III SA/Łd 288/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia J. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 5 lipca 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odrzucić zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z 5 lipca 2016 r. o wezwaniu strony do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. R.T. Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi określił wobec J. M. do wpis od wniesionej przez niego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W związku ze złożonym w skardze wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, przesłano skarżącemu urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2016 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania wskutek nienadesłania wniosku na urzędowym formularzu w wyznaczonym terminie. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 czerwca 2016 r. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z dnia 5 lipca 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został doręczony skarżącemu w dniu 13 lipca 2016 r. W dniu 19 lipca 2016 r. (data nadania w siedzibie operatora pocztowego [...]) skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Zażalenie wpłynęło do Sądu w dniu 3 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a., zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Od zażaleń, o których mowa w § 1, nie pobiera się opłat sądowych (§ 2). Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (w niniejszej sprawie – zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III). Stosownie zaś do art. 83 § 3 tej samej ustawy oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Operatorem wyznaczonym do dnia 1 stycznia 2016 r. z mocy prawa była [...] (art. 178 ust. 1 w zw. z art. 192 ustawy - Prawo pocztowe), która w świetle ogłoszonego wyniku konkursu na operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 (dostępne na stronie internetowej: [...]) - nadal nim pozostaje. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt I OPS 1/15, oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego, w sprawie sądowoadministracyjnej, w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy - Prawo pocztowe nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. Uchwała ta jest wiążąca na podstawie i w sposób wskazany w art. 269 § 1 p.p.s.a. W motywach uchwały wskazano, że art. 83 § 3 p.p.s.a. ma charakter przepisu szczególnego, wymagającego wykładni ścieśniającej. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że uzależnienie zachowania terminu wniesienia pisma do sądu, od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego, zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich uczestników procesu. Gwarantuje przy tym pewność prawa i jego przewidywalność, skoro potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 Prawa pocztowego). Rozwiązanie przyjęte w art. 83 § 3 p.p.s.a. spełnia zarazem wymogi określoności, jednostka może przewidzieć skutki swego działania (zaniechania) oraz konsekwencje w postaci oznaczonego działania z kolei sądu, w razie bezskutecznego upływu terminu. W ocenie składu siedmiu sędziów art. 83 § 3 p.p.s.a. jest jasny, językowo zrozumiały, a wykładnia gramatyczna prowadzi do wniosku, że nie można tu mówić o naruszeniu prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ochronie praw strony służy oczywiście instytucja przywrócenia terminu, strona może zwrócić się o nie, jeżeli nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Powoływanie się na wykładnię prokonstytucyjną i celowościową nie może jednak prowadzić do zmiany jednoznacznej treści normy prawnej zawartej w przepisie art. 83 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2016 r. II FZ 251/16, dostępne w Internecie – [...]). W świetle powyższej uchwały uznać należy, że operator [...] nie jest operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Zażalenie skarżącego (wniesione za pośrednictwem operatora [...]) wpłynęło do Sądu po terminie, o którym mowa w art. 194 § 2 P.p.s.a – w dniu 3 sierpnia 2016 r. Termin ten upływał bowiem w dniu 20 lipca 2016 r., gdyż zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru, odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi został skarżącemu skutecznie doręczony w dniu 13 lipca 2016 r. W tym stanie rzeczy należało odrzucić zażalenie J. M. na podstawie art. 178 w zw. z art. 194 § 2 P.p.s.a. R.T.