III SA/Łd 313/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Referendarz sądowy – Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić K. W. przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 313/08 Uzasadnienie Pismem z dnia 21 maja 2008 r. K. W. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie wymeldowania. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymogu, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał – stosowanie do treści art. 252 i art. 257 powoływanej ustawy – do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF". W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną, podnosząc, iż po uiszczeniu wszystkich niezbędnych opłat pozostaje mu 1.000 zł. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. W.. Skarżący jest współwłaścicielem domu o powierzchni 78 m2 oraz właścicielem mieszkania o powierzchni 34 m2. Skarżący osiąga stały dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.600 zł netto miesięcznie, a jego żona dochód z tytułu renty chorobowej w wysokości 520 zł netto miesięcznie. Daje łączny dochód w gospodarstwie domowym wysokości 2.120 zł netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał także szczegółowo na wysokość ponoszonych bieżących wydatków. Zgodnie z jego świadczeniem ponosi koszty: czynszu – 250 zł, gazu – 60 zł, energii elektrycznej 40 zł, podatku od nieruchomości – 23 zł, koszty środków komunikacji miejskiej – 100 zł. Wskazał także na wydatki związane z leczeniem, które określił na łączną kwotę 300 zł oraz na fakt opłacania alimentów na syna w wysokości 350 zł miesięcznie. Łącznie wydatki skarżącego w ramach prowadzonego gospodarstw domowego wynoszą więc – zgodnie z przedstawionym przez skarżącego wyliczeniem – 1.120 zł. W związku z wezwaniem sądu skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty w postaci zeznań podatkowych za rok 2006 i 2007. Z zeznania za rok 2006 wynika, że skarżący uzyskał dochód w wysokości 30.579,95 zł, a zeznanie za rok 2007 wskazuje na osiągnięty dochód w wysokości 32.528,56 zł. Skarżący przedłożył także wyciągi z rachunku bankowego, z których wynika, że według stanu na 24 czerwca 2008 r. saldo rachunku bieżącego wynosiło 1.198,04 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że skarżący osiąga stałe dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.600 zł, a jego żona osiąga również stałe dochody w wysokości 520 zł. Nie bez znaczenia jest także informacja o zgromadzonych na rachunku bankowym skarżącego środkach finansowych. W szczególności wskazać należy, że – zgodnie z przekazanymi przez stronę wyciągami z rachunku – na dzień składania skargi saldo rachunku bankowego wynosiło 111,21 zł, a na dzień 24 czerwca 2008 r. (ostatni wyciąg przekazany przez skarżącego) saldo to wynosiło 1.198,04 zł. W ocenie sądu, w sytuacji osiągania stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości oraz w związku ze wskazaniem faktu posiadania wskazanych środków finansowych na rachunku bankowym skarżący nie może zasłaniać się argumentem całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych. Nie zmienia tego faktu konieczność płacenia alimentów przez skarżącego na rzecz syna, czy wskazywane koszty bieżącego utrzymania. Jak bowiem wskazuje sam skarżący po opłaceniu wszystkich wskazanych kosztów skarżącemu pozostaje kwota 1.000 zł. W tym też kontekście należy mieć na uwadze rzeczywiste koszty, do jakich poniesienia zobowiązany jest na tym etapie postępowania skarżący. W praktyce ograniczając się one obecnie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Ponadto wskazać należy, że ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone byłyby w czasie. W ocenie sądu, w świetle podniesionych okoliczności, skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Fakt odmowy przyznania prawa pomocy na obecnym etapie postępowania nie wyklucza przyznania takiej pomocy w przypadku zmiany okoliczności faktycznych i konieczności poniesienia ewentualnych dalszych zwiększonych kosztów w toku postępowania. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.