III SA/Łd 291/13
WyrokWSA w Łodzi2013-04-18
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia prawna Biura Prawnego Komendy Głównej Policji, dotycząca zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza jako osoby prywatnej, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, jeśli czyn zarzucany funkcjonariuszowi miał związek ze służbą?Ratio decidendi
Opinia prawna, nawet jeśli zawiera tezy o charakterze ogólnym, nie może być uznana za istotną okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania dyscyplinarnego, jeśli nie dotyczy bezpośrednio przedmiotu sprawy i nie może wpłynąć na zmianę treści orzeczenia. W przypadku, gdy czyn zarzucany funkcjonariuszowi miał niewątpliwy związek ze służbą (np. niezabezpieczenie akt służbowych), opinia dotycząca odpowiedzialności jako osoby prywatnej nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Ponadto, wniosek o wznowienie postępowania złożony po upływie ustawowego terminu jest niedopuszczalny.Stan faktyczny
Skarżący, młodszy aspirant M.N., został ukarany naganą za naruszenie etyki zawodowej polegające na niezabezpieczeniu akt kontrolnych i postępowań przygotowawczych, co doprowadziło do ich utraty. Po prawomocnym orzeczeniu dyscyplinarnym złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na ujawnienie istotnych okoliczności (opinia prawna KGP) oraz naruszenie przepisów. Organy policji odmówiły wznowienia, uznając, że opinia prawna nie jest istotną okolicznością, a wniosek został złożony po terminie. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę
III SA/Łd 291/13
UZASADNIENIE
Postanowieniem nr [...] z dnia [...], wydanym na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 287 poz. 1687 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia mł. asp. M.N., Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w Ł. nr [...] z [...] o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...], nr [...] młodszy aspirant M.N. został uznany winnym popełnienia zarzucanego czynu – naruszenia etyki zawodowej policjanta poprzez wykazanie się brakiem odpowiedzialności i nie zabezpieczenie przed zabraniem przez osobę nieuprawnioną posiadanych przez siebie akt kontrolnych o wskazanych numerach i akt postępowań przygotowawczych o wskazanych numerach – przez co doprowadził do ich utraty, tj. czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 r. (Dz.Urz. KGP z dnia 7 stycznia 2004 r. ) i za ten czyn wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany. Równocześnie uniewinniono skarżącego od innego zarzucanego mu czynu – tj. naruszenia do dnia 16 lutego 2011 r. dyscypliny służbowej w ten sposób, że będąc zobligowanym do uzyskania pisemnej zgody przełożonego na użytkowanie prywatnego sprzętu komputerowego i oprogramowania do celów służbowych, mimo, że takiej zgody nie uzyskał, sprzęt ten i oprogramowanie stanowiące jego własność, wykorzystywał do celów służbowych.
Postanowieniem z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. odmówił przyjęcia odwołania od tego orzeczenia ze względu na to, że zostało wniesione po terminie.
M.N. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] został rozpatrzony negatywnie.
Pismem z dnia 15 listopada 2012 r. M.N. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z wnioskiem o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. W ocenie skarżącego wskazane orzeczenie dyscyplinarne wydane zostało z naruszeniem obowiązujących przepisów. Ponadto w sprawie zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego oraz orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów. Tym samym wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 135 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o Policji. W obszernym uzasadnieniu strona przedstawiła przebieg i charakter swojej służby w Policji, warunki służby w II Komisariacie Policji Komendy Miejskiej w Ł., jak również przebieg toczącego się w stosunku do jego osoby postępowania dyscyplinarnego, zakończonego wydaniem orzeczenia z dnia 3 sierpnia 2011 r. Przedmiotowemu orzeczeniu M.N. zarzucił, że nie odniesiono się do przedstawionych przez niego w postępowaniu dyscyplinarnym argumentów przemawiających na jego korzyść dotyczących: ilości prowadzonych w chwili zdarzenia postępowań (71 ), niepełnego stanu osobowego w Wydziale, w którym poza nim pracował tylko jeszcze jeden funkcjonariusz z dwuletnim stażem pracy, pominięcia faktu, że przychodził strony do pracy przed wyznaczoną godziną jej rozpoczęcia i pozostawał po godzinach pracy, ilości posiadanych nadgodzin w chwili zdarzenia, co potwierdza fakt, że po wykorzystaniu wszystkich możliwości pracy na komisariacie musiał zabierać akta do domu, aby tam dalej pracować. Zarzucił, że nie odniesiono się do zeznań świadków na okoliczność zgłaszania przełożonym faktu przeciążenia pracą, nie wskazano przepisu zabraniającego funkcjonariuszowi wynoszenia akt poza teren jednostki i nie uwzględniono przypadków zachorowań innych funkcjonariuszy spowodowanych przeciążeniem pracą.
Zdaniem skarżącego uzasadnienie orzeczenia zostało sporządzona w ten sposób aby jednoznacznie wykazać jego winę, a nie wskazuje okoliczności usprawiedliwiających jego działanie. Powyższe okoliczności były podnoszone w odwołaniu od orzeczenia z dnia 3 sierpnia 2011 r., jednakże z winy pełnomocnika odwołanie zostało wniesione po terminie. Strona wskazała, iż korzystając z internetu natknęła się na Opinię Biura Prawnego Komendy Głównej Policji , nr [...] z dnia [...], z której wyraźnie wynika, że nie można karać policjanta za naruszenia etyki zawodowej policjanta w życiu publicznym lub prywatnym. Zarzut, który mu postawiono i za który wymierzono mu karę dyscyplinarną dotyczył życia prywatnego. W chwili zdarzenia nie był na służbie, miał dzień wolny od pracy. Reasumując wnioskodawca stwierdził, że jeżeli chodzi o możliwość wzruszenia orzeczenia z dnia 3 sierpnia 2011 r. to w jego ocenie istotnym jest nie wzięcie pod uwagę jego linii obrony i składanych przez niego wniosków dowodowych. Na jego korzyść przemawia także w/w opinia prawna z dnia 30 stycznia 2007 r.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Komendant Miejski Policji w Ł. odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Uzasadniając organ I instancji stwierdził, że w sposób wyczerpujący zebrał i ocenił materiał dowodowy sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że obwiniony popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta poprzez niezachowanie ostrożności wymaganej w danych okolicznościach przy zabezpieczeniu dokumentów. Czyn, którego się dopuścił obwiniony ma charakter nieumyślności. Organ orzekający w ramach swobodnej oceny dowodów stwierdził, że obwiniony mógł przewidzieć skutki pozostawienia dokumentów z prowadzonych postępowań przygotowawczych bez należytego dozoru. Domek letniskowy nie posiadający jakichkolwiek dodatkowych zabezpieczeń antywłamaniowych nie mający żadnego dozoru osobowego nie spełnia wymagań w zakresie ochrony tajemnicy służbowej. Treść utraconych akt stanowiła tajemnicę służbową, której zgodnie ze złożonym ślubowaniem skarżący był zobowiązany strzec. Zatem pozostawienie, a w następstwie utratę niezabezpieczonych dokumentów służbowych uznać należało za naruszenie etyki zawodowej policjanta. Organ wskazał przy tym na art. 27 ust. 1 ustawy o Policji. Podkreślił, że konsekwencją niezabezpieczenia dokumentów jest to, że weszły w ich posiadanie osoby nieuprawnione, mogło to przyczynić się do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w tych sprawach i do nieustalenia sprawców czynów karalnych, a były to sprawy o dużym ciężarze gatunkowym. Organ wskazał, że w toku postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszowi nie ograniczano inicjatywy dowodowej. Miał zapewniony czynny udział w toku całego postępowania, i był kilkakrotnie przesłuchany. W toku składanych wyjaśnień wskazał wszystkie istotne okoliczności zdarzenia, które zostały uwzględnione przy orzekaniu winy. Ponadto organ odniósł się do zarzutów skarżącego w zakresie zasad przechowywania akt i ich wynoszenia poza teren jednostki, jak również konieczności informowania przełożonych o fakcie wynoszenia akt. Wskazał, że obwiniony otrzymując do prowadzenia akta postępowań przygotowawczych był zobowiązany do rzetelnego i właściwego ich przechowywania, a wynosząc akta z jednostki macierzystej wziął na siebie całkowitą odpowiedzialność za prawidłowe ich zabezpieczenie. Podnoszona przez obwinionego kwestia braku obowiązku informowania przełożonego o wzięciu akt postępowań przygotowawczych do domu uchybia podstawowym regułom wykonywania zawodu i przeprowadzania czynności dochodzeniowo – śledczych. Niedopuszczalne jest aby przełożony nie miał informacji o tym gdzie znajdują się podwładni, jakie wykonują zadania służbowe i gdzie są przechowywane materiały z prowadzonych postępowań przygotowawczych. Natomiast co do powołanej we wniosku opinii prawnej stanowiącej w ocenie strony przesłankę wznowienia, organ I instancji wskazał, iż dokument ten nie stanowi wykładni prawa, nie ma mocy powszechnie obowiązującej i nie wiąże organu. Obwiniony, w ocenie organu nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które nie były znane i nie wskazał żadnych nowych dowodów, które mogłyby podważyć wydane orzeczenie.
Co do zarzutu naruszenia procedury wskazać należy, że wnioski strony o uzupełnienie materiału dowodowego były uwzględniane, obwiniony został pouczony o przysługujących mu prawach i prawie zgłaszania wniosków dowodowych. Nie stwierdzono aby złożył on wnioski dowodowe na piśmie rzecznikowi dyscyplinarnemu. Dopiero w odwołaniu złożony został wniosek o uzupełnienie materiałów przez dopuszczenie zeznań świadków. Zapoznając się z aktami postępowania dyscyplinarnego obwiniony oświadczył, że nie składa żadnych wniosków o uzupełnienie materiału dowodowego.
Rozpatrując przypadki wymienione w art. 135r ust. 1 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny nie stwierdził istnienia okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 135r ust. 7 wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Obwiniony nie wskazał żadnych nowych okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia, a tym samym terminu, w którym się o nich dowiedział.
Postanowienie zostało doręczone M.N. 3 grudnia 2012 r.
M.N. wniósł zażalenie (zatytułowane odwołanie) do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.. Uzasadniając powołał się na argumentację przedstawioną we wniosku o wznowienie postępowania.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r., wydanym na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy o Policji Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powołując treść art. 135r ust. 1 i 7 ustawy o Policji organ odwoławczy wskazał na przesłanki wznowienia postępowania dyscyplinarnego, jak również na ustawowy termin do złożenia wniosku o jego wznowienie. Stwierdził także, że Komendant Miejski Policji w Ł. prawidłowo ustalił swoją właściwość do rozpatrzenia wniosku ukaranego o wznowienie postępowania, zgodnie z art.135r ust. 6 ustawy. Strona wnosząc o wznowienie postępowania powołała przepis art. 135r ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o Policji. W myśl art. 135 r ust. 1 pkt 2 postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego. Natomiast przepis art. 135r ust. 1 pkt 3 stanowi, i jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest wydanie orzeczenia z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. W ocenie organu odwoławczego powołane przez funkcjonariusza okoliczności, tj. opinia Biura Prawnego Komendy Głównej Policji , nr [...] z dnia [...], jak również zarzut naruszenia obowiązujących przepisów, mogący mieć wpływ na treść orzeczenia nie odpowiadają przesłankom wymienionym w art. 135 r. ust. 1 ustawy. Wskazana przez stronę opinia prawna jest jedynie wewnętrzną interpretacją przepisów i nie stanowi wiążącej wykładni przepisów. Nie stoi też w sprzeczności z przyjętą przez organy w toku postępowania dyscyplinarnego, gdyż dotyczy sytuacji nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej przez funkcjonariusza, jako osoby prywatnej, gdy nie istnieje funkcjonalny związek popełniania czynu ze służbą. Ponadto opinia ta jest datowana na rok 2007 i powszechnie dostępna w internecie na stornach min. NSZZ Policjantów. Tym samym nie można jej uznać za ujawnioną istotną dla sprawy okoliczność, która nie była znana w toku postępowania dyscyplinarnego.
Natomiast co do przesłanki, o której mowa w art. 135r ust. 1 pkt 3 organ podkreślił, że jeżeli ukarany zarzuca naruszenie obowiązujących przepisów, które dotyczą takich nieprawidłowości poszczególnych etapów przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, podejmowanych czynności w tym postępowaniu lub bezczynności proceduralnej w określonym zakresie, wadliwości formalnej i merytorycznej wydanych orzeczeń dyscyplinarnych, które nie są związane z wystąpieniem lub ujawnieniem po prawomocnym zakończeniu postępowania dyscyplinarnego zdarzeń nieznanych w toku tego postępowania i niewynikających z jego przebiegu, a mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, to określony w art. 135r ust. 7 ustawy 30 dniowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym obwinionemu doręczone zostało prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że stosownie do treści art. 135 r ust. 7 o Policji, w przypadku dwuinstancyjnego postępowania dyscyplinarnego, 30 dniowy termin określony w powołanym przepisie, pokrywa się z terminem do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji do funkcjonariusza należy wybór środka, czy składa wniosek o wznowienie, czy też korzysta z prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wyboru tego musi dokonać przed upływem 30 dni od dnia doręczenia mu prawomocnego rozstrzygnięcia dyscyplinarnego ( wyrok NSA z 30 grudnia 2009 r. I OSK 687/2009) . W niniejszej sprawie o prawomocności orzeczenia z dnia 3 sierpnia 2011 r. funkcjonariusz dowiedział się w dniu 13 września 2011 r., tj. w dniu doręczenia postanowienia Komendanta Miejskiego Policji w Ł. o odmowie przyjęcia odwołania. W terminie 30 dni od tej daty mógł alternatywnie wnieść skargę do WSA w Łodzi lub żądać wznowienia postępowania. Z upływem tego terminu żądanie wznowienia postępowania o tę przesłankę jest bezskuteczne, a wznowienie postępowania niedopuszczalne. Organy obu instancji obowiązane są badać z urzędu zachowanie terminu wniosku do wznowienia postępowania.
Organ odwoławczy wskazał ponadto na częściową błędność uzasadnienia postanowienia organu I instancji. Organ ten dokonał w znacznej części merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania. Rozstrzygnięcie w tym zakresie mogło nastąpić jedynie po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego. Jednakże mając na uwadze, że organ I instancji prawidłowo przyjął , że złożenie wniosku nastąpiło z upływem 30 dniowego terminu, o którym mowa w art. 135r ust. 7 to rozstrzygnięcie uznać należało za prawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.N. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o Policji, a w szczególności:
- art. 135r ust. 1 pkt 2 poprzez uznanie, że opinia prawna Biura Prawnego Komendy Głównej Policji , nr [...] z dnia [...] nie stanowi wystarczającej przesłanki do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, w sytuacji gdy dokument ten nie musiał, ale mógł mieć istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania;
- art. 135r ust. 1 pkt 3 poprzez uznanie, że orzeczenie dyscyplinarne nie zostało wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów, które mogłyby mieć wynik sprawy;
- art. 132 ust. 1 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że naruszenie przez obwinionego zasad etyki służbowej w czasie wolnym od pracy stanowi podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej;
- art. 135j ust. 1 poprzez brak oceny materiału dowodowego sprawy;
- art. 135g ust. 1 poprzez brak odniesienia się do zarzutów skarżącego przedstawionych w wyjaśnieniach uzupełniających, w toku postępowania dyscyplinarnego;
- art. 135s ust. 1 pkt 3 poprzez dokonanie przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania merytorycznej oceny przesłanek wznowienia.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W przypadku uznania, że zarzuty naruszenia art. 132 ust. 1, art. 135j ust. 1 oraz art. 135g ust. 1 ustawy o Policji powinny być podniesione w skardze administracyjnej od orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...] wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia tejże skargi. Wniósł ponadto o zwrócenie się przez Sąd do Biura Prawnego Komendy Głównej Policji w W. o nadesłanie odpisu opinii prawnej Dyrektora Biura Prawnego Komendy Głównej Policji z dnia [...] Uzasadniając ponowił argumentację przedstawioną w toku postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. skarżący popierał skargę i wyjaśnił, że jego zamiarem było wniesienie skargi do sądu na postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Nie zamierza wnosić skargi od postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o odmowie przyjęcia odwołania nr [...] z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu (art. 1 § 2 ustawy p.p.s.a.), przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Sąd nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania za organ, którego orzeczenie zostało poddane kontroli
Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie było postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w Ł. odmawiające wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest szczególnego rodzaju postępowaniem. Nie jest to indywidualna sprawa administracyjna rozpatrywana w formie decyzji administracyjnej. Ustawodawca zdecydował się bowiem na kompleksowe uregulowanie kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów w Rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( j.t. Dz. U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm), w którym to oprócz materialnoprawnych regulacji zawarł także regulacje procesowe. W związku z tym do postępowania dyscyplinarnego nie stosuje się przepisów postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2007 r., I OSK 1518/06; LEX nr 447371).
Właściwość sądu administracyjnego do kontroli orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w stosunku do funkcjonariuszy Policji wynika z art. 138 ustawy o Policji w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Stan faktyczny sprawy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest sporny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...] o ukaraniu mł. asp. M.N. karą nagany za naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta polegające na niezabezpieczeniu przed zabraniem przez osobę nieuprawnioną określonych akt kontrolnych i akt przygotowawczych, przez co doszło do ich utraty, tj czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, jest orzeczeniem prawomocnym. Postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. Nr [...] o odmowie przyjęcia odwołania od tego orzeczenia zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 16 września 2011 r., a postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w dniu 19 października 2011 r. ( dowody doręczenia orzeczeń w aktach administracyjnych). Z wnioskiem o wznowienie postępowania skarżący wystąpił w dniu 16 listopada 2012 r. ( pismo datowane 15.11.2012 r.). wskazując na dwie podstawy wznowienia z art. 135 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o Policji. Każda z tych podstaw wymaga odrębnego omówienia.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia wyjaśnić na wstępie należy, że ustawa o Policji przewidziała tylko jedną możliwość wzruszenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego – wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Przesłanki wznowienia zostały wymienione w art. 135r ust. 1 pkt 1-4. Zgodnie z art. 135r ust. 1 pkt 2 i 3 postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli:
2/ zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego;
3/ orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia.
Postępowanie wznawia się z urzędu lub na wniosek ukaranego ( art. 135r ust. 2 i 6 ustawy). Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania ( art. 135r ust. 7 ). Na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego ukaranemu służy zażalenie do wyższego przełożonego dyscyplinarnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia, z tym, że na postanowienie wydane przez Komendanta Głównego Policji przysługuje jedynie w takim samym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ( art. 135r ust. 9 ).
Należy podkreślić, że badanie przyczyn wznowienia postępowania jest dopuszczalne wyłącznie po wznowieniu postępowania. Ocena przyczyn wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, dokonana bez wydania postanowienia o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego jest w świetle art. 135 s ust. 1 ustawy niedopuszczalna. Dopiero bowiem po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego przeprowadza się czynności dowodowe ograniczone do przyczyn wznowienia, a po ich zakończeniu, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje się orzeczenie.
Odmowa wznowienia postępowania dyscyplinarnego, a takie orzeczenie jest przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jest możliwa tylko wtedy, gdy wznowienie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych lub gdy strona złożyła żądanie z uchybieniem terminu.
W przedmiotowej sprawie skarżący jako pierwszą z podstaw wznowienia postępowania wskazał dowiedzenie się o treści opinii Biura Prawnego – Komendy Głównej Policji z dnia [...], w której m.in. stwierdzono, "że z odpowiedzialnością dyscyplinarną za nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej mamy do czynienia wówczas, gdy istnieje funkcjonalny związek popełnienia czynu z działaniem funkcjonariusza w służbie, a nie jako osoby prywatnej". Dowiedzenie się o tej opinii i jej treści skarżący uważa za równoznaczne z ujawnieniem istotnej dla jego sprawy okoliczności, która nie była znana w toku postępowania dyscyplinarnego.
Taka ocena nie jest prawidłowa. Opinia prawna sformułowana na tle okoliczności innej konkretnej sprawy, nawet jeżeli zawiera pewne tezy o charakterze bardziej ogólnym, nie może być uznana za okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia innej sprawy, w tym wypadku tej, co do której złożony został wniosek o wznowienie postępowania.
Ustawa o Policji nie wymaga aby okoliczność, na którą powołuje się ukarany we wniosku o wznowienie postępowania była okolicznością nową, wystarczy, że nie była znana w toku postępowania dyscyplinarnego ale musi być ona ponadto okolicznością istotną tzn. taką, która dotyczy przedmiotu sprawy i ma znaczenie prawne, a więc może mieć wpływ na zmianę treści wydanego orzeczenia.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że opinia, na którą powołuje się skarżący takiego znaczenia mieć nie mogła, gdyż po pierwsze stanowi ona jedynie interpretację przepisów prawa która nie jest wiążąca dla organu, a ponadto dotyczyła sytuacji nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej przez funkcjonariusza jako osoby prywatnej bez funkcjonalnego związku zarzucanego czynu ze służbą. Tymczasem w sprawie, której wznowienia domagał się skarżący, istniał niewątpliwie funkcjonalny związek między popełnionym przez funkcjonariusza czynem, jakim było niezabezpieczenie służbowych akt przed zabraniem przez osobę nieuprawnioną, co doprowadziło do ich utraty, a działaniem tego funkcjonariusza związanym ze służbą.
Skradzione dokumenty były dokumentami służbowymi ( akta kontrolne i akta postępowań przygotowawczych ) i, jak twierdzi sam skarżący, zostały przez niego zabrane na dni wolne od służby poza teren Komendy, aby mógł nad nimi popracować. Związek funkcjonalny zarzuconego skarżącemu czynu z jego służbą w Policji jest więc niewątpliwy, a okoliczność, że kradzież akt miała miejsce w dniach wolnych od służby, dla tej oceny nie ma żadnego znaczenia.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. I OSK 527/06, przez istotną dla sprawy okoliczność w rozumieniu art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji należy rozumieć każdą taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na sposób zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Przy rozważaniu przesłanek wznowienia postępowania chodzi przy tym jedynie o prawdopodobieństwo wydania orzeczenia, co do swojej istoty odmiennego od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Badanie rzeczywistych przyczyn wznowienia postępowania jest bowiem możliwe dopiero po wznowieniu postępowania.
W rozpatrywanej sprawie rozważając, czy zachodzi podstawa do wznowienia postępowania dyscyplinarnego wskazana w art. 135r ust. 1 pkt 2 organ prawidłowo ocenił, że wskazana przez skarżącego okoliczność w postaci opinii Biura Prawnego KGP w innej sprawie takiej podstawy nie stanowi, gdyż nie jest okolicznością . która może mieć wpływ na treść orzeczenia dyscyplinarnego. Oceny tej przesłanki w takim zakresie organ mógł dokonać przed wznowieniem postępowania dyscyplinarnego i prawidłowo uznał, że zachodziła przedmiotowa niedopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o tak określoną podstawę wznowienia. W tym zakresie zarzuty skargi są więc niezasadne.
Gdy zaś chodzi o drugą podstawę wznowienia wskazaną we wniosku, że orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia ( art. 135r ust. 1 pkt 3 ustawy) wskazać należy, że skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania w takim samym zakresie jak w odwołaniu od orzeczenia dyscyplinarnego. Nie wskazywał żadnych dodatkowych nieznanych okoliczności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 grudnia 2009 sygn. I OSK 687/09, jeżeli w ramach przesłanki wznowieniowej, określonej w art. 135r ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, obwiniony zarzuca naruszenie obowiązujących przepisów, które dotyczą takich nieprawidłowości poszczególnych etapów przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, podejmowanych czynności w tym postępowaniu lub bezczynności proceduralnej w określonym zakresie, wadliwości formalnej i merytorycznej wydanych orzeczeń dyscyplinarnych, które nie są związane z wystąpieniem lub ujawnieniem po prawomocnym zakończeniu postępowania dyscyplinarnego zdarzeń nieznanych w toku tego postępowania i nie wynikających z jego przebiegu, a mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, to określony w art. 135r ust.7 ustawy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym obwinionemu doręczone zostało prawomocne orzeczenie dyscyplinarne.
Jak stanowi art. 135o ust. 1 orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne:
1/ z upływem terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono;
2/ w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy.
Postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia KMP w Ł. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 16 września 2011 r. Należy przyjąć, że w tej dacie skarżący wiedział już o okolicznościach stanowiących według niego podstawę do wznowienia postępowania, a nie uwzględnionych należycie w zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. 30 dniowy termin na złożenie w takiej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania upływał 17 października 2011 r. Nawet gdyby przyjąć, że ostatecznie orzeczenie dyscyplinarne stało się prawomocne w dniu wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to 30 dniowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego liczony od dnia doręczenia tego postanowienia skarżącemu zaczynałby się 20 października 2011 r. i upływał 21 listopada 2011 r.
Skarżący 30 –dniowego terminu do złożenia wniosku nie zachował składając go dnia 16 listopada 2012 r.
Z tego względu organ prawidłowo przyjął, że z uwagi na złożenie żądania z uchybieniem terminu, zachodziła podstawa do odmowy wznowienia postępowania.
Ponieważ w sprawie nie doszło do wznowienia postępowania organ nie miał podstaw do dokonywania ponownej oceny zebranego w sprawie materiału czy też jego uzupełniania. Czynności dowodowe, ograniczone do przyczyn wznowienia, a następnie ocenę zebranego materiału przeprowadza się bowiem dopiero po wznowieniu postępowania Z tego względu zarzut naruszenia przez organ art. 135 j ust. 1 i art. 135g ust. 1 jest nieuzasadniony.
Z tych względów, uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani takiego naruszenia przepisów postępowania, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło