III SA/Łd 305/04

Dnia 26 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska /spr./, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 37k, art. 37l ust. 1 oraz art. 6 pkt 6 lit.b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz. 514) oraz art. 104 kpa odmówił E. A. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W postępowaniu wyjaśniającym Starosta [...] ustalił że do dnia rozwiązania stosunku pracy tj. do dnia 31 marca 2002r. skarżąca ukończyła 50 lat życia oraz posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący 32 lata 6 miesięcy i 28 dni, jednak rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy określonych w art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W tej sytuacji nie spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 37k ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy zatem brak jest podstaw do przyznania świadczenia przedemerytalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji E. A. podniosła, że na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w K. otrzymała od byłego pracodawcy odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę, dokonane w dniu 13 grudnia 2001r. W ocenie skarżącej w jej przypadku zaistniały przyczyny, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż zakład dzielił się na kilka zakładów, zwalniano pracowników, a jej dział został zlikwidowany. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W zaleceniach dotyczących postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy nakazał ustalić jednoznacznie na podstawie treści wypowiedzenia umowy o pracę oraz wyjaśnień pracodawcy jakie były przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę, a następnie ponownie dokonać oceny uprawnień skarżącej do świadczenia przedemerytalnego. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na podstawie zgromadzonych dokumentów organ I instancji odmówił przyznania E. A. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że jak wynika z treści wypowiedzenia z dnia 13 grudnia 2001r, przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę była niska wydajność i aktywność w pracy. Dodatkowo pracodawca - Spółdzielnia Mleczarska "A. " w K. w piśmie z dnia 4 grudnia 2003r. wyjaśnił, że stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę, ale nie było to rozwiązanie z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy. W tej sytuacji z uwagi na fakt, iż nie została spełniona przesłanka zwolnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy, mimo osiągnięcia przez skarżąca wymaganego wieku i stażu pracy uprawniającego do emerytury oraz pozostałych przesłanek wynikających z art. 37k ust. 1 pkt 2 organ nie mógł pozytywnie załatwić wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. E. A. wniosła odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu jeszcze raz podniosła, że Sąd Pracy przyznał jej odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę i brak konsultacji ze związkami zawodowymi. W ocenie skarżącej zakład pracy nie chce przyznać się do winy, że była szantażowana, aby zrzekła się podwyżki, a wymyślenie przyczyn zwolnienia nie jest trudne. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 37l ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U, z 2003r. Nr 58 poz. 514 z późń. zm.) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. Świadczenie przedemerytalne przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych dla ustalenia uprawnień. Warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określono w art. 37k ust. 1 ww ustawy, zgodnie z którymi świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1/osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury co najmniej 20 lat kobieta i 25 lat mężczyzna, lub 2/do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 3/do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4/do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. 2002r. Nr 9 poz. 85 z późń. zm.). Przyczyny dotyczące zakładu pracy jakimi ustawodawca posługuje się w przepisie art. 37 k ust. 1 ww ustawy zostały zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 20a ww ustawy i oznaczają rozwiązanie stosunku pracy( stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. W toku postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie ustalono, że pracodawca nie rozwiązał ze skarżącą umowy o pracę z przyczyn określonych w cytowanych art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o czym świadczy pismo pracodawcy z dnia 4 grudnia 2003r. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że Spółdzielnia Mleczarska "A. " w K. rozwiązała umowę o pracę ze skarżącą za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę z powodu niskiej wydajności i aktywności w pracy o czym świadczy treść wypowiedzenia z dnia 13 grudnia 2001r. Skarżąca zakwestionowała to wypowiedzenie i w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w K. Wydziałem IV Pracy w dniu 27 maja 2002r. skarżąca zawarła ugodę z pracodawcą, na mocy której otrzymała odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę (pkt 2 ugody z dnia 27 maja 2002r. sygn akr IVP 1733/01). Jednocześnie zawierając ugodę skarżąca oświadczyła, że niniejsza ugoda wyczerpuje wszelkie jej roszczenia wobec byłego pracodawcy, z wyjątkiem roszczenia o sprostowanie świadectwa pracy w części dotyczącej wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. ponownie rozpatrując sprawę przekazaną mu do ponownego rozpatrzenia na mocy wyroku z dnia [...] Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. w wyniku apelacji powódki z dnia [...] , w której domagała się uznania, że została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy umorzył postępowanie w sprawie o odszkodowanie, wynagrodzenie i sprostowanie świadectwa pracy. Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. ustalił, że E. A. zatrudniona była w Spółdzielni Mleczarskiej "A. " w K. w okresie od 1 stycznia 1987r. do 31 stycznia 2002r. w warunkach szczególnych. Organ odwoławczy podniósł również , że z dokumentów zgromadzonych w sprawie, wynika, że reorganizacja na którą powołuje się skarżąca miała miejsce w 1999r. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania skarżącej, a tym samym uchylenia decyzji organy I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi E. A. podniosła, że nie będąc prawnikiem i nie mając obrońcy z urzędu nie zrozumiała treści ugody, która stwierdzała, że domaga się sprostowania świadectwa pracy tylko w zakresie warunków szczególnych. Stwierdziła, że żaden zakład pracy nie przyzna się do winy i jak chce się pozbyć pracownika to zawsze znajdzie pretekst. Skarżąca podnosząc, że w chwili rozwiązaniu stosunku pracy miała 32 lata 6 miesięcy i 28 dni pracy i 51 lat życia chce się dowiedzieć, czy w tej sytuacji art. 30 § 1 pkt 2 kodeksu pracy przy rozwiązaniu umowy o pracę kwalifikował ją do przyznania świadczenia przedemerytalnego. W dalszej części skargi skarżąca wskazuje na swoją bardzo trudna sytuację materialna i życiową. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wynikającą z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola , o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest więc do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Mając na uwadze tak określoną kognicję , Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był art. 37 k ust. 1 i 37l ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r, o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz. 514 z późń. zm.) W świetle powyższych regulacji prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. Świadczenie przedemerytalne przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych dla ustalenia uprawnień. Warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określone w art. 37k ust. 1 ww ustawy stanowią podstawę uprawniająca do świadczenia przedemerytalnego dla osoby, spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1/osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury co najmniej 20 lat kobieta i 25 lat mężczyzna, lub 2/do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 3/do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4/do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. 2002r. Nr 9 poz. 85 z późń. zm.). Przyczyny dotyczące zakładu pracy w rozumieniu zastosowanej ustawy zostały zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 20a ww ustawy i oznaczają rozwiązanie stosunku pracy( stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. W przedmiotowej sprawie bezspornym między stronami jest fakt, iż skarżąca w dniu rejestracji spełniała określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, ukończyła co najmniej 50 lat i osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet ( w przypadku skarżącej jest to 32 lata 6 miesięcy i 28 dni). Okolicznością sporna jest natomiast fakt rozwiązania stosunku pracy. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji uznała, że stosunek pracy ze skarżącą nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r, o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przeanalizował stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie oraz przedstawił argumentację zajętego stanowiska z powołaniem się na konkretne dowody. Sąd podziela zaprezentowane stanowisko. Należy zaznaczyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, co oznacza, że kwestie w nich regulowane nie podlegają uznaniu administracyjnemu (np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 1998r. II S.A. 1327/98, nie publikowany). Tylko spełnienie wszystkich przesłanek wynikających z przepisów tej ustawy uprawnia organ do przyznania konkretnego świadczenie określonego w przepisach tej ustawy. Mimo zrozumienia bardzo trudnej sytuacji materialnej i życiowej skarżącej organy nie miały podstaw do uwzględnienia jej wniosku wobec niespełnienia przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Z uwagi na fakt, iż w świadectwie pracy z dnia 2 kwietnia 2002r. został określony jedynie tryb rozwiązania umowy o pracę (art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy) przeprowadzono postępowanie wyjaśniające co do przyczyn rozwiązania stosunku pracy ze skarżącą. Zgromadzony w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy dawał podstawy do uznania, że rozwiązanie ze skarżącą stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 okt 20a wyżej cytowanej ustawy. Z treści wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 13 grudnia 2001r. wynika, że rozwiązano umowę o pracę ze skarżącą z powodu "niskiej wydajności i aktywności w pracy". Należy wnioskować, że takie więc była przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Zaskarżenie wypowiedzenia o takiej treści do sądu zainicjowało postępowanie w wyniku którego skarżąca podpisała przed Sądem Rejonowym w K. ugodę z pracodawcą . W świetle postanowień tej ugody E. A. oświadczyła, że niniejsza ugoda wyczerpuje wszelkie roszczenia do Spółdzielni Mleczarskiej "A. " w K. wynikające ze stosunku pracy(...) za wyjątkiem roszczenia sprostowania świadectwa pracy poprzez wskazanie, że od 1 stycznia 1987 do 31 stycznia 2002r. pracowała w warunkach szkodliwych tj. przy komputerze. To ostatnie roszczenie zostało uwzględnione poprzez wydanie przez Sąd Rejonowy w K. w dniu [...] wyroku ustalającego, że E. A. zatrudniona była w Spółdzielni Mleczarskiej "A. " w K. w okresie od 1 stycznia 1987r. do 31 stycznia 2002r. w warunkach szczególnych na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów s dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 z 1983r. poz. 43 z późń. zm.). Natomiast prawomocnym postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. rozpatrując sprawę przekazaną mu do ponownego rozpatrzenia na mocy wyroku z dnia [...] Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. w wyniku apelacji powódki z dnia [...] , w której domagała się uznania, że została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy umorzył postępowanie w sprawie o odszkodowanie, wynagrodzenie i sprostowanie świadectwa pracy. Dodatkowo pracodawca wezwany do złożenia oświadczenia z jakich przyczyn nastąpiło wypowiedzenie skarżącej umowy o pracę oświadczył w piśmie z dnia 4 grudnia 2003r., że "w tym przypadku nie zostało zastosowane rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy (Dz.U. Nr 4 z 1990r. z późń. zm.)". Na podstawie treści apelacji z dnia 29 sierpnia 2002r. i pisma procesowego pełnomocnika pracodawcy z dnia 29 kwietnia 2003r.,ustalono również , że reorganizacja na która powoływała się w swoich pismach skarżąca miała miejsce w 1999r. w sytuacji, gdy skarżącej wypowiedziano umowę o prace w dniu 13 grudnia 2001r. Organy administracji ustalają prawo do świadczenia emerytalnego na podstawie załączonych przez stronę dokumentów. W niniejszym postępowaniu zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podnoszone przez skarżąca okoliczności obciążające pracodawcę (mobbing, szantaż, nieprawdziwe okoliczności uzasadniające wypowiedzenie) nie mogły być przedmiotem badania w toku postępowania administracyjnego. W tej sytuacji wobec oświadczenia pracodawcy o przyczynach rozwiązania stosunku pracy oraz mając na względzie dokumentację i wynik postępowania prowadzonego przed sądami powszechnymi, które nie doprowadziło do zmiany świadectwa pracy w zakresie przyczyn rozwiązania stosunku pracy organy administracji nie miały podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę co miało miejsce w przypadku skarżącej nie jest tożsame ze stwierdzeniem , że stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu tych przyczyn określonych w art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.