III SA/Łd 300/05
WyrokWSA w Łodzi2005-09-01
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniowska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługują odsetki ustawowe od świadczenia przedemerytalnego, jeśli opóźnienie w wypłacie wynika z długotrwałego postępowania w sprawie ustalenia prawa do tego świadczenia, a nie z opóźnienia w samej wypłacie po ustaleniu prawa?Ratio decidendi
Prawo do odsetek ustawowych od świadczenia przedemerytalnego, przewidziane w art. 24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przysługuje wyłącznie z tytułu opóźnienia w wypłacie świadczenia, a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do tego świadczenia. Skoro opóźnienie w wypłacie wynikało z długotrwałego postępowania administracyjnego i sądowego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia, a nie z winy organu w samej wypłacie po ustaleniu prawa, żądanie odsetek jest niezasadne.Stan faktyczny
Z. M. zwrócił się o wypłatę odsetek od świadczenia przedemerytalnego. Organy administracji odmówiły, argumentując, że opóźnienie w wypłacie wynikało z długotrwałego postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia, a nie z winy urzędu w samej wypłacie. Po ustaleniu prawa do świadczenia, wypłata nastąpiła niezwłocznie. Skarżący podnosił, że opóźnienie wynikało z błędów organów i że należą mu się odsetki od odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniowska, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie 1 września 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odsetek od świadczenia przedemerytalnego oddala skargę
Pismem z dnia 12 listopada 2003 r. Z. M. zwrócił się do Urzędu Pracy w S. o wypłacenie mu odsetek od świadczenia przedemerytalnego za okres od 1 października 2001 r. do 22 maja 2003 r.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta S., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm./ w związku z art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 z 2004 r. z późn. zm.) i art. 24 ust 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm./, orzekł o odmowie wypłacenia odsetek Z. M..
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. M., utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Jako podstawę prawną powyższej decyzji organ II instancji wskazał art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( jedn. tekst Dz. U 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm. ), art. 10 ust. 4 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. nr 99 z 2004 r., poz. 1001 ), art. 23 ust. l i 3, art. 29 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. nr 120 z 2004 r., poz. 1252 / w związku z art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jedn. tekst Dz. U. Nr 58 z 2003r., poz. 514 z późn. zm.).
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 10 września 2001 r. Z. M. złożył wniosek o ustalenie wysokości emerytury, w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Wniosek ten został przesłany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w T..
Organ rentowy, decyzją z dnia [...], znak [...] i decyzją z dnia [...] znak [...] odmówił ustalenia wysokości emerytury, wskazując, iż wnioskodawca nie spełnia warunków wynikających z art. 37 k ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ rentowy uznał, iż Z. M. na dzień 31 lipca 2001 r., tj. na dzień rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy nie posiadał co najmniej 40 lat stażu pracy, lecz legitymował się stażem pracy wynoszącym 39 lat, 11 miesięcy i 5 dni. Do stażu pracy organ rentowy nie zaliczył skróconego okresu wypowiedzenia tj. okresu od dnia 1 sierpnia 2001 r. do dnia 30 września 2001 r., za który skarżący otrzymał odszkodowanie na podstawie art. 361 Kodeksu pracy.
Zważając na powyższe Prezydent Miasta S., decyzją z dnia [...] nr [...], przyznał Z. M. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 października 2001 r. w wysokości 572,10 zł brutto miesięcznie i jednocześnie odmówił przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy ustalił, iż Z. M. złożył odwołanie od decyzji ZUS z dnia [...] znak [...] i od decyzji z dnia [...] znak [...]. Rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stanowiło zagadnienie prejudycjalne w rozumieniu art. 97 § l pkt 4 k.p.a., więc postanowieniem z dnia [...], znak Nr [...] Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze.
W dniu 8 sierpnia 2003 r. Z. M. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Do ww. wniosku skarżący dołączył następujące dokumenty: 1) wyrok Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 15 maja 2003 r., sygn. akt III AUa 600/03, który oddalił apelację ZUS od wyroku Sądu Okręgowego -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 31 stycznia 2002 r., sygn. akt IX U 6139/01 oraz 2) decyzję ZUS Oddział w T. z dnia [...] znak [...] o ustaleniu wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia emerytalnego na dzień 1 października 2001 r.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] podjął zawieszone postępowanie odwoławcze. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] i przyznał skarżącemu prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 października 2001 r. w wysokości 90% kwoty emerytury określonej w decyzji ZUS z dnia [...] znak [...], tj. w wysokości 1511,73 zł brutto miesięcznie. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 7 października 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Łd 1734/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę w przedmiocie odsetek od świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał organ I instancji do wydania decyzji administracyjnej w kwestii wypłaty odsetek od świadczenia przedemerytalnego.
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o odmowie wypłacenia odsetek. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, iż odsetki ustawowe przysługują tylko wtedy, gdy Urząd Pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie. Od powyższej decyzji Z. M. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie odsetek ustawowych od dnia 1 października 2001 r. Skarżący podnosił, że jego roszczenie "jest spowodowane nieznajomością przepisów prawa pracy przez Powiatowy Urząd Pracy w S., ZUS Oddział w T. i Urząd Wojewódzki w Ł.", co spowodowało przedłużenie postępowania w sprawie przyznania i ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, której przepisy weszły w życie w dniu 1 czerwca 2004 r., uchyliła ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepisy ww. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązywały do dnia 31 maja 2004 r. Kwestia świadczeń przedemerytalnych została natomiast uregulowana przez ustawę z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, obowiązującą od dnia 1 czerwca 2004 r. Stosownie do przepisów art. 29 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych / Dz. U. nr 120 z 2004 r., poz. 1252 / osoby, które do dnia przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych tj. do dnia 31 lipca 2004 r. zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż skarżący uzyskał prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 października 2001 r., a więc gdy obowiązywały przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a zatem również kwestia ewentualnych odsetek od przyznanego świadczenia musi być rozstrzygana na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Organ II instancji podkreślił, że dopiero w dniu 8 sierpnia 2003 r. skarżący wraz z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania odwoławczego złożył w Urzędzie Wojewódzkim w Ł. - decyzję ZUS-Oddział w T. z dnia [...] orzekającą o ustaleniu emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego w kwocie 1679,70 zł brutto oraz wyrok Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 15 maja 2003 r., sygn. akt III AUa 600/03. Wojewoda [...] w dniu [...] decyzją Nr [...] orzekł o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 października 2001 r. w wysokości 90% kwoty emerytury określonej w decyzji ZUS z dnia [...] tj. 1511,73 zł brutto. Wyżej wymieniona decyzja wpłynęła do Powiatowego Urzędu Pracy w S. w dniu 27 października 2003 r., natomiast wypłata należnego świadczenia przedemerytalnego wraz z wyrównaniem nastąpiła w dniu 4 listopada 2003 r. (polecenie przelewu na konto bankowe skarżącego dokonane w dniu 4 listopada 2003 r. w aktach sprawy).
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z przepisami art. 24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uprawnionym do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium, zasiłku przedemerytalnego oraz świadczenia przedemerytalnego przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie. Wykładnia powyższego przepisu, zarówno językowa jak i systemowa, prowadzi do związania prawa do odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku (opóźnieniem czynności faktycznej, która w tym przypadku rodzi skutki prawne), a nie z opóźnieniem w ustaleniu prawa do zasiłku wynikającym z wykonywania kompetencji przez właściwe urzędy pracy i wykorzystywania przez strony środków prawnych ( wyrok NSA z dnia 11 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 979/97, wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 838/01, wyrok z dnia 3 września 2003 r. sygn. akt II SA/Łd 633/02 ).
Ponadto organ II instancji wskazał, że przed rozstrzygnięciem kwestii wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia emerytalnego, nie było możliwe ustalenie wysokości tego świadczenia, biorąc pod uwagę treść art. 37k ust.2-5 i ust.7a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r.). Organ podkreślił, że w okresie od dnia 1 października 2001 r. do dnia 23 maja 2003 r. Z. M., oczekując na ustalenie uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, pobierał zasiłek przedemerytalny w wysokości 572,10 brutto miesięcznie, do którego był uprawniony od dnia 1 października 2001 r. (decyzja z dnia [...] nr [...]), zaś ustalenie wysokości przysługującego Z. M. świadczenia przedemerytalnego stało się możliwe dopiero po otrzymaniu decyzji ZUS z dnia [...].
Organ odwoławczy stwierdził, iż żądanie wypłaty odsetek jest niezasadne. Nieterminowa wypłata zasiłku nastąpiła bowiem nie z winy urzędu, lecz wskutek toczącego się postępowania administracyjnego przed organami zatrudnienia i przed organem rentowym.
Zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania w sprawie ustalenia wysokości emerytury są nietrafne, gdyż ani Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w S., ani Wojewoda [...] nie mieli wpływu na długość postępowania toczącego się przed organem rentowym i sądem powszechnym.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Z. M. wniósł o przyznanie mu zaległych odsetek za okres pobierania zasiłku przedemerytalnego. Podniósł również, iż należą mu się zgodnie z przepisami odsetki od odsetek.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz. U. nr 120 z 2004 r., poz. 1252/ - osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy.
Jest bezsporne w przedmiotowej sprawie, iż skarżący był zarejestrowany i spełniał warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w okresie obowiązywania ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) i nabył to prawo na podstawie przepisów tej ustawy.
Zatem i żądanie wypłacenia odsetek od tego świadczenia winno być dokonane w oparciu o przepisy tej ustawy.
Zgodnie z art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) - uprawnionym do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium oraz świadczenia przedemerytalnego przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie.
W niniejszej sprawie jest również bezsporne, iż organ wypłaty dokonał niezwłocznie po wydaniu decyzji ostatecznej, ustalającej uprawnienie do świadczenia przedemerytalnego.
Z akt administracyjnych wynika, i skarżący temu nie zaprzecza, że decyzja w której przyznano mu prawo do świadczenia przedemerytalnego została wydana [...], decyzja ta wpłynęła do Urzędu Pracy w S. w dniu 27 października 2003 r., organ przekazał wypłatę świadczenia, począwszy od 1 października 2001 r., w dniu 4 listopada 2003 r.
W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż przewidziane w art. 24 ust. 8 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do ustawowych odsetek przysługuje z tytułu opóźnienia w wypłacie cytowanych w tym przepisie świadczeń, a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do tych świadczeń (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1999 r. II SA/Łd 979/97 Prawo Pracy 1999 nr 11 poz. 41).
Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić organowi opóźnienia w dokonaniu wypłaty świadczenia, skarżący nie może skutecznie domagać się wypłaty odsetek od tego świadczenia.
Zarzuty skarżącego nie są zasadne. Skarżący, choć twierdzi, że dochodzi odsetek od opóźnienia w wypłacie świadczenia, to jednocześnie przyznaje, iż na opóźnienie wypłaty miało wpływ zbyt późne przyznanie samego świadczenia.
Wynika z tego jednoznacznie, iż żądanie skarżącego faktycznie dotyczy odsetek od opóźnienia w ustaleniu prawa do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Jak wyżej wykazano – odmowa przyznania odsetek w tej sytuacji była uzasadniona.
Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ) skargę oddalił .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło