III SA/Łd 309/14

Dnia 11 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 4, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy ww. własną decyzję z dnia [...] nr [...] i stwierdziło nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny: Z. G. zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych, wydanej na wniosek A. M. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że decyzja była wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w postępowaniu nie brali udziału właściciele działki – Z. i J. G. oraz K. i M. S. Ponadto decyzję wydano w oparciu o nieważną umowę dzierżawy pomiędzy M. S. a A. M., co następnie uznało samo Starostwo w swojej późniejszej decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] o udzieleniu A. M. zam. A 67 pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie ujęcia wód podziemnych na działce nr 258 oraz szczególne korzystanie z wód, związane z poborem wód podziemnych z utworów czwartorzędowych poprzez studnie głębinowe zlokalizowane na działkach nr 258 i 257 celem nawadniania upraw na terenie gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca zaznaczył, iż w jego ocenie, przyczyny uzasadniające uchylenie w/w pozwolenia wodnoprawnego uzasadniają także wniosek o stwierdzenie nieważności wszystkich decyzji poprzedzających wydanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, w tym właśnie decyzji Starosty [...] z dnia [...], znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych. Postanowieniem z dnia [...] [...]na podstawie art. 61a w zw. z art. 157 § 2 i art. 28 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu wniosku Z. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO w [...] utrzymało w mocy ww. własne postanowienie. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 299/13 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. W wyroku tym Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] przysługiwał mu interes prawny, o którym mowa w przepisie art. 28 § 1 k.p.a., a co za tym idzie, organ winien rozpatrzyć merytorycznie jego wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Wątpliwości Sądu wzbudził również fakt, doręczenia przez Kolegium zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] obecnym współwłaścicielkom działki nr [...] – D. J. i Mi. Z., a pominięcie przy tej czynności A. M. Przedmiotem wniosku skarżącego było stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...], której jedynym adresatem był A. M., a zatem ewentualne pozytywne rozpatrzenie tego wniosku ewidentnie oddziaływałoby na jego sytuację prawną. Z uwagi na powyższe Sąd, potraktował A. M. jako uczestnika niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , pismem z dnia [...] zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania, na wniosek Z. G., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] dotyczącej zatwierdzenia projektu prac geologicznych. A. M[...] pismem z dnia [...] wniósł o pozostawienie w obrocie prawnym ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] wydało decyzję nr [...] i stwierdziło nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych. W dniu [...] wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek Z. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał on między innymi, że wnioskuje o ponowne rozpatrzenie wniosku o unieważnienie projektu [...]. Wskazał ponadto, iż decyzją z dnia [...] S.K.O. stwierdziło nieważność zaskarżonej decyzji, nie uznało natomiast jego praw jako strony. Wskazał również, że projekt przewidywał rozbudowę istniejącego ujęcia, którego był właścicielem. W jego ocenie taką decyzję podjąć można było jedynie za zgodą właścicieli istniejącego ujęcia. W ocenie strony fakt nie powiadomienia go o projekcie jest rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję własną dnia [...]. W jej uzasadnieniu powołano brzmienie art. 127 § 3 k.p.a., art. 15 k.p.a. oraz art. k.p.a. Wskazano, iż w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] znak: [...] stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych przy czym rozstrzygnięcie to zostało podjęte na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, który stanowi, iż decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , działające jako organ l instancji zasadnie doszło do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły dostateczne podstawy do stwierdzenia, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych - wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie nadmieniono, że zgodnie z art. 153 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że Kolegium jest związane wytycznymi wskazanymi w wyroku WSA w Łodzi z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 299/13, i uznało prawo wnioskodawcy do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...], co zupełnie chybionym czyni zarzut strony, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydając zaskarżoną decyzję nie uznało wnioskodawcy jako strony postępowania. Odnosząc się do pozostałych zarzutów Kolegium zaznaczyło, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji badane jest wyłącznie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organu l instancji, czy też nie. Postępowanie to służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji nieprawidłowej, która pomimo swoich wad wywołuje skutki prawne. Na podstawie akt sprawy (decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak [...], wypisu z rejestru gruntów dz. Nr [...] gm. W., zażalenia K. S., współwłaścicielki tej działki, umowy dzierżawy tej działki z dnia [...] zawartej między A. M. a M. S.) Kolegium uznało za ustalone i bezsporne, że A. M. w dacie, w której wydano mu decyzję zatwierdzającą projekt prac geologicznych na dz. nr 258, nie miał do tej nieruchomości tytułu prawnego. Umowa dzierżawy z dnia [...] była nieważna, ponieważ czynności tej, mającej charakter czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, dokonał tylko jeden ze współwłaścicieli – M. S. Współwłaścicielka nieruchomości – K. S. - nie była stroną umowy i także później nie wyraziła zgody na jej zawarcie. Brak tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy wniosek, wyklucza interes prawy wnioskodawcy (A. M.), a zatem Kolegium uznało, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Reasumując powyższe w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, iż decyzja będąca przedmiotem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wydana została z naruszeniem obowiązujących norm prawnych. Na powyższą decyzję Z. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w części dotyczącej fragmentów uzasadnienia. Wskazał, że zaskarżone uzasadnienie decyzji narusza szereg przepisów kpa a w szczególności art. 7, 8 i 9 k.p.a. przede wszystkim przez niepełne ich zastosowanie w sprawie. Wniósł o sprawdzenie zgodności z prawem uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na brak pełnego odniesienia do całości podstaw powodujących nieważność zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j.) dalej p.p.s.a. , sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W skardze skarżący sam stwierdza, ze decyzje SA wydane zgodnie z jego wnioskami i interesem prawnym. Wątpliwości skarżącego dotyczą samego uzasadnienia decyzji, gdyż zdaniem skarżącego brak jest pełnego odniesienia do całości podstaw powodujących nieważność decyzji Starosty [...] nr [...]. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powinno w swojej decyzji odpowiedzieć na szereg pytań zawartych przez skarżącego w skardze. Stanowisko takie nie jest zasadne . W wyroku z dnia 20 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarżący posiada przymiot strony również w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych zlokalizowanych na działce ewidencyjnej 258. Sąd uchylając zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], stwierdził. że organ winien rozpatrzeć merytorycznie wniosek skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Organ był zatem związany stanowiskiem Sądu w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało w dniu [...] decyzję w której stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postąpiło zatem zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 20 czerwca 2013 r. jak i z wnioskiem skarżącego. Zarzuty skarżącego nie są zasadne. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż decyzja podjęta została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. z którego wynika, iż decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności organ bada wyłącznie czy zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Postępowanie to służy wyłącznie wyeliminowaniu z obrotu prawnego nieprawidłowej decyzji obarczonej wada nieważności, która pomimo swojej wady wywołuje skutki prawne. Skarżący w swojej skardze zmierza do tego, aby organ stwierdzając nieważność decyzji ponownie rozpatrzył całą sprawę . Nadmienić jednak należy, iż w postępowaniu prowadzonym w oparciu o nadzwyczajne środki prawne ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy nie jest możliwe. Organ miał bowiem obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych art. 156 § 1 k.p.a. to znaczy, że nie mógł rozpatrywać sprawy co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym, gdyż zakres postępowania o stwierdzenie nieważności jest wąski i nie jest celem tego postępowania dokonywanie takiej oceny jak to ma miejsce w postępowaniu instancyjnym i tym samym rozstrzyganie wszelkich wątpliwości strony, czy odpowiadanie na konkretne zadane przez stronę pytania. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], iż wypowiadanie się Kolegium w zakresie wykraczającym poza przedmiot postępowania nie znajduje żadnego uzasadnienia, a nadto nie mogłoby stanowić w wywołaniu jakichkolwiek skutków prawnych. Również Sąd w tym postępowaniu związany jest wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2013 r. ygn.. akt III SA/Łd 299/13 na podstawie art. 153 p.p.s.a. i nie może w tym postępowaniu rozstrzygać wątpliwość skarżącego co do wyroku z dnia 24 listopada 2010r, ygn.. akt III SA/Łd 439/10 ani co do wyroku z dnia 20 czerwca 2013 r. ygn.. akt III SA/Łd 299/13 . Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił . b.a.