismem z dnia 18 listopada 2010r. Starosta Z. zawiadomił A. R., że w dniu 28 grudnia 2008r. ww. pojazd będący jego własnością został usunięty z drogi i do dnia 18 listopada 2010r. nie został odebrany, pomimo upływu terminu jego odbioru zakreślonego we wcześniejszych zawiadomieniach. Strona została również poinformowana, że w przypadku nieodebrania pojazdu i nieuiszczenia należnej opłaty za jego usunięcie i parkowanie w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia, Starosta Z. wystąpi do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku na rzecz Powiatu. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 listopada 2010r. Prawomocnym postanowieniem z dnia (...), sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w Z., I Wydział Cywilny po rozpoznaniu wniosku Powiatu Z., z udziałem A. R. orzekł o przepadku na rzecz Powiatu Z. pojazdu marki Fiat 126p nr rej.: (...). Pismem z dnia 28 lutego 2013r. Starosta Z. zawiadomił A. R. o wszczęciu postępowania w sprawie zapłaty kosztów za usunięcie, przechowywanie i przewłaszczenie pojazdu marki Fiat 126p nr rej.: (...), którego był właścicielem w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 marca 2013r. Decyzją z dnia (...), znak: (...) Starosta Z. ustalił koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat 126p o nr rej. (...) w kwocie 16 092,72 zł. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 17 grudnia 2014r. W dniu 30 grudnia 2014r. (data wpływu pisma do organu) skarżący złożył odwołanie wskazując, że od dnia 5 grudnia 2008r. nie był właścicielem przedmiotowego pojazdu, którego wartość wynosiła 200 zł. W załączeniu przedstawił umowę sprzedaży pojazdu zawartą w dniu 5 grudnia 2008r. Postanowieniem z dnia (...), nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło niedopuszczalność odwołania z powodu nieusunięcia braku formalnego, tj. opatrzenia odwołania własnoręcznym podpisem strony. Na powyższe postanowienie A. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015r., sygn. akt III SA/Łd 448/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...). Powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 25 lipca 2015r. W dniu 4 listopada 2015r. do Starosty Z. wpłynęło pismo A. R. z dnia 2 listopada 2015r. zawierające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Z. z dnia (...). Jako podstawę żądania skarżący wskazał art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Podał, że nie jest i nie był właścicielem pojazdu marki Fiat 126p o nr rej. (...), ponieważ w dniu 5 grudnia 2008r. dokonał sprzedaży przedmiotowego pojazdu, a na potwierdzenie powyższej okoliczności przedstawił kserokopię zawartej umowy sprzedaży. Wskazał, że pomimo, iż nie dopełnił formalności odwołując się od decyzji Starosty Z. z dnia (...) powyższa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ została skierowana do osoby niebędącej stroną w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 10 grudnia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zawiadomiło A. R. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzją z dnia (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia (...), znak: (...) o ustaleniu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat 126p o nr rej. (...) w kwocie 16 092,72 zł. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 13 stycznia 2016r. W dniu 26 stycznia 2016r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podkreślił, że pomimo, że odwołanie od decyzji Starosty Z. z dnia (...) nie zostało skutecznie wniesione, to informacje, które powziął Starosta Z. w związku ze złożonym środkiem odwoławczym powinny być zbadane przez organ z urzędu. Organ administracji zobowiązany jest bowiem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Decyzją z dnia(...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia (...). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji jest aktem deklaratoryjnym, obowiązującym z mocą wsteczną, a więc zawsze nawiązuje do stanu prawnego z dnia wydania wadliwej decyzji. Ocena legalności decyzji administracyjnej dokonywana jest zatem tylko na gruncie przepisów prawa obowiązujących w dniu jej wydania, zarówno procesowych, jak i materialnych. W dniu wydania decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania obowiązywała ustawa z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.). Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W oparciu o powyższy przepis Starosta Z. wydał w dniu (...), decyzję o ustaleniu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat 126p o nr rej. (...). Do uiszczenia kosztów zobligował A. R.. Odwołując się do utrwalonej linii orzecznictwa organ podkreślił, że celem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest ponowne, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, tj. czy badana decyzja jest dotknięta jedną z wad, wymienionych w art. 156 K.p.a. Postępowanie nadzorcze jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a więc organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważenie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ zasadniczo dokonuje więc oceny przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie to, iż ewentualne wady, prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji, muszą tkwić w samej decyzji. Z uwagi na powyższe zarzut strony o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa poprzez niewyjaśnienie okoliczności zgłaszanych przez stronę jest nieuzasadniony. Skoro strona jeszcze w toku prowadzonego postępowania odwoławczego nie zadbała o uzupełnienie braków formalnych odwołania, czym zamknęła sobie drogę do postępowania odwoławczego i doprowadziła do ustatecznienia się decyzji Starosty [...], nie może żądać i oczekiwać, że organ administracji będzie za stronę prowadził dalej postępowanie a tym bardziej , że te same zarzuty strona będzie mogła w dowolnym czasie nadal skutecznie zgłaszać w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Rażące naruszenie prawa, na które powołuje się strona zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Rażące naruszenie prawa to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. W rozpoznawanej sprawie Starosta Z. przed wydaniem decyzji z dnia (...) zapewnił stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu, w trakcie którego strona nie zgłaszała żadnych uwag, a w szczególności, że nie jest już właścicielem przedmiotowego pojazdu. Odwołując się do dyspozycji art. 365 § 1 K.p.c. organ odwoławczy wskazał, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy w Z. na rozprawie w dniu 26 marca 2012r. w sprawie z wniosku Powiatu Z. przy udziale A. R. orzekł o przepadku na rzecz Powiatu Z. samochodu osobowego marki Fiat 126P nr rej.: (...). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w świetle cyt. powyżej art. 130a ust. 10h ustawy -Prawo o ruchu drogowym, skoro Starosta Z. nie dysponował informacją, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego w zakresie prawa własności przedmiotowego pojazdu na rzecz kupującego na podstawie umowy z dnia 5 grudnia 2008r. i informacji tej nie uzyskał do dnia wydania decyzji, a postępowanie odwoławcze wskutek zaniedbań strony nie zostało merytorycznie przeprowadzone, wskutek stwierdzenia przez organ odwoławczy niedopuszczalności odwołania, prawidłowo organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącego do uiszczenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat 126P nr rej.: (...). Rozpoznając niniejszą sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło również, że w rozpoznawanej sprawie nie występują inne przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wskazał, że w dniu 6 grudnia 2008r. sprzedał przedmiotowy pojazd marki Fiat 126p, a w dniu 8 grudnia 2008r. pojazd został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu policyjnym w Z.. O powyższej okoliczności skarżący dowiedział się w 2014r. i jednocześnie został zobowiązany do zapłaty kwoty 16 092,72 zł z tytułu usunięcia, przechowywania i zniszczenia pojazdu. Skarżący podał, że wielokrotnie przesyłał umowę kupna – sprzedaży, która potwierdza, że w dniu usunięcia pojazdu z drogi nie był już właścicielem pojazdu. Wyjaśnił, że otrzymał od Starosty Z. pismo zobowiązujące do podpisania złożonych dokumentów, jednakże z powodu choroby nie stawił się w siedzibie organu i nie podpisał złożonych dokumentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli w ramach niniejszego postępowania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...), w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Z. z dnia (...) o ustaleniu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat 126p o nr rej. (...) w kwocie 16 092,72 zł. Istota natomiast zaistniałego w sprawie sporu sprowadza się do ustalenia, czy wskazana powyżej ostateczna decyzja Starosty Z. z dnia (...), której podstawę stanowił art. 130a ust. 10h i 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.) jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa o w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarżący inicjując bowiem przedmiotowe postępowanie, jako podstawę prawną swego żądania wskazał art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a podnosząc, że nie jest i nie był właścicielem pojazdu marki Fiat 126p o nr rej. (...), ponieważ w dniu 5 grudnia 2008r. dokonał sprzedaży przedmiotowego pojazdu, a na potwierdzenie powyższej okoliczności przedstawił kserokopię zawartej umowy sprzedaży. Wskazał, że pomimo, iż nie dopełnił formalności odwołując się od decyzji Starosty Z. z dnia (...) powyższa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w dniu usunięcia pojazdu z drogi nie był właścicielem pojazdu. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Przedmiotem tego postępowania jest zbadanie prawidłowości ostatecznej decyzji administracyjnej pod kątem kwalifikowanych wad prawnych. W postępowaniu tym organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, albowiem przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001/8/31). Analiza regulacji prawnej dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej prowadzi do wniosku, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych, co w konsekwencji oznacza, że niedopuszczalne jest dokonywanie rozszerzającej interpretacji jej przepisów. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dopuszczalne jest zgodnie z tym przepisem jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest więc jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Nie może być ono natomiast wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest też kontynuacją postępowania zwykłego. Odmienne są nadto zasady rozpoznawania spraw w trybach nadzwyczajnych, w szczególności zaś inna jest waga zakresu przedmiotowego naruszeń prawa uwzględnianych przez organ odwoławczy i inna branych pod uwagę przez organ rozpoznający wniosek o wznowienie postępowania. Naruszenie prawa mogące mieć znaczenie przy rozpoznawaniu sprawy w trybie odwoławczym nie musi mieć znaczenia w postępowaniu nadzwyczajnym (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2006r., II OSK 1128/05, LEX nr 320867, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006r., IV SA/Wa 501/06, LEX nr 219265, wyrok NSA z dnia 4 marca 2003r., III SA 1296/01). Organ prowadzący wznowieniowe postępowanie i o stwierdzenie nieważności decyzji nie może wyjść poza zakres podstawy wszczęcia tych trybów. Co istotne ustawodawca konstruując przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wiąże je z kwalifikowaną wadliwością samej decyzji jako aktu woli organu. W konsekwencji jedynie wadliwości decyzji i tylko wadliwości wymienione wprost przez ustawodawcę stanowią podstawę przeprowadzenia postępowania w celu zbadania, czy rzeczywiście miały one miejsce. Ponieważ niezależnie od nich mogą zaistnieć również wadliwości samego postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji, to ustawodawca przewidział tryb wznowienia postępowania administracyjnego z powodów określonych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b K.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji i wznowienie postępowania są to jednak dwa odrębne niekonkurujące ze sobą nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji administracyjnej. Wskazuje na to zarówno odmienny charakter przesłanek zastosowania tych trybów, jak i same tytuły rozdziału 12 i 13 K.p.a., a mianowicie "Wznowienie postępowania" i "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji". Zważywszy jednak na sformułowane przez skarżącego zarzuty co do zaskarżonej decyzji, a przez to w istocie co do decyzji ostatecznej, rozważenia wymaga, czy podnoszone okoliczności mieszczą się w pojęciu wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że zawiera on dwie niezależne od siebie przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Zatem zaistnienie którejkolwiek z nich daje podstawę do stwierdzenia nieważności danego aktu. Przez pojęcie decyzji wydanej "bez podstawy prawnej" rozumie się decyzję, która została wydana w sytuacji, gdy brak było w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy do dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Dotyczyć to może sytuacji w której organ prowadzący postępowanie, mimo niedysponowania podstawą prawną do rozstrzygania danej kwestii w drodze decyzji, wydaje decyzję administracyjną. Natomiast z "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wtedy, gdy został naruszony przepis niepozostawiający wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące naruszenie prawa jest więc oczywiste, wyraźne, bezsporne, zatem można o nim mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2014, wyd. CH Beck, str. 657, 660 i wskazane tam orzecznictwo). Wystarczy, że jedna z tych podstaw stwierdzenia nieważności zaistnieje, a to już determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W przedmiotowej sprawie żadna jednak ze wskazanych powyżej przesłanek nie wystąpiła. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ostateczna decyzja Starosty Z. z dnia (...) została wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną, tj. art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 130a ust. 10h cyt. ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W świetle powołanego przepisu nie budzi wątpliwości, że koszty obciążają podmiot, który w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był jego właścicielem. Wobec powyższego dla prawidłowego rozstrzygnięcia niezbędne jest ustalenie podmiotu, o którym mowa w powołanym przepisie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezspornie wynika, że w dniu 28 grudnia 2008r. Komendant Powiatowy Policji w Z. wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki Fiat 126p nr rej.: (...) w R., przy ul. Ax 41 i umieszczenia pojazdu na parkingu w Z., przy ul. Bx 26a. O powyższym fakcie, Komendant Powiatowy Policji w Z. pismem z dnia 14 stycznia 2009r. zawiadomił skarżącego. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 stycznia 2009r. Wobec nieodebrania pojazdu w wyznaczonym przez organ Policji terminie, pismem z dnia 18 listopada 2010r. Starosta Z. zawiadomił skarżącego o usunięciu pojazdu z drogi i umieszczeniu na parkingu Policji wskazując jednocześnie, że w przypadku nieodebrania pojazdu i nieuiszczenia należnej opłaty za jego usunięcie i parkowanie w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia, wystąpi do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku na rzecz Powiatu. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 listopada 2010r. Z uwagi na niezgłoszenie się skarżącego w celu odbioru przedmiotowego pojazdu Powiat Z. wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu. Prawomocnym postanowieniem z dnia (...), sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w Z., I Wydział Cywilny po rozpoznaniu wniosku Powiatu Z., z udziałem A. R. orzekł o przepadku na rzecz Powiatu Z. pojazdu marki Fiat 126p nr rej.: (...). Pismem z dnia 28 lutego 2013r. Starosta Z. zawiadomił A. R. o wszczęciu postępowania w sprawie zapłaty kosztów za usunięcie, przechowywanie i przewłaszczenie pojazdu marki Fiat 126p nr rej.: (...), którego był właścicielem w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 marca 2013r. Decyzją z dnia (...) Starosta Z. ustalił koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat 126p o nr rej. (...) w kwocie 16 092,72 zł. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 17 grudnia 2014r. W dniu 30 grudnia 2014r. (data wpływu pisma do organu) skarżący złożył odwołanie wskazując, że od dnia 5 grudnia 2008r. nie był właścicielem przedmiotowego pojazdu, którego wartość wynosiła 200 zł. W załączeniu przedstawił umowę sprzedaży pojazdu zawartą w dniu 5 grudnia 2008r. Postanowieniem z dnia (...), nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło niedopuszczalność odwołania z powodu nieusunięcia braku formalnego, tj. opatrzenia odwołania własnoręcznym podpisem strony. Natomiast prawomocnym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015r., sygn. akt III SA/Łd 448/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...). W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych nie sposób zarzucić organowi administracji wydania decyzji bez podstawy prawnej. Z akt sprawy bezspornie wynika, że Starosta Z. nie dysponował informacją, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego w zakresie prawa własności przedmiotowego pojazdu na rzecz kupującego na podstawie umowy z dnia 5 grudnia 2008r. i informacji tej nie uzyskał aż do dnia wydania kwestionowanej decyzji, natomiast postępowanie odwoławcze wskutek zaniedbań strony nie zostało merytorycznie przeprowadzone, wskutek stwierdzenia przez organ odwoławczy niedopuszczalności odwołania. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącego do uiszczenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i zniszczeniem pojazdu marki Fiat 126P nr rej.: (...) wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy – Prawo o ruchu drogowym Zaznaczyć w tym miejscu również wypada, że skarżący miał możliwość zakwestionowania, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego zgodności z prawem decyzji Starosty Z. z dnia (...). Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, co do której strona nie wniosła skutecznie odwołania nie może konwalidować uchybień w zakresie niedochowania procedury administracyjnej. W trybie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie ma obecnie strona możliwości domagania się, aby organ, czy też sąd administracyjny, dokonał ponownej merytorycznej oceny rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, będącej przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności. Jak już zaznaczono wyżej, przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest decyzja administracyjna, w tym przypadku decyzja o ustaleniu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i zniszczeniem pojazdu nie zaś merytoryczna treść jej rozstrzygnięcia. W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że przez rażące naruszenie prawa rozumie się sytuację, gdy istnieje podstawa prawna do wydania aktu, a rozstrzygnięcie zawarte w tym akcie pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których akt został wydany, lub które uprawniały organ do wydania rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa musi przy tym tkwić w samym akcie od chwili jego wydania, a więc treść decyzji, czy postanowienia musi pozostawać w oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym istniejącym w dniu jej wydania. Cechą rażącego naruszenia prawa jest zatem to, że treść wydanego rozstrzygnięcia pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W niniejszej sprawie należy zgodzić się ze stanowiskiem organu administracji, że w analizowanej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zarzutu rażącego naruszenia prawa. Starosta Z. przed wydaniem decyzji z dnia (...) zapewnił stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu, w trakcie którego strona nie zgłaszała żadnych uwag, a w szczególności, że nie jest już właścicielem przedmiotowego pojazdu. Pomimo, że już od dnia 20 stycznia 2009r., tj. od dnia doręczenia zawiadomienia Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 14 stycznia 2009r. skarżący posiadał wiedzę o wydaniu w dniu 28 grudnia 2008r. dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu z drogi i mieszczenia go na parkingu Policji, umowę kupna – sprzedaży pojazdu z dnia 5 grudnia 2008r. przedstawił (i poinformował o niej organ administracji), jak wynika w sposób jednoznaczny z akt sprawy dopiero na etapie postępowania odwoławczego od decyzji Starosty Z. z dnia (..4), tj. w dniu (...) (k nr 37-38 akt admin.). Ponadto, na co należy zwrócić szczególną uwagę okoliczności, że skarżący nie jest i nie był już właścicielem pojazdu w dniu usunięcia pojazdu z drogi nie podnosił w toku postępowania toczącego się z jego udziałem przed Sądem Rejonowym w Z. w przedmiocie orzeczenia o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Z.. Reasumując należy wskazać, że w niniejszej sprawie organy nie rozstrzygały merytorycznie kwestii ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i zniszczeniem pojazdu, a stan faktyczny odnoszący się do wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji w nie jest sporny. Przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej było stwierdzenie, czy wnioskowana przez stronę decyzja dotknięta była wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zdaniem sądu analiza uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć pozwala stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło i rozważyło wszystkie istotne okoliczności wyznaczone materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia. Konfrontując zarzuty postawione przez stronę z materiałem dowodowym, w oparciu o który została wydana kwestionowana decyzja, Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie uznało, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Z. z dnia (...). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. B.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło