III SA/Łd 3/15
WyrokWSA w Łodzi2015-04-16
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o nierozstrzygnięciu konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, odrzucając odwołanie spółki, która zarzuciła naruszenie zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji oraz niewłaściwą interpretację kryteriów oceny ofert, w szczególności kryterium ciągłości i kompleksowości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a kryteria oceny ofert, w tym kryteria ciągłości i kompleksowości, zostały zinterpretowane i zastosowane prawidłowo. Oferta skarżącej spółki, mimo spełnienia warunków formalnych, nie uzyskała wystarczającej liczby punktów, aby zostać wybrana do zawarcia umowy, co nie było wynikiem naruszenia prawa, a jedynie obiektywnego porównania ofert według ustalonych kryteriów. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła ofertę w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jej oferta została odrzucona z powodu niespełnienia wymogów formalnych, jednak po złożeniu protestu została zakwalifikowana do dalszego etapu. Ostatecznie, mimo uzyskania dobrej oceny w kryterium ceny, oferta zajęła 3. miejsce w rankingu końcowym i nie została wybrana do zawarcia umowy z powodu wyczerpania środków finansowych. Spółka wniosła odwołanie, a następnie skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania, w tym równego traktowania i uczciwej konkurencji, a także niewłaściwą interpretację kryteriów oceny ofert.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 104 § 1 i art. 108 k.p.a. (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), w związku z art. 142 ust. 5 pkt 1, oraz art. 154 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t z 2008 r. Dz. U. Nr 164, póz. 1027 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku "A" sp. z o.o. w P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektora [...], dotyczącej rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie od dnia 1 października 2014r. do 30 września 2017 r. świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie chirurgia naczyniowa - Hospitalizacja , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy, 7.07.2014 r. ogłosił postępowanie konkursowe w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie chirurgia naczyniowa - Hospitalizacja na obszarze 10 - [...] o kodzie postępowania 05- 14-000113/LSZ/03/1/03.4530.030.02/01 na okres od 1 października 2014 r. do 30 września 2017r. W ogłoszeniu konkursu ofert wskazano wartość zamówienia nie większą niż 4.521.920,00 zł.
W przedmiotowym postępowaniu złożono 4 oferty. Oferty zostały złożone przez "B" w Ł., "C" w Ł., "A" w P. oraz "D" w Ł.
W dniu 21 sierpnia 2014 r. poinformowano skarżącą Spółkę o odrzuceniu złożonej oferty z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust.1 pkt 3 – gdyż na pytanie 22 "A" udzieliło odpowiedzi, że nie spełnia warunku w dniu złożenia oferty, mając na uwadze, że posiada umowę na podwykonawstwo z "E" w Ł.
Strona skarżąca 22 sierpnia 2014r. wniosła protest. Komisja konkursowa w dniu 22 sierpnia 2014 r. uznała zasadność złożonego protestu i powtórzyła zaskarżoną czynność.
W rankingu otwarcia "C" w Ł. uzyskał 77,209 pkt, "B" w Ł. 67,383 pkt, "D" w Ł. 62,924 pkt, a "A" sp. z o.o. w P. 60,916 pkt.
Następnie po przeprowadzeniu negocjacji co ceny, w dniu 22 sierpnia 2014 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy. Informacja o rozstrzygnięciu postępowania została opublikowana na tablicach ogłoszeń oraz stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. W rankingu końcowym "A" znalazło się na 3 poz. z łączną liczbą pkt 70,916 (w tym: 20 pkt za ofertę cenową i 50,916 pkt za pozostałe kryteria tj. ciągłość, kompleksowość, jakość, dostępność). "C" w Ł. uzyskał 77,209 pkt ( w tym 11,981 pkt za ofertę cenową i 65,228 pkt za pozostałe kryteria), a "B" w Ł. zdobył 74,383 pkt ( w tym: 17 pkt za cenę i 57,383 pkt pozostałe kryteria). W wyniku przeprowadzonego postępowania wybrano dwóch oferentów: "B" w Ł. i "C" w Ł.
Odwołanie od rozstrzygnięcia złożyło "A" sp. z o.o. w P. zarzucając:
1) naruszenie podczas postępowania zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz zachowania podczas postępowania zasad uczciwej konkurencji, jak również zasady równego dostępu do informacji,
2) naruszenie zasad odnoszących się do porównania ofert, wynikających z przepisu 148 ustawy oraz innych aktów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowych konkursie
3) naruszenie zasad wyboru oferty lub większej liczby ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń, ich kompleksowość, dostępność oraz przedstawiających
najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia,
wynikających z przepisu art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy.
W ocenie Spółki przeprowadzono z nią negocjacje, o których mowa w przepisie art. 142 ust. 6 ustawy, w wyniku których NFZ uzyskała wynik najkorzystniejszy spośród wszystkich uczestniczących w konkursie oferentów. Mimo tego oferta nie została wybrana. Wynik konkursu stanowi pogwałcenie obowiązku zapewnienia przez NFZ równomiernego dostępu do świadczeń wszystkim świadczeniobiorcom z terenu działania [...]OW NFZ, odzwierciedlającego się we właściwym rozmieszczeniu świadczeniodawców na terenie województwa.
Zdaniem strony w przedmiotowym postępowaniu została zabezpieczona zbyt mała liczba łóżek, biorąc pod uwagę wielkość populacji województwa [...].
Nadto, odwołujący podnosi, że nie jest realizacją zasady konkurencji postępowanie NFZ, w którym NFZ jako podmiot dominujący przeciwdziała ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji na rynku usług świadczeń zdrowotnych przez nadużywanie pozycji dominującej. Przykładem takiego postępowania - w ocenie odwołującego jest rozumienie kryterium ciągłości, które zdefiniowano jako: organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, w szczególności ograniczającą ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów - ocenianej w szczególności poprzez:
a) organizację świadczeń/turnusów zapewniającą systematyczny rozkład świadczeń w okresie obowiązywania umowy,
b) realizację procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z dyrektorem oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia;
Zdaniem Odwołującego, tak ustalone kryterium nie pozwala na przyznanie 0 punktów oferentowi, który w dniu złożenia oferty w ogóle nie udziela świadczeń opieki zdrowotnej w ramach danego zakresu świadczeń, ponieważ w przypadku takiego oferenta nie zachodzi ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów. Zdaniem Odwołującego, bezzasadnie otrzymał on w kryterium ciągłości "0" punktów.
Dodatkowo Spółka podniosła, że tak ustalone wytyczne kryterium umożliwiają porównanie ofert jedynie tych oferentów, którzy w dniu złożenia ofert udzielają świadczeń opieki zdrowotnej z danego zakresu świadczeń, uniemożliwiając jednocześnie zapewnienie równości stron w sytuacji kiedy pośród oferentów znajdują się tacy, którzy w dniu złożenia oferty świadczeń w ramach danego zakresu nie udzielają. Odwołujący wskazuje, że wprawdzie w dniu złożenia oferty nie realizował świadczeń opieki zdrowotnej w oddziale nazwanym Oddziałem Chirurgii Naczyniowej, na podstawie umowy zawartej z Dyrektorem NFZ, ale w ramach realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie chirurgia - hospitalizacja zawartej z Dyrektorem NFZ wykonywał procedury naczyniowe w Oddziale Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej "A" sp. z o.o. i czyni to do chwili obecnej. Dodatkowo Odwołujący posiada zaplecze organizacyjne, umożliwiające kontynuowanie procesu diagnostycznego i terapeutycznego, związanego ze świadczeniami opieki zdrowotnej przedmiotowo tożsamymi z niniejszym postępowaniem, co związane jest z kryterium ciągłości udzielania świadczeń.
Spółka podniosła, że została jej przyznana przez Komisję konkursową NFZ zbyt mała ilość punktów w stosunku do ilości punktów, jakie winna otrzymać . W sytuacji oceny oferty z uwzględnieniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; z wyliczeń dokonanych samodzielnie przez Odwołującego, na podstawie załącznika nr l i nr 2 do Zarządzenia nr 3/2014/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2014 roku wynika, że "A" sp. z o.o. powinno otrzymać wyższą liczbę punktów. Spółka wnosząc odwołanie podkreśliła, że nie ma możliwości wskazania z jakiego zakresu wynika rozbieżność pomiędzy punktacją Odwołującego a punktacją NFZ, albowiem Odwołującemu nie udostępniono w ramach wglądu do akt sprawy (po rozstrzygnięciu konkursu, a przed złożeniem przedmiotowego odwołania) szczegółowej punktacji przyznanej przez NFZ poszczególnym oferentom, w tym Odwołującemu. W takim stanie rzeczy w wyniku wniesienia niniejszego odwołania - w ocenie Odwołującego - winno nastąpić ponowne przeliczenie punktów Odwołującego oraz innych oferentów.
Odwołujący w odwołaniu stwierdził ponadto, że "B" w Ł. otrzymał bezzasadnie zbyt dużą ilość punktów. Oferent, na pytania ofertowe udzielił odpowiedzi, bez ich wymaganego udokumentowania, za udzielone tak odpowiedzi winien otrzymać 0 punktów. W rozdziale 1.6. Kontrola zakażeń szpitalnych i polityki antybiotykowej oferent nie powinien otrzymać jakichkolwiek punktów, albowiem do złożonej oferty nie zostały dołączone wymagane dokumenty (oferent posłużył się jedynie oświadczeniami). Dodatkowo w pytaniu 1.11.1.6 oferent nie potwierdził zatrudnienia koordynatora ds. przeszczepień ani nie udokumentował zatrudnienia koordynatora w wymiarze ¼ etatu (NFZ nie może kierować się domniemaniami w zakresie spełniania przez oferentów wymogów formalnych). W punkcie 1.10.1.3. oferent udzielił odpowiedzi TAK, pomimo tego, że wymogów formalnych nie spełniał, albowiem łóżko intensywnej opieki medycznej nie zostało wykazane w zasobach sprzętowych oferenta. W ocenie Odwołującego tak przeprowadzone przez NFZ czynności postępowania miały bezpośredni wpływ na jego wynik, wobec czego naruszony został interes prawny Odwołującego.
Odwołujący wskazał, że NFZ naruszył zasady postępowania, doprowadzając do nierównego traktowania oferentów, wymagając od jednych oferentów potwierdzania spełniania warunków formalnych, poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających prawdziwość złożonego oświadczenia, a w przypadku innych uznanie spełnienia warunków formalnych wyłącznie w oparciu o złożone przez oferenta oświadczenie.
Ponadto, Odwołujący podnosi, że dopuszczenie w ramach konkursu, możliwości realizacji świadczeń przez Świadczeniodawcę lub u innego Świadczeniodawcy, winno prowadzić do przyznania równej ilości punktów zarówno tym oferentom, którzy zamierzają realizować świadczenia samodzielnie, jak i tym którzy będą je realizować przy udziale podwykonawców. Takie reguły nie były, zdaniem Odwołującego, przestrzegane w konkursie, bowiem w pytaniu 1.10.1.4 oraz w pytaniu 1.11.1.8 NFZ przyznawał dodatkowe punkty tylko tym oferentom, którzy oświadczyli, że świadczenia będą realizować samodzielnie. Takie postępowanie świadczy o nierównym traktowaniu oferentów.
Spółka wniosła o uwzględnienie odwołania i zastosowanie trybu przewidzianego w przepisie art. 154 ust 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, na podstawie art. 142 ust. 5 pkt 1 i art. 154 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, orzekł o oddaleniu odwołania i na podstawie art. 108 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podniosła, że definiowanie kryterium ciągłości w ten sposób jak to czyni NFZ, w konsekwencji premiując podmioty, które w dniu złożenia oferty udzielają świadczeń opieki zdrowotnej w ramach danego zakresu świadczeń, jest niewłaściwe. Ponadto Spółka wskazała, że w zakresie pytania 1.7.1.5 czy oferent posiada certyfikat ISO 22000-2005 systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności, ważny w dniu złożenia oferty oraz w dniu rozpoczęcia umowy Spółka wskazała, że "tak". W toku kontroli wyjaśniono, że błędne jest wskazanie odpowiedzi twierdzącej skoro certyfikat posiada podwykonawca, a nie sam oferent. Należało wobec tego udzielić odpowiedzi "nie". Spółka dokonała zmiany odpowiedzi i dołączyła oświadczenie z dnia 19 sierpnia 2014 r. w przedmiocie posiadania umowy ze wskazanym podmiotem w zakresie żywienia pacjentów. Zdaniem strony, analiza jej odpowiedzi nie może prowadzić do uznania, że Spółka nie spełnia tego warunku. Skoro w realizacji umowy dopuszcza się udział podwykonawców, to wskazanie podwykonawcy posiadającego certyfikat ISO jednoznacznie przesądza o spełnianiu warunku. NFZ oceniając złożoną ofertę winien brać pod uwagę całokształt dokumentacji.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. 2013.1520) winni, zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt. 3 ustawy, spełnić wymagania określone przez Prezesa NFZ, wskazane w:
1. Zarządzeniu Nr 11/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
7 marca 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert
w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej,
2. Zarządzeniu nr 1/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 stycznia 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne;
3. Zarządzeniu nr 23/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
30 kwietnia 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków
zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne;
4. Zarządzeniu Nr 24/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 maja 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w
postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
5. Zarządzeniu Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23
stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w
sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
6. Zarządzeniu nr 4/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 lutego 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne;
7. Zarządzeniu Nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2
października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania
umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
8. Zarządzeniu Nr 74/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zmieniającego zarządzenie w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;
9. Zarządzeniu Nr 89/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 grudnia 2013r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów
w rodzaju: leczenie szpitalne.
Organ wskazał, że w części jawnej konkursu ofert komisja konkursowa dokonała oceny formalno -prawnej złożonych ofert stwierdzając, iż złożone oferty zawierają braki, które w wyznaczonym terminie zostały uzupełnione.
Komisja konkursowa, zgodnie z przysługującym jej prawem, na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. z 2004r. Nr 273, póz. 2719), przeprowadziła kontrolę Odwołującego oraz pozostałych oferentów. Komisja konkursowa potwierdziła dane zawarte w ofertach oferentów.
Czynnością z dnia 21 sierpnia 2014 r. komisja konkursowa odrzuciła ofertę Odwołującego z powodu nie spełnienia warunków wymaganych. Następnie w wyniku rozpoznania protestu złożonego przez Odwołującego w dniu 22 sierpnia 2014 r. Komisja postanowiła uwzględnić protest i zakwalifikować ofertę złożoną przez "A" sp. Z o.o. do części niejawnej postępowania. W wyniku uwzględnienia protestu czynności dokonane przez komisję po odrzuceniu oferty zostały powtórzone.
Organ wyjaśnił, że zakwalifikowanie oferty do części niejawnej postępowania oznacza jedynie, iż oferta nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Fakt spełniania wymaganych warunków określonych przepisami prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy, nie skutkuje wybraniem oferty celem zawarcia umowy, a jedynie pozwala na dokonanie, na podstawie art. 148 ustawy oraz Zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z późniejszymi zmianami, oceny oferty.
Organ wyjaśnił, że porównanie ofert nastąpiło zgodnie z ww. zarządzeniem.
W oparciu o ww. kryteria na podstawie złożonych i wczytanych zapytań ofertowych (tj. odpowiedzi udzielonych przez oferentów na pytania zawarte w formularzach ofertowych i ankiet, dokonuje się oceny ofert, ich porównania i na tej podstawie sporządza się ranking otwarcia, a po przeprowadzeniu negocjacji - ranking końcowy).
W rankingu otwarcia oferta złożona przez Spółkę zajęła 4 miejsce. Oferta uzyskała 60,916 pkt, a w rankingu końcowym 70,916 pkt. W rankingu otwarcia, oferty które zajęły 1 i 2 pozycję w rankingu i zostały wybrane w rozstrzygnięciu postępowania uzyskały odpowiednio 77,209 pkt ("C") oraz 67,383 pkt ("B"), a w rankingu końcowym 77,209 pkt ("C") oraz 74,383 pkt ("B"). Różnice w punktacji pomiędzy rankingiem otwarcia i końcowym u oferentów wynikały z różnicy punktów w zakresie kryterium ceny, co odzwierciedla ranking końcowy. W rankingu końcowym oferta strony skarżącej zajęła 3 miejsce.
Komisja Konkursowa przeprowadziła negocjacje ze wszystkimi oferentami w dniu 22 sierpnia 2014 r. w celu ustalenia:
a) liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej;
b) ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej.
W rozstrzygnięciu postępowania komisja konkursowa dokonała wyboru ofert, które uzyskały więcej punktów rankingujących, niż oferta Odwołującego.
Przy ofercie, która znalazła się na 2 pozycji w rankingu wyczerpały się środki finansowe, które Zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania - zgodnie z ogłoszeniem konkursu ofert.
Oferta Odwołującego znalazła się więc poniżej tzw. "linii odcięcia", co oznacza, że oferta nie została wybrana w rozstrzygnięciu konkursu ofert.
Dyrektor NFZ wyjaśnił, że organ ma obowiązek skontrolować rozstrzygnięcie także z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i musi porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców i skontrolować te oceny z samymi ofertami, a zatem oceny i oferty powinny być załączone do akt kontrolowanego postępowania administracyjnego zaś stanowisko organu w tym zakresie winno znaleźć stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. swój wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Dyrektor NFZ wyjaśnił, że kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od Świadczeniodawców, jak wykazano powyżej, były jawne i nie podlegały zmianie w toku trwania przedmiotowego postępowania. Ocena ofert, w tym oferty Odwołującego, odbywała się o enumeratywnie określone kryteria, z wyłączeniem dowolności w tym zakresie. Kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich i przejrzyste. W przywołanym zarządzeniu Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z późniejszymi zmianami, wskazane zostało z jakimi okolicznościami przypisanymi poszczególnym kryteriom oceny wiążą się określone ilości punktów.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor NFZ wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nieudostępnienia punktacji innych oferentów z postępowania. W toku zapoznawania z aktami skarżący uzyskał wgląd we wszystkie złożone w toku postępowania oferty (wraz z ankietami) oraz dokumentację postępowania. Sposób ustalenia wartości punktowej za poszczególne kryteria jest jawny i uregulowany w Zarządzeniu Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zdaniem organu znajomość odpowiedzi ankietowych oraz treści wymienionego zarządzenia daje realną możliwość zweryfikowania przez skarżącego prawidłowości działania Komisji konkursowej.
Odnosząc się do zarzutu odwołania polegającego na naruszeniu art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy poprzez takie rozumienie kryterium ciągłości, które "nie pozwala na przyznanie 0 punktów oferentowi, który w dniu złożenia oferty w ogóle nie udziela świadczeń opieki zdrowotnej w ramach danego zakresu świadczeń, ponieważ w przypadku takiego oferenta nie zachodzi ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów. Zdaniem Odwołującego, bezzasadnie otrzymał on w kryterium ciągłości ) punktów", organ wskazał, że ocena ofert została dokonana w oparciu o kryteria oceny oferty szczegółowo określone w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 3/2014/DSOZ. Powyższe Zarządzenie przewiduje, że oferty składane w przedmiotowym postępowaniu były oceniane poprzez kryterium jakości, dostępności, ciągłości, kompleksowości i ceny. Organ wyjaśnił, że w ankiecie ofertowej kryterium ciągłości jest oceniane poprzez pytanie 1.1.1.1 — Czy w dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy zawartej z Funduszem proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie? Oferent na powyższe pytanie udzielił odpowiedzi "NIE", ponieważ zgodnie z ze stanem faktycznym nie realizował w dniu złożenia oferty na podstawie umowy z Funduszem procesu leczenia w zakresie chirurgia naczyniowa - hospitalizacja w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie, a więc na terenie województwa [...].
Przedstawiona przez odwołującego informacja, iż w ramach zakresu chirurgia ogólna -hospitalizacja (posiada zawartą umowę z [...]OW NFZ) wykonywał procedury naczyniowe i czyni to do chwili obecnej, nie może stanowić argumentu potwierdzającego zachowanie ciągłości w udzielaniu świadczeń w zakresie chirurgii naczyniowej - hospitalizacja.
W analizowanej sprawie wszystkie oferty oceniane były przy zastosowaniu jednakowych kryteriów. Stosowane w postępowaniu kryteria zapewnić miały obiektywne porównanie ofert, a o ich stosowaniu nie decydowała Komisja a jedynie wynikało to z powołanego wyżej zarządzenia, którego załącznik precyzuje szczegółowe kryteria w ramach definicji zawartych w części ogólnej. Nie jest wiec naruszeniem prawa stosowanie w postępowaniu łącznie wszystkich zdefiniowanych kryteriów.
W toku postępowania komisja konkursowa przeprowadziła badanie ofert, w tym oferty Odwołującego i ustaliła, (po rozpoznaniu protestu złożonego przez Odwołującego w toku postępowania) że zarówno oferent jak i złożona oferta spełniają warunki wymagane od świadczeniodawców. Komisja konkursowa nie kwestionowała faktu spełniania warunków wymaganych zarówno co do posiadanego sprzętu jak i personelu udzielającego świadczeń. Jednakże oferent nie spełniał warunków dodatkowo ocenianych. Dlatego też oferta Odwołującego nie uzyskała dodatkowych punktów oceny oferty za kryterium ciągłość i kompleksowość, co z kolei przełożyło się na pozycję w rankingu.
Tym samym w ocenie organu również zarzut, że nie jest realizacją zasady konkurencji postępowanie NFZ, w którym NFZ jako podmiot dominujący przeciwdziała ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji na rynku usług świadczeń zdrowotnych - nadużywanie pozycji dominującej, co przejawia się w definicji kryterium ciągłości - nie jest zasadny.
Odnosząc się do zarzutu Odwołującego, że NFZ nie zapewnił równomiernego dostępu do świadczeń wszystkim świadczeniobiorcom z terenu działania [...] OW NFZ, odzwierciedlającego się we właściwym rozmieszczeniu świadczeniodawców na terenie województwa oraz iż w przedmiotowym postępowaniu została zabezpieczona zbyt mała liczba łóżek, biorąc pod uwagę wielkość populacji województwa [...], Dyrektor NFZ wskazał, że przedmiotowe postępowanie konkursowe poprzedzające zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie chirurgia naczyniowa -hospitalizacja zostało ogłoszone na obszar województwa [...]. Tak wskazany obszar kontraktowania w ogłoszeniu nie ogranicza dostępności do świadczeń i stwarza możliwość przystąpienia do konkursu świadczeniodawcom z całego województwa. W wyniku rozstrzygnięcia postępowania zostaje wybrany oferent lub oferenci, którzy uzyskują najwyższe ilości punktów w rankingu końcowym. Natomiast lokalizacja oferenta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie konkursu.
Organ wyjaśnił, że dokonanie wyboru większej liczby świadczeniodawców na terenie objętym postępowaniem nie spowodowałoby zwiększenia dostępu do udzielanych świadczeń albowiem nie miałoby to wpływu na zwiększenie kwoty jaką [...]OW NFZ określił w ogłoszeniu o przedmiotowym postępowaniu, a tym samym nie spowodowałoby zwiększenia liczby zakontraktowanych świadczeń.
Odnośnie zarzutu dotyczącego zabezpieczenia zbyt małej ilości łóżek organ wyjaśnił, że przedmiotem kontraktowania nie jest liczba łóżek, lecz liczba świadczeń opieki zdrowotnej. [...]OW NFZ mając na uwadze zapewnienie dostępności do świadczeń kontraktuje świadczenia. W związku z powyższym zarzut Odwołującego jest nieuzasadniony.
Zarzut, że odwołującemu została przyznana przez Komisję Konkursową zbyt mała ilość punktów w stosunku do ilości punktów, jakie winien otrzymać Odwołujący w sytuacji oceny oferty organ uznał za bezzasadny. Organ wyjaśnił, że zgodnie z Załącznikiem Nr l do Zarządzenia 3/2014 Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2014 roku, "końcowa ocena oferty - liczba punktów oceny - jest wyznaczana na podstawie określonego w nim wzoru. Końcowa liczba punktów uzyskana przez oferenta jest zależna od udzielonych odpowiedzi ankietowych i stanowi wynik przypisania wartości punktowej poszczególnym kryterium oceny zgodnie z przywołanym wcześniej Zarządzeniem Prezesa NFZ.
Odnosząc się do zarzutu, że "B" w Ł. otrzymał bezzasadnie zbyt dużą ilość punktów za pytanie 1.6 - Kontrola zakażeń szpitalnych i polityki antybiotyków, bowiem do złożonej oferty nie zostały dołączone wymagane dokumenty (oferent posłużył się jedynie oświadczeniami), Dyrektor NFZ stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie. Oferent załączył wymagane dokumenty.
W zakresie odpowiedzi na pytanie 1.11.1.6. - Czy oferent zapewnia zatrudnienie koordynatora ds. przeszczepień w wymiarze co najmniej 1/4 etatu? "B" w Ł. załączył umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy z pracownikiem zatrudnionym na stanowisku Koordynatora ds. Transplantologii, zaświadczenie działu służb pracowniczych potwierdzającego ten fakt, a także pismo o powierzeniu tego stanowiska pracownikowi.
W zakresie odpowiedzi 1.10.1.3 - "Czy oferent zapewnia łóżka intensywnej opieki medycznej z wyodrębnioną opieką pielęgniarska, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego - w miejscu udzielania świadczeń - wpisane w rejestrze? "
Komisja Konkursowa dokonała weryfikacji posiadania wpisu w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą odnośnie łóżek intensywnej opieki medycznej w przypadku wszystkich oferentów. Ponadto podczas kontroli przeprowadzanej u wszystkich oferentów Komisja sprawdzała obecność łóżek intensywnej opieki medycznej, co zostało uwzględnione w protokole kontroli podpisanym przez obie strony.
Komisja Konkursowa załączone do oferty ww. dokumenty uznała za potwierdzenie odpowiedzi pozytywnych udzielonych w rozdziale 1.6 - Kontrola zakażeń szpitalnych i polityki antybiotykowej, na pytanie 1.11.1.6 przez oferenta "B" w Ł. Ponadto w opinii Komisji Konkursowej spełnienie powyższych warunków odnośnie łóżek intensywnej opieki medycznej przez oferenta było wystarczającą podstawą do uznania pozytywnej odpowiedzi napytanie ankietowe 1.10.1.3.
Wobec ww. argumentów, zdaniem Dyrektora NFZ, nie można przyjąć stwierdzenia, iż "B" w Ł. otrzymał bezzasadnie zbyt dużą ilość punktów.
Odnosząc się do zarzutu odnośnie nieprzyznania równej ilości punktów świadczeniodawcy, który zamierza realizować umowę samodzielnie, jak i tym którzy będą ją realizować przy udziale podwykonawcy, organ odwoławczy wyjaśnił, że należy podnieść jest całkowicie nieuzasadniony oraz pozostaje w sprzeczności z kryteriami oceny ofert, które zostały wskazane w Zarządzeniu Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W myśl ww. zarządzenia §1.1. Oceny ofert dokonuje się według następujących kryteriów:... 2) zapewnienia kompleksowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej - rozumianej jako możliwość realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie obejmującą wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji, ocenianej w szczególności poprzez: a) planowaną strukturę świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie lub planowany profil leczonych przypadków, b) dostęp do badań i zabiegów, c) posiadanie w strukturze organizacyjnej poradni/oddziałów/pracowni diagnostycznych, w tym potwierdzone wpisem w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą, d) ofertę udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w innych rodzajach lub zakresach, zapewniającą łącznie ciągłość procesu diagnostycznego lub terapeutycznego.
Odwołujący nie posiada w swojej strukturze pracowni radiologii zabiegowej (odpowiedź negatywna na pytanie 1.10.1.4), nie zapewnia w lokalizacji realizacji badań angiografii/lub DSA (odpowiedź negatywna na pytanie 1.11.1.4) oraz odwołujący odpowiedział negatywnie na wszystkie pytania z rozdziału kompleksowość dotyczące realizacji zabiegów tzn. pytania 1.11.1.7,1.11.1.8, 1.11.1.9,1.11.1.10. Powyższe zdaniem organu odwoławczego oznacza, że Odwołujący nie uzyskał punktów rankingujących w kryterium kompleksowości, co ma odzwierciedlenie w rankingu końcowym i pozycji Odwołującego.
W efekcie nie doszło do naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej będących przedmiotem niniejszego postępowania konkursowego, zaś zachowanie komisji było zgodne z prawem.
Ponadto organ uznał za bezzasadny zarzut odnośnie naruszenia przez komisję konkursową przepisów postępowania szczegółowo opisanych w zarzutach, a polegających na nieuznaniu posiadania przez Skarżącego certyfikatu ISO 22 000 systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności. Jednym z kryteriów oceny ofert w postępowaniu konkursowym jest jakość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej - oceniana m. in poprzez zewnętrzną ocenę potwierdzoną certyfikatem, m.in. certyfikatem systemu zarządzania. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt od 1-4 Zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2014 r. , kryterium certyfikatu systemu zarządzania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c zarządzenia jest spełnione, jeśli certyfikat systemu zarządzania:
1) ma zastosowanie w przedmiocie, na który złożono ofertę;
2) obejmuje lokalizację (miejsce udzielania świadczeń) wskazaną w ofercie;
3) jest ważny w dniu złożenia oferty oraz w dniu rozpoczęcia obowiązywania umowy;
4) jest wydany przez jednostkę certyfikującą systemy zarządzania posiadającą akredytację w zakresie sektora usług medycznych lub przez równorzędny podmiot zagraniczny i jest opatrzony symbolem akredytacji jednostki akredytującej.
Pytanie w ankiecie ofert brzmi: "1.7.1.5 Czy oferent posiada certyfikat ISO 22 000 systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności ważny w dniu złożenia ofert oraz od dnia obowiązywania umowy? " Skarżący przedstawił certyfikat wystawiony na rzecz podwykonawcy, który nie spełniał ww. warunków tj. nie obejmował miejsca udzielania świadczeń wskazanego w ofercie. Zdaniem organu wszyscy oferenci odnośnie w/w pytania ankietowego byli oceniani na takich samych zasadach. Dopuszczenie możliwości zmiany odpowiedzi na w/w pytanie ankietowe przez skarżącego i przyznanie mu dodatkowych punktów na tej podstawie, stanowiłoby odstępstwo od zasad postępowania konkursowego i oznaczało nierówne traktowanie oferentów wbrew wymogom przepisu art. 134 ustawy.
W skardze "A" sp. z o.o. w P. wniosło o uchylenie powyższej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona skarżąca podtrzymała zarzuty wskazane w odwołaniu i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że Komisja Konkursowa przyznała mu zbyt małą ilość punktów w stosunku do ilości punktów, jakie winien on otrzymać w sytuacji oceny oferty z uwzględnieniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący nie zgodził się ponadto z twierdzeniami uzasadnienia zaskarżonej decyzji jakoby ilość punktów uzyskanych przez stronę była jedynie uzależniona od udzielonych odpowiedzi ankietowych i aby stanowiła wynik przypisania wartości punktowej poszczególnym kryteriom oceny zgodnie z Zarządzeniem Prezesa NFZ 3/2014 z dnia 23 stycznia 2014 r., albowiem udzielone przez skarżącego odpowiedzi podlegają ocenie przez Komisję, z kolei decyzje Komisji co do tego jaką ilość punktów uzyskuje dane kryterium składają się na ostateczny wynik danego oferenta.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a odnoszącym się do naruszenia przepisu art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy w zakresie kryterium ciągłości, szczególnie co do argumentu jakoby wszystkie oferty były oceniane przy zastosowaniu jednakowych kryteriów. W ocenie Skarżącego właśnie zastosowanie przez NFZ niekonkurencyjnych metod oceny ofert uczestników postępowania konkursowego, spowodowało, że oferta Skarżącego otrzymała w zakresie ciągłości 0 punktów, co w istotny sposób wpłynęło na wynik dokonanego przez Komisję rozstrzygnięcia końcowego. Skarżący podniósł, że w części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, kompleksowość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej i ich dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Ciągłość odnoszona jest do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w przyszłości, nie zaś do udzielania świadczeń w przeszłości, a to potwierdza dokonanie przez NFZ oceny ofert w sposób niewłaściwy. "A" Sp. z o.o. zapewniało i w dalszym ciągu zapewnia tak rozumianą ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, co uniemożliwia przyznanie mniejszej ilości punktów w stosunku do innych oferentów.
Skarżący wskazał, że analiza akt postępowania konkursowego prowadzi do wniosku, że "B" w Ł. otrzymał bezzasadnie zbyt dużą ilość punktów. Skarżący podtrzymał swoje wątpliwości co do zapytań ofertowych 1.11.1.6 i 1.10.1.3.
Skarżący wskazał, że NFZ naruszył zasady postępowania, doprowadzając do nierównego traktowania oferentów, wymagając od jednych oferentów potwierdzenia spełniania warunków formalnych, poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających prawdziwość złożonego oświadczenia, a w przypadku innych uznanie spełnienia warunków formalnych wyłącznie w oparciu o złożone przez oferenta oświadczenie.
Skarżący zakwestionował stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji odnośnie realizacji świadczeń samodzielnie bądź z udziałem podwykonawców. Skarżący podnosi, że dopuszczenie w ramach konkursu, możliwości realizacji świadczeń przez świadczeniodawcę lub u innego świadczeniodawcy, winno prowadzić do przyznania równej ilości punktów zarówno tym oferentom, którzy zamierzają realizować świadczeni! samodzielnie, jak i tym którzy będą je realizować przy udziale podwykonawców.
Ponadto skarżący podtrzymał zarzut co do naruszenia przez Komisję przepisów postępowania przez nieuznanie posiadania przez skarżącego certyfikat ISO 22 000 systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności. Pytanie 1.7.1.5 brzmiało - czy oferent posiada certyfikat ISO 22000:2005 systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności, ważny w dniu złożenia oferty oraz w dniu rozpoczęcia obowiązywania umowy. Skarżący odpowiedział na to pytanie, że spełnia warunek ponieważ podmiot świadczący usługi na rzecz "A" Sp. z o.o. (kuchnia w lokalizacji) posiada tenże certyfikat. Zmienił odpowiedź z "tak" na "nie" na podstawie błędnie udzielonych przez przedstawicieli NFZ wyjaśnień oraz załączył oświadczenie w przedmiocie posiadania umowy ze wskazanym podmiotem, posiadającym wskazany certyfikat ISO w zakresie żywienia pacjentów. W ocenie strony skarżącej, skoro w realizacji umowy dopuszcza się udział podwykonawców, to wskazanie podwykonawcy posiadającego certyfikat ISO jednoznacznie przesądza o spełnianiu warunku Zatem w ocenie strony powinny być przyznane punkty za tę odpowiedź. Do skargi załączono kserokopie certyfikatów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Jak wynika z powyżej wskazanych uregulowań, kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się do oceny legalności działania organu administracji w zakresie oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafności ich wykładni oraz dochowania wymaganej prawem procedury, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiot kontroli Sądu stanowi decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu wydaną w pierwszej instancji, którą nie uwzględniono odwołania wniesionego przez skarżącą Spółkę od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie chirurgia naczyniowa – hospitalizacja na obszarze 10 – [...]. Oferta "A" spółki z o.o. w P. zajęła 3 miejsce w rankingu końcowym i w konsekwencji nie została wybrana do zawarcia umowy z uwagi na wyczerpanie środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania.
Materialną podstawę prawną działania organu stanowiły przepisy powołanej na wstępie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 z późn.zm.), zwanej dalej ustawą, która stanowi podstawę powierzenia organom NFZ określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją tychże świadczeń oraz jest podstawą określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych i trybu postępowania, w tym trybu postępowania prowadzonego przed organem NFZ, wszczętego w wyniku wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń z opieki zdrowotnej. ma służyć realizacji przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych przez art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Jak stanowi art. 132 ust. 1 ustawy, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu, z zastrzeżeniem art. 159. Przy czym umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w dziale VI ( art. 132 ust. 2 ustawy).
Jak wynika z art. 134 ust. 1 i 2 ustawy, Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszystkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie tych świadczeń powinny być udostępniane świadczeniodawcom na takich samych zasadach. . Jest to jedna z podstawowych zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Stosownie do art. 139 ust. 1 ustawy, zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159, następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. Prezes Funduszu – na podstawie art. 146 ust. 1 – określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Kryteria te są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ). Wyrazem realizacji zasady zapewniającej równe traktowanie świadczeniodawców jest zawarta w art. 146 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o świadczeniach delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentów określających przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców, przy czym stosownie do art. 146 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Prezes Funduszu przed określeniem przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców zasięga opinii właściwych konsultantów krajowych. Wydawanie wzmiankowanych dokumentów, niebędących decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. II GSK 263/10), jest wynikiem kompetencji Prezesa NFZ z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością organu. Prezes NFZ, w drodze delegacji z art. 146 ustawy o podejmuje zarządzenia. Obejmują one istotne zagadnienia/elementy związane z postępowaniem prowadzonym w trybie konkursu ofert dotyczącym umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określając warunki zawierania tych umów dla poszczególnych rodzajów świadczeń. Oferent (świadczeniodawca) jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Mają one bowiem charakter wzorca umownego (art. 384 kodeksu cywilnego). Warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach), to ustalone przez Prezesa NFZ warunki sine qua non uczestnictwa w postępowaniu. Dotyczą one m.in. organizacji udzielania świadczeń, wymagań sprzętowych, lokalowych i kwalifikacji personelu. Formułowane są w ten sposób, że można je spełniać albo nie , a spełnianie warunków nie podlega stopniowaniu.
Niespełnianie warunków wymaganych od świadczeniodawców skutkuje odrzuceniem oferty w części jawnej postępowania konkursowego, kiedy to ustala się (m.in.), które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Oferty, które spełniają powyższe warunki są następnie porównywane ze sobą. Porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jak określa art. 148 ustawy, obejmuje w szczególności :
1/ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją;
2/ ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów.
Jeżeli nie nastąpiło unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, komisja ogłasza o rozstrzygnięciu postępowania. Z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia postępowania następuje jego zakończenie i komisja ulega rozwiązaniu ( art. 151 ust. 1 i 5 ).
Na zasadzie art. 152 ust. 1 tej ustawy, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Według art. 154 ustawy, świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania (ust. 1). Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Decyzja jest zamieszczana w terminie 2 dni od dnia jej wydania, na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu (ust. 3) . Od decyzji dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu świadczeniodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 4), który składa się w terminie 7 dni od dnia doręczenia tej decyzji (ust. 5). Od decyzji wydanej w drugiej instancji świadczeniobiorcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (ust. 8).
Należy podkreślić, że w myśl art. 154 ust. 6a ustawy stronami postępowania, o którym mowa w ust. 1-6 są świadczeniodawca, który złożył odwołanie, lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, oraz świadczeniodawcy, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co powoduje, że poza zakresem oceny pozostanie oferta "D", który nie złożył odwołania od rozstrzygnięcia postępowania.
Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego świadczeniodawcy, powstałego w wyniku naruszenia zasad postępowania. Wniesienie odwołania jest uwarunkowane istnieniem po stronie świadczeniodawcy (uczestnika postępowania konkursowego) interesu prawnego, ocenianego przez pryzmat konkretnego postępowania oraz możliwości zawarcia w jego wyniku umowy i wystąpienia w tak rozumianym interesie prawnym uszczerbku na skutek nieprawidłowości przebiegu postępowania. Będzie to miało miejsce wówczas, gdy wnoszący odwołanie został pozbawiony możliwości zawarcia umowy w wyniku naruszenia zasad przez podmiot prowadzący postępowanie.
Zadaniem organów NFZ prowadzących postępowanie na skutek wniesionego odwołania jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami prawa, w tym z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniodawców . Ta ocena została przeprowadzona prawidłowo.
W rozpoznawanej sprawie interes prawny skarżącej Spółki uzasadnia fakt, że ostatecznie w rankingu podmiotów biorących udział w konkursie zajęła 3 miejsce, w związku z czym - wobec wyczerpania środków - nie została z nią podpisana umowa o świadczenie usług. Stwierdzenie uchybień w przeprowadzonym postępowaniu konkursowym skutkujące zmianą ilości punktów przyznanych uczestnikom mogłoby zaktualizować możliwość zawarcia przez skarżącą umowy. W tej sytuacji należało uznać, że w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 154 ust. 1 w zw. z art. 152 ust. 1 ustawy.
Z powołanych na wstępie przepisów wynika, że wniesienie odwołania przez podmiot biorący udział w postępowaniu wszczyna dwuinstancyjne postępowanie odwoławcze, w którym przedmiotem kontroli jest rozstrzygnięcie komisji polegające na dokonaniu wyboru świadczeniodawców, z którymi zostaną zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i siłą rzeczy wskazujące świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takich umów Na tej podstawie, jak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.04.2014 r. sygn. II GSK 576/13 - LEX nr 1481820, należy stwierdzić, że odwołanie dotyczy całego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawcy (świadczeniodawców) i co do zasady nie ma podstaw do ograniczenia tego środka zaskarżenia wyłącznie do "sprawy" wnoszącego odwołanie, rozumianej jako rozpatrzenie okoliczności dotyczących oceny tylko jego oferty z punktu widzenia zgodności z regułami przeprowadzania postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń ( podobnie NSA w wyroku z 14 stycznia 2014 r. sygn. II GSK 1615/12 – LEX 1457667)
W omawianym postępowaniu każdy jego etap kończy się wydaniem decyzji administracyjnej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu - będącego z mocy art. 98 ust. 1 pkt 4 ustawy organem Funduszu. Zgodnie bowiem z art. 154 ust. 3 i 6 ustawy organ ten - zarówno po rozpoznaniu odwołania, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - wydaje decyzję administracyjną. Pozwala to przyjąć, że postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu ma charakter administracyjny, pomimo iż komentowana ustawa w odniesieniu do omawianego postępowania nie odsyła wprost do przepisów procedury administracyjnej. W konsekwencji, rozpatrując przewidziane ustawą środki odwoławcze dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu zobligowany jest stosować reguły postępowania określone w K.p.a., co obejmuje respektowanie naczelnych zasad procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), poprzez podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasady dysponowania zakresem postępowania dowodowego przez organ orzekający (art. 77 § 1 K.p.a.), odczytywanej jako obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), sprowadzającej się do dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście całokształtu stanu faktycznego sprawy. Omówienie i podsumowanie przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego (dowodowego) musi ponadto znaleźć wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji, które powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., tj. zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Poza tym, obowiązek prawidłowego sporządzenia uzasadnienia wiąże się również z zasadą przekonywania (art. 11 K.p.a.), której realizacja polega m.in. na zapoznaniu stron postępowania z argumentacją i przesłankami podejmowanych decyzji, by mogły zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ załatwiając sprawę.
Ponieważ odwołanie, wszczynające etap postępowania administracyjnego dotyczy całego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawców, z którymi zostaną zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i równocześnie wskazujące świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takich umów, nie można oceny zgodności z prawem odnosić jedynie do sytuacji skarżącego ale należy oceniać prawidłowość postępowania w odniesieniu do pozostałych podmiotów biorących udział w postępowaniu. Zasada równego traktowania przy ustalaniu rankingu świadczeniodawców może bowiem zostać naruszona zarówno wtedy, gdy nastąpiło nieuzasadnione zaniżenie punktacji uczestnika konkursu w stosunku do innych oferentów, jak i wówczas gdy jego ocena jest prawidłowa, ale nastąpiło zawyżenie oceny innego konkurującego z nim podmiotu. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca podnosi oba rodzaje zarzutów.
Strona skarżąca zarzucała przede wszystkim, że otrzymała zbyt małą ilość punktów w stosunku do ilości punktów jakie powinna otrzymać, uzasadniając to zarówno naruszeniem w przeprowadzonym postępowaniu przepisów prawa materialnego a także naruszeniem przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności, w ocenie Sądu, odnieść należy się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie pojęcia "kryterium ciągłości" i "kryterium kompleksowości" .
"A" Spółka z o.o. wskazywała, że "kryterium ciągłości" zdefiniowane na potrzeby postępowania konkursowego w § 1 ust. 1 pkt 4 zarządzenia nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie pozwalało na przyznanie "0" pkt oferentowi, który w dniu złożenia oferty, tak jak "A" , w ogóle nie udziela świadczeń opieki zdrowotnej w ramach danego zakresu świadczeń . Zarzucała, że tak ustalone wytyczne kryterium naruszają zasadę równości stron, gdyż skarżąca skoro dotychczas nie udzielała świadczeń z tego zakresu jest w gorszej sytuacji od podmiotu, który taki kontrakt z NFZ realizował w dniu zgłoszenia oferty.
W związku z tym wskazać należy, że wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy zarządzenie Prezesa NFZ Nr 3/2014 /DSOZ (obowiązujące od 1 stycznia 2014 r.) w § 1, w zgodzie z przepisami ustawy zdefiniowało kryteria, według których dokonuje się oceny ofert : w pkt 1 kryterium jakości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, w pkt 2 zapewnienia kompleksowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, w pkt 3 dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej w pkt 4 ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej i w pkt 5 ceny świadczeń opieki zdrowotnej. Zdefiniowana w pkt 4 ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej rozumiana jest jako organizacja udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniająca kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, w szczególności ograniczająca ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów – ocenianej w szczególności poprzez:
a/ organizację świadczeń / turnusów zapewniającą systematyczny rozkład świadczeń w okresie obowiązywania umowy,
b/ realizację procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z dyrektorem oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia;
Argumenty strony skarżącej, że w przypadku podmiotu, który w dniu złożenia oferty nie realizował świadczeń opieki zdrowotnej ocenie powinna podlegać możliwość zapewnienia przez oferenta ciągłości świadczeń na przyszłość oraz to, że nie ma w tym wypadku możliwości przerwania procesu leczenia , a więc, że pojęcie ciągłości powinno być rozumiane szerzej i inaczej niż przyjęto w konkursie , nie są uzasadnione.
Należy zwrócić uwagę, że od 1 stycznia 2014 r. (zm. Dz. U. z 2013 r, poz. 1290) w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w art. 5 dodany został pkt 2a ,który zawiera ustawową definicję tego pojęcia . Art. 5 pkt 2a stanowi, że ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej oznacza – organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, w szczególności ograniczającą ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów. Treść definicji ustawowej jest zbieżna z zacytowaną wyżej definicją "ciągłości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej" zawartą w zarządzeniu Prezesa NFZ Nr 3 /2014/DSOZ. Od 1 stycznia 2014 r. nie może już budzić wątpliwości to, że tzw. kryterium ciągłości uwzględnia to, czy oferent w dniu złożenia oferty realizuje proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, czyli innymi słowy, czy w dacie złożenia oferty udziela świadczeń medycznych na podstawie kontraktu z NFZ i to w ramach danego zakresu świadczeń, w tym wypadku w zakresie chirurgii naczyniowej. Tak rozumiane kryterium ciągłości zostało zastosowane w postępowaniu, które jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie i w ocenie sądu zostało zastosowane prawidłowo.
Szczegółowe parametry kryteriów oceny oraz waga poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej w podziale na poszczególne rodzaje lub zakresy świadczeń opieki zdrowotnej określone zostały w załączniku nr 1 do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 3 /2014/DSOZ , w którym w tabeli nr 5 (leczenie szpitalne – hospitalizacja), gdy chodzi o spełnienie parametru " ciągłości", za który można uzyskać 5 pkt jednostkowych ( waga 5) wpisano dla wszystkich zakresów świadczeń: "w dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy zawartej z Funduszem proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie" .
Dokładnie tak sformułowane pytanie znalazło się w formularzu ofertowym i na tak określony warunek "A" spółka z o.o. udzieliła odpowiedzi negatywnej, co oznacza "0" pkt, a "C" w Ł. i "B" otrzymały po 5 pkt.
Nie jest okolicznością kwestionowaną przez stronę skarżącą, że konkurujące z nią szpitale ten warunek spełniały. Nie mógł natomiast wpłynąć na przyznanie stronie skarżącej punktów za "ciągłość" fakt, że w ramach realizacji umowy z NFZ strona skarżąca udzielała świadczeń w zakresie chirurgia – hospitalizacja i wykonywała w ramach tej umowy procedury naczyniowe. Różne są bowiem zakresy świadczeń w ramach chirurgii, chirurgii naczyniowej, chirurgii onkologicznej, plastycznej, klatki piersiowej, a zawarte w definicji ustawowej sformułowanie "w ramach danego zakresu świadczeń" jednoznacznie wskazuje, że chodzi o ten sam zakres świadczeń, a nie zakres zbliżony.
Przyjęta w ustawie i zarządzeniu definicja ciągłości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej sama w sobie nie stanowi też w ocenie Sądu naruszenia zasady równości, gdyż stanowi tylko jeden z wielu ( nie decydujący, choć istotny ) element oceny podmiotu ubiegającego się o zawarcie umowy z NFZ.
Zdaniem Sądu, kryterium ciągłości w przedmiotowym postępowaniu zostało opisane i zastosowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zarzuty "A" spółki z o.o. w P. są w tym zakresie nieuzasadnione.
Gdy chodzi o zarzuty dotyczące punktacji za kompleksowość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, wskazać należy, że zmiana ustawy obowiązująca od 1 stycznia 2014 r. objęła również wprowadzenie w art. 5 pkt 7a ustawowego określenia tego pojęcia.
Określenie "kompleksowość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej" oznacza możliwość realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie obejmującą wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji w szczególności strukturę świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie.
Zdefiniowane w zarządzeniu Nr 3/2014/DSOZ Prezesa NFZ w § 1 pkt 2 kryterium kompleksowości dodatkowo w stosunku do definicji ustawowej stanowi, że ocenia się ją w szczególności poprzez :
a/ planowaną strukturę świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie lub planowany profil leczonych przypadków,
2/ dostęp do badań i zabiegów,
3/ posiadania w strukturze organizacyjnej poradni/ oddziałów/ pracowni diagnostycznych, w tym potwierdzone wpisem w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
4/ ofertę udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w innych rodzajach lub zakresach, zapewniającą łącznie ciągłość procesu diagnostycznego lub terapeutycznego.
Zamieszczone w formularzu ofertowym pytania są zgodne z zamieszczonymi w załączniku nr 1 do zarządzenia - tabela 5.
Nie ulega wątpliwości, że składając ofertę strona skarżąca odpowiedziała "nie" na pytania: 1.10.1.4 -czy oferent zapewnia pracownię radiologii zabiegowej dostępną całodobowo w lokalizacji, 1.11.1.3 – czy oferent zapewnia realizację badania rezonansu magnetycznego w lokalizacji, 1.11.1.4. – czy oferent zapewnia realizację badań angiografii lub DSA w lokalizacji, 1.11.1.7, 1.11.1.8 i 1.11.1.10 – czy spełnia wszystkie warunki dodatkowo wymagane do realizacji świadczeń z grup Q 01,Q 41 – Q 47 wymienionych w zał. nr 3 do Zarządzenia , gdy "C" na wszystkie wskazane pytania udzielił odpowiedzi "tak", a "B" udzielił odpowiedzi "nie" tylko na pytanie 1.11.1.10 , a na pozostałe "tak".
Nie można zgodzić się z argumentacją strony skarżącej, że skoro dopuszcza się w ramach konkursu możliwość realizacji świadczeń przez świadczeniodawcę lub u innego świadczeniodawcy to równa ilość punktów powinna być przyznawana tym oferentom , którzy zamierzają realizować świadczenia samodzielnie, jak i tym, którzy zamierzają realizować je przy udziale podwykonawców i dodatkowe punkty nie powinny być przyznawane tym, którzy oświadczyli, jak w pytaniu 1.10.1.4 i 1.11.1.8, że świadczenia będą realizować samodzielnie . W tym wypadku bowiem punktowana była nie sama możliwość wykonania określonych badań w ramach określonego zakresu świadczeń , co stanowiło warunek przyjęcia oferty, lecz możliwość wykonywana tych badań w tej samej lokalizacji, a więc bez konieczności przewozu pacjenta z miejsca gdzie był hospitalizowany do miejsca, gdzie zostaną wykonane badania.
Pojęcie "lokalizacji" zostało zdefiniowane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. 2013, poz. 1520 ze zm.) i oznacza budynek lub zespół budynków oznaczonych tym samym adresem albo oznaczonych innymi adresami, ale położonych obok siebie i tworzących funkcjonalną całość, w których zlokalizowane jest miejsce udzielania świadczeń. Przyznawanie dodatkowych punktów za spełnianie takich warunków, w ramach kryterium kompleksowości mieści się w kategorii z § 1 pkt 2 b zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ – dostęp do badań i zabiegów, nie narusza zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, jest korzystne z punktu widzenia pacjenta i w pełni uzasadnione. Z naruszeniem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz zachowania zasad uczciwej konkurencji , wynikającej z art. 134 ustawy, mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby "A" gwarantowało wykonywanie w/wym badań w lokalizacji, tak jak pozostali, a uzyskałoby za to mniejszą liczbę punktów niż inny oferent.
Kolejny zarzut w ramach kryterium jakości udzielanych świadczeń dotyczył otrzymania przez "B" zbyt dużej ilości punktów za pytania z rozdziału 1.6 Kontrola zakażeń szpitalnych i polityki antybiotykowej. Zdaniem strony skarżącej oferent udzielił odpowiedzi bez odpowiedniego ich udokumentowania. Zarzut ten w świetle zgromadzonego w sprawie materiału jest niezasadny. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wymienił dokumenty załączone do oferty i wyjaśnił, że były one wystarczające do udokumentowania odpowiedzi na pytania . Powyższe znajduje potwierdzenia w aktach, w których znajduje się Zarządzenie Dyrektora Szpitala Nr 19/2009 w sprawie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych wraz z aneksem z 2 kwietnia 2014 r. dotyczącym powołania Zespołu Kontroli Zakażeń, oświadczenie Dyrektora , że przewodniczącym Zespołu jest prof. /.../ , zatrudniony zgodnie z umową w wymiarze odpowiadającym 1 etatowi przeliczeniowemu na 1000 łóżek , umowa o pracę z tym lekarzem, zaświadczenie potwierdzające kwalifikacje lekarza, sprawozdanie Zespołu Kontroli Zakażeń Szpitalnych, Karta kontroli higieny, oświadczenie Dyrektora Szpitala o posiadaniu sali z własnym węzłem sanitarnym przeznaczonym do izolacji pacjenta z podejrzeniem lub rozpoznaniem zakażenia , oświadczenie o pełnieniu funkcji konsultanta d/.s antybiotykoterapii przez lekarza o wymaganych kwalifikacjach, dokument "Procedura postępowania w zakresie profilaktyki okołooperacyjnej" i oświadczenie o monitorowaniu zakażeń. Jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji prawdziwość odpowiedzi na pytania ankietowe potwierdziły też kontrole przeprowadzone u wszystkich oferentów ( kopie wyników kontroli oferentów z18,19, 20 sierpnia 2014 r. w aktach adm). .
"B" w kwestionowanym przez stronę skarżącą zakresie ( pytania od poz. 75 do 85) odpowiedział "tak" na pytania: 1.6.1.2. – czy Przewodniczący Zespołu Kontroli Zakażeń Szpitalnych posiada specjalizację z mikrobiologii lekarskiej lub chorób zakaźnych, co znajduje potwierdzenie w wym dokumentach, 1.6.1.3 – czy Przewodniczący Zespołu Kontroli Zakażeń Szpitalnych do pełnienia tej funkcji jest zatrudniony w szpitalu w czasie pracy równym 1 etatowi przeliczeniowemu na 1000 łóżek, co także wynika ze złożonych dokumentów, a szczególnie umowy o pracę, 1.6.1.5. i 1.6.1.6 czy Zespół Kontroli Zakażeń Szpitalnych przeprowadził w okresie ostatnich 12 m-cy liczonych do dnia złożenia oferty analizę i zaraportował kierownikowi szpitala wyniki dotyczące bezpośredniej obserwacji procedury higieny rąk personelu medycznego i ocenę ilości środka do dezynfekcji rąk zużywanego przez poszczególne oddziały, co potwierdza załączone sprawozdanie , 1.6.1.7 czy szpital zapewnia izolację w sali z własnym węzłem sanitarnym ( niesporne), 1.6.1.8. czy szpital posiada i stosuje własną standardową procedurę postępowania w zakresie antybiotykowej profilaktyki okołooperacyjnej, co potwierdzają załączony do oferty dokument "Procedury postępowania w zakresie profilaktyki okołooperacyjnej", 1.6.1.10 czy szpital wskazał osobę pełniącą funkcję konsultanta ds. antybiotykoterapii, posiadającą specjalizację w dziedzinie mikrobiologia lekarska lub choroby zakaźne ,co jest potwierdzone oświadczeniem prof. /.../ o pełnieniu tej funkcji i pytanie 1.6.1.11 dotyczące monitorowania zakażeń w szpitalu na zasadzie codziennego przeglądu odnotowanej w dokumentacji pacjentów sztucznie wentylowanych , co potwierdza oświadczenie Dyrektora Szpitala. W związku z powyższym organ zasadnie uznał, że Komisja Konkursowa mogła uznać załączone do oferty dokumenty za potwierdzenie pozytywnych odpowiedzi "B" w Ł., a zarzuty "A" są nieuzasadnione.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut uznania "B" w Ł. pozytywnej odpowiedzi na pytanie 1.11. 16 dotyczące zapewnienia realizacji zadań związanych z koordynacją przeszczepień, gdyż w aktach znajduje się umowa o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy z pracownikiem zatrudnionym na stanowisku koordynatora d.s. transplantologii.
Nie można w związku z tym podzielić także zarzutu nierównego traktowania oferentów polegającego na tym, że od jednych wymagano złożenia dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów formalnych tj. od "A" , a od innych poprzestawano na oświadczeniu, skoro wymagane dokumenty zostały przez oferentów złożone.
Nie mógł być uznany za uzasadniony zarzut dotyczący nieprzyznania stronie skarżącej punktów za posiadanie przez jej podwykonawcę certyfikatu ISO 22 000 systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności. Skarżący na początku udzielił pozytywnej odpowiedzi na pytanie, czy oferent posiada certyfikat ISO 22000:2005 sytemu zarządzania bezpieczeństwem żywości, ważny w dniu złożenia oferty oraz w dniu rozpoczęcia obowiązywania umowy. Z uwagi na uzyskane podczas kontroli wyjaśnienia, że błędne jest podanie odpowiedzi twierdzącej , gdy certyfikat należy do podwykonawcy a nie oferenta, strona skarżąca dokonała zmiany odpowiedzi na pytanie 1.7.1.5 z "tak" na "nie", załączając oświadczenie w przedmiocie posiadania umowy z podmiotem posiadającym certyfikat. Z załączonej do skargi kserokopii certyfikatu wynika, że firma "F" Sp. z o.o. w W. posiada certyfikat [...] i certyfikat ISO 22000:2005 w zakresie catering w kuchniach szpitalnych i kantynach od 14 sierpnia 2012 r do 14 sierpnia 2015 r. Taki certyfikat nie mógł być uwzględniony i uzasadnić odpowiedź "tak" na wskazane wyżej pytanie, gdyż zgodnie z § 1 ust. 2 zarządzenia Nr 3 /2014 / DSOZ kryterium certyfikatu systemu zarządzania jest spełnione, jeżeli certyfikat systemu zarządzania : 1/ ma zastosowanie w przedmiocie, na który złożono ofertę;
2/ obejmuje lokalizację ( miejsce udzielania świadczeń) wskazaną w ofercie ;
3/ jest ważny w dniu złożenia oferty oraz w dniu rozpoczęcia obowiązywania umowy;
4/ jest wydany przez odpowiednią jednostkę certyfikującą .
Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, gdy tymczasem przedstawiony przez "A" certyfikat nie podaje, że obejmuje lokalizację wskazaną w ofercie. Brak więc było podstaw do przyznania pkt. za odpowiedź pozytywną , gdyby taka została udzielona. Odpowiedź "nie" udzielona to pytanie była wiążąca dla Komisji i była prawidłowa.
Wątpliwości ewentualnie może budzić jedynie przyznanie "B" w Ł. punktów za odpowiedź "tak" na pytanie 1.10.1.3. - czy oferent zapewnia lóżka intensywnej opieki medycznej z wyodrębnioną opieką pielęgniarską, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego - w miejscu udzielania świadczeń – wpisane w rejestrze.
Organ powołuje się na protokół kontroli potwierdzający obecność łóżek intensywnej opieki medycznej, jednak w rejestrze, jak wynika z analizy złożonej przez Szpital dokumentacji , łóżka IOM wprost w ofercie "w zasobach" nie zostały ujęte. Odnotowane zostały jedynie materace przeciwodleżynowe. Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1 wskazanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. świadczeniodawca udzielający świadczeń gwarantowanych w trybie hospitalizacji i hospitalizacji planowej może wyodrębniać spośród łózek oddziału lóżka intensywnej opieki medycznej (wzmożonego nadzoru), będące stanowiskami intensywnej opieki medycznej /.../, przy czym stanowisko intensywnej opieki medycznej składa się z łóżka szpitalnego ze sztywnym, mobilnym podłożem , umożliwiającym zmianę położenia pacjenta (unoszenie nóg, głowy), wraz z niezbędnym wyposażeniem , spełniającym wymagania określone w pkt 2 i 3 , znajdującym się w wyodrębnionym pomieszczeniu z zapewnionym przyłączem tlenu, próżni i sprężonego powietrza. Na podstawie akt sprawy nie można, w ocenie Sądu, jednoznacznie stwierdzić, czy punkty za odpowiedź "TAK" na pytanie 1.10.1.3. zostały prawidłowo przyznane. Ponieważ za tę odpowiedź każdy z oferentów podlegających ocenie uzyskał po przeskalowaniu 1,5 pkt różnica ilości punktów między "B" w Ł., a "A" zmniejszyłaby się w przypadku uznania zasadności zarzutu z 3,467 pkt do 1,967 pkt , ale nadal "B" w Ł. po porównaniu ofert miałby większą od strony skarżącej liczbę punktów, co oznacza, że nie miałoby to wpływu na rozstrzygnięcie konkursu.
Fakt, że w wyniku negocjacji "A" zaoferowało najkorzystniejszą cenę jednostki rozliczeniowej , tak jak wyjaśnił organ , nie mógł mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia konkursu . Cena za świadczenie jest tylko jednym z elementów, decydujących o miejscu w rankingu. O miejscu tym decydują bowiem kryteria cenowe i niecenowe i suma uzyskanych za nie punktów. W świetle art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, który wskazuje w jakim zakresie ( jakich kryteriów ) należy porównywać zgłoszone oferty tj, ciągłości, kompleksowości, dostępności, jakości udzielanych świadczeń, kwalifikacji personelu, wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną , ceny i liczby oferowanych świadczeń, nie jest dopuszczalne zaniechanie dokonania takiego porównania w zakresie któregokolwiek z wymienionych kryteriów bądź pominięcie wyniku takiego porównania w odniesieniu do niektórych kryteriów z uwagi na wynik negocjacji co do ceny świadczeń i ich ilości . Art. 148 ustawy nie przewiduje prymatu kryteriów cenowych nad niecenowymi i dlatego nie można zgodzić się z poglądem "A", że skoro w trakcie negocjacji doszło do ustalenia dwóch składników oferty tj. ceny i ilości oferowanych świadczeń Fundusz jest związany najkorzystniejszą ofertą. W niniejszej sprawie wprawdzie za oferowaną cenę świadczenia strona skarżąca uzyskała maksymalną liczbę punktów tj. 20, ale nie wyrównało to niekorzystnej dla skarżącej różnicy w punktach za kryteria niecenowe.
To, że oferta strony skarżącej spełniła wymagane warunki i nie została odrzucona , nie oznacza jeszcze wybrania tej oferty do zawarcia umowy, pozwala to tylko na dokonanie na podstawie art. 148 ustawy i zarządzenia nr 3/2014/DSOZ porównania tej oferty z innymi ofertami, które również spełniły warunki określone przepisami prawa w celu wyboru najkorzystniejszej oferty (ofert) z punktu widzenia wszystkich kryteriów, a nie tylko tych cenowych.
"C" łącznie uzyskał 77,209 pkt, "B" 74,383 pkt (ewentualnie -1,5 pkt) a "A" 70, 916 pkt.
Odnosząc się do zarzutów skargi natury bardziej ogólnej, że wynik konkursu nie zapewnia równomiernego dostępu do świadczeń wszystkim świadczeniobiorcom z terenu działania [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, gdyż preferuje oferentów z miasta Ł., co utrudni dostęp do świadczeń innym mieszkańcom województwa, nie realizuje tym samym obowiązku zapewnienia świadczeń zdrowotnych i nie zabezpiecza odpowiedniej ilości lóżek szpitalnych dla populacji zamieszkującej teren województwa (zbyt mała liczba łóżek) wskazać należy, że sąd administracyjny jest uprawniony do oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności pod kątem, czy w trakcie postępowania konkursowego nie został naruszony interes prawny uczestników konkursu , czy przestrzegane były przepisy postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń. Sąd administracyjny nie kontroluje natomiast NFZ co do ilości przewidywanych do zakontraktowania świadczeń, ilości łóżek szpitalnych, a więc w zakresie merytorycznych działań w sferze ochrony zdrowia obywateli. Zarzuty takie muszą pozostać poza oceną sądu. Podkreślić jedynie należy, że konkurs ogłoszony został na obszar województwa [...] i możliwość przystąpienia do konkursu mieli oferenci z obszaru całego województwa, w tym więc sensie postępowanie konkursowe nie ograniczało dostępności świadczeń . Lokalizacja świadczeniodawcy w ramach obszaru województwa nie była kryterium mającym jakiekolwiek znaczenie dla jego wyniku.
Strona skarżąca zarzuciła także, że według jej własnych wyliczeń powinna uzyskać większą ilość punktów i nie ma możliwości sprawdzenia i wykazania z jakiego zakresu wynika rozbieżność w punktacji, bo nie została jej udostępniona szczegółowa punktacja przyznana oferentom. Różnica ta , jak wyjaśnił na rozprawie pełnomocnik skarżącej spółki wynosi 1,43 pkt..
Zdaniem sądu, zarzut ten nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Przede wszystkim należy jeszcze raz podkreślić, że Komisja Konkursowa sama nie przyznaje żadnych punktów oferentom. Liczba punktów zależy od odpowiedzi udzielonej przez oferenta. Wartość punktową odpowiedzi " tak" określa załącznik do zarządzenia Nr 3 /2014/ DSOZ Prezesa NFZ Znajomość własnych odpowiedzi ankietowych i pytań w połączeniu z treścią zarządzenia Prezesa NFZ daje możliwość sprawdzenia wyliczeń. W tabelach przestawione zostały punkty przyznane za poszczególne odpowiedzi już po przeskalowaniu, porównanie punktów przypisywanych za odpowiedzi na te same pytania u poszczególnych oferentów pozwala stwierdzić, że stosowany sposób wyliczeń w stosunku do wszystkich oferentów był taki sam, gdyż takie same są punktowe wyniki cząstkowe za poszczególne pytania i wyliczane są one z taką samą dokładnością (ilością miejsc po przecinku) . Strona skarżąca nie wyjaśniła na czym polega jej zarzut niezgodności dokonanych wyliczeń z załącznikiem Nr 1 do zarządzenia Nr 3 /2014/ DSOZ Prezesa NFZ przedstawiającym wzór, według którego należy wyliczyć końcową ocenę oferty trudno więc ustosunkować się do niego. Możliwe, że różnica w wyliczeniach wynika z innej dokładności przy zaokrąglaniu liczb po przecinku.
Gdy chodzi o zastrzeżenie przez oferentów niektórych danych podanych w składanej ofercie, należy uznać, że jest to uzasadnione wskazanymi przez organ przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ( art.11ust. 1) oraz przepisami ustawy o ochronie danych osobowych ( art. 1). Strona skarżąca takie zastrzeżenia składając swoją ofertę również złożyła. Należy przy tym zaznaczyć pełnomocnik strony skarżącej uzyskał wgląd we wszystkie złożone w toku postępowania oferty wraz z ankietami oraz dokumentację postępowania na takich samych zasadach jak pozostali oferenci czyli w wersji zanonimizowanej.. Ponieważ sposób ustalenia wartości punktowej za poszczególne kryteria jest jawny i uregulowany w Zarządzeniu Nr 3/2014/DSOZ, znajomość odpowiedzi na pytania zawarte w ankiecie realnie umożliwiało sprawdzenie poprawności działania Komisji konkursowej.
W ocenie Sądu, postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami. W szczególności nie doszło do naruszenia art.. 134 ustawy. Wszelkie wymagania, informacje i dokumenty związane z postępowaniem były udostępniane na takich samych zasadach wszystkim oferentom. nie doszło także do naruszenia art. 148 w zw. z art. 146 ustawy. W kompetencjach Prezesa NFZ leży określenie kryteriów oceny ofert. Te kryteria określone w zarządzeniu nr 3/2014 /DSOZ są dla świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu konkursowym wiążące (potwierdza to wyrok NSA z 24 lutego 2011 r sygn. II GSK 262/10 ). Kryteria oceny ofert i wymagania były jawne, nie zmieniły się w toku postępowania i były zgodne z ustawą i zarządzeniem Prezesa NFZ . Ocena wszystkich ofert przeprowadzona została według tych samych kryteriów, a ilość punktów zależała od odpowiedzi udzielonej przez podmiot. Organ wyjaśnił i uzasadnił ilość punktów uzyskanych przez poszczególnych oferentów. Porównanie otrzymanych punktów pozwala ustalić, które odpowiedzi różnicują punktację. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło