III SA/Łd 291/19
WyrokWSA w Łodzi2019-08-06
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Małgorzata Kowalska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skierowanie kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest zasadne, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia psychicznego kierowcy, potwierdzone opinią sądowo-psychiatryczną w toku postępowania karnego?Ratio decidendi
Skierowanie kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest zasadne, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, które mogą mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Wystarczające jest prawdopodobieństwo istnienia takich okoliczności, a ostateczne rozstrzygnięcie należy do lekarzy. Opinia sądowo-psychiatryczna stwierdzająca chorobę psychiczną stanowi uzasadnioną podstawę do skierowania na badania.Stan faktyczny
Prokuratura Rejonowa wystąpiła o wszczęcie postępowania w sprawie zdolności do kierowania pojazdami przez J. S. z uwagi na opinię sądowo-psychiatryczną stwierdzającą u niego chorobę psychiczną. Starosta wydał decyzję o skierowaniu J. S. na badania lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty w części dotyczącej terminu przedstawienia wyników, ale utrzymało w mocy skierowanie na badania. J. S. zaskarżył decyzję SKO, podnosząc argumenty dotyczące swojego długoletniego, bezkolizyjnego kierowania pojazdami oraz konfliktu sąsiedzkiego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2019 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi P. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu J. S. z urzędu.
III SA/Łd 291/19
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096) – dalej: k.p.a.; art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.)- dalej: u.k.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.: 1) uchyliło decyzję Starosty B. z dnia [...], nr [...] orzekającą o skierowaniu J. S. na badania lekarskie celem istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz zobowiązującą do przedstawienia wyników tych badań w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia rozstrzygnięcia; 2) skierowało J. S. na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. celem ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 11 października 2018 r. Prokuratura Rejonowa w B. wystąpiła o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia zdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi przez skarżącego oraz o powiadomienie o wynikach tego postępowania. Uzasadniając organ wskazał, iż w toku prowadzonego w stosunku do skarżącego postępowania karnego, w związku z podejrzeniem popełnienia czynu z art. 288 § 1 k.k., J. S. został poddany badaniom sądowo-psychiatrycznym, w wyniku których stwierdzono, że cierpi on na chorobę psychiczną, która może stanowić poważne zagrożenie dla bezpiecznego prowadzenia przez skarżącego pojazdów mechanicznych.
Zawiadomieniem z dnia 16 października 2018 r. Starosta B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie skierowania J. S. na badania w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi, a następnie decyzją z dnia [...] orzekł o skierowaniu skarżącego na przedmiotowe badania, zakreślając termin na przedłożenie wyników badań – 3 miesiące od daty otrzymania decyzji.
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie, w którym wskazał, że o ile nie jest dla niego problemem poddanie się badaniom psychiatrycznym, to już kwestią problematyczną jest podróż do Ł., gdzie nigdy nie był. Skarżący wyjaśnił, że prawo jazdy kategorii A i b posiada od roku 1969 i od tego momentu nigdy nie został ukarany żadnym mandatem. Jako osoba samotna, podczas jazdy samochodem musi szczególnie uważać, zarówno na bezpieczeństwo innych, jak i swoje, gdyż w przypadku jakiegokolwiek zdarzenia nie byłoby osoby bliskiej, która mogłaby się nim zaopiekować. Dalej skarżący przedstawił stan swojego zdrowia oraz opisał w sposób szczegółowy konflikt sąsiedzki, w którym dopatruje się przyczyn wydania przedmiotowej decyzji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję organu I instancji i skierowało J. S. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. Odnośnie rozstrzygnięcia w części uchylającej decyzję I instancyjną Kolegium wskazało, iż zakreślony przez Starostę termin poddania się badaniom oraz przedstawieniu stosownego orzeczenia, nie jest możliwy do dotrzymania przez skarżącego. Co więcej, mając na uwadze, ze terminy te są terminami ustawowymi , Kolegium, nie zakreślało ich w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Dalej, odnośnie zasadności rozstrzygnięcia o skierowaniu skarżącego na przedmiotowe badania, Kolegium wskazało, że stosownie do treści art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ponadto, jak wynika z art. 101 ust. 2 pkt 1-2 u.k.p. osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3 jest zobowiązana do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.
Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie wnioskiem Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [...] wystąpiono o skierowanie skarżącego na badania lekarskie celem istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, w związku z uzasadnionymi obawami, co do stanu zdrowia psychicznego skarżącego, potwierdzonego nadesłaną do akt sprawy opinią sadowo-psychiatryczną, stwierdzającą po stronie skarżącego chorobę psychiczną – organiczne zaburzenia urojeniowe. Powyższa sytuacja zdaniem Kolegium spełnia przesłankę "uzasadnionych zastrzeżeń, co do stanu zdrowia kierującego", a tym samym czyni zasadnym skierowanie skarżącego na przedmiotowe badania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. S. powtórzył argumentację, co do zgodnego z przepisami prowadzenia pojazdu, od momentu uzyskania uprawnień, to jest od 1969 r. oraz ponownie, obszernie przedstawił istniejący konflikt pomiędzy nim, a sąsiadem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi J. S. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.z dnia[...], nr [...] orzekająca o skierowaniu go na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami.
Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.)- dalej: u.k.p.
Stosownie do treści art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Powyższa regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., wedle którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Z powołanych unormowań prawnych nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. Mowa jest w nich bowiem tylko, by były one uzasadnione i poważne, co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. W orzecznictwie przyjmuje się, że przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Oczywistym zatem być musi, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach (tak np. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16, LEX nr 2118707). Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno jest z góry zaprzeczyć jako mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy. Przy czym - co należy podkreślić, wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Oznacza to równocześnie, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania, lecz jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony personel medyczny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zasadnie orzekło o skierowaniu skarżącego na przedmiotowe badania lekarskie. Z załączonej bowiem do akt sprawy opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 25 kwietnia 2018 r., sporządzonej na potrzeby postępowania karnego toczącego się przed Sądem Rejonowym, w B. II Wydział Karny pod sygn. akt [...], wynika, ze skarżący cierpi na chorobę psychiczną – organiczne zaburzenia urojeniowe, co spełnia w ocenie Sądu przesłankę "uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia", mogąca mieć wpływ na ewentualne istnienie przeciwwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami mechanicznymi, w zakresie posiadanych przez niego uprawnień.
Podkreślić również wymaga, że zarówno w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i na etapie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, skarżący, poza oświadczeniem, że jako czynny kierowca od momentu uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami nie spowodował żadnego wykroczenia, nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji, czy zarzutów wskazujących na zasadność skargi. Ograniczył się w zasadzie do przedstawienia wieloletniego konfliktu sąsiedzkiego, który w jego ocenie jest przyczyną wydania przedmiotowej decyzji, a która to kwestia pozostaje be wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło