III SA/Łd 315/12
WyrokWSA w Łodzi2012-06-28
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o zdarzeniu wypadkowym, jeśli brak jest dokumentów potwierdzających ten fakt w posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach lub innych danych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o zdarzeniu wypadkowym, jeśli fakt ten nie wynika z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające ma jedynie pomocniczą rolę i nie może służyć do dokonywania nowych ustaleń faktycznych. Odmowa wydania zaświadczenia jest uzasadniona, gdy brak jest dokumentów potwierdzających zdarzenie w posiadanych przez organ danych.Stan faktyczny
H. W. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wypadek przy pracy w dniu 29 maja 1999 r. Wójt Gminy odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak dokumentów potwierdzających wypadek w aktach osobowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając brak stosownych ewidencji lub danych potwierdzających żądany fakt. Po uchyleniu przez WSA poprzedniego postanowienia z przyczyn proceduralnych (brak doręczenia prokuratorowi), SKO ponownie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. WSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo postąpiły, odmawiając wydania zaświadczenia z powodu braku dokumentów potwierdzających wypadek w posiadaniu organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę H. W.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi H. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Pismem z dnia 25 lutego 2010 r. H. W. wystąpił do Wójta Gminy Ł. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia do ZUS dotyczącego "uznania zdarzenia z dnia 29 maja 1999 r. za wypadek przy pracy".
Pismem z dnia 10 marca 2010 r. Wójt Gminy Ł. w odpowiedzi na pismo z dnia 25 lutego 2010 r. poinformował wnioskodawcę, że aktach osobowych nie ma żadnych dokumentów, które potwierdzałyby zaistniały wypadek podczas pracy w tutejszym Urzędzie w 1999 r., co uniemożliwia wydanie żądanego zaświadczenia.
W dniu 7 kwietnia 2011 r. Prokuratura Rejonowa w Ł. zwróciła się do Urzędu Gminy w Ł. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania H. W. zaświadczenia o żądanej treści lub ewentualnie odmowy wydania zaświadczenia w formie postanowienia.
Postanowieniem z dnia 25 maja 2011r. Wójt Gminy Ł. odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego, że H. W. uległ w dniu 29 maja 1999r. wypadkowi przy pracy. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. z 2009r., nr 105, poz. 870 ze zm.) pracownik, który uległ wypadkowi powinien poinformować niezwłocznie o wypadku swojego przełożonego. H. W. faktu zaistniałego wypadku z dnia 29 maja 1999r. nie zgłosił pracodawcy, wobec czego nie został powołany przez pracodawcę zespół powypadkowy celem ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku. Z tego też względu H. W. udzielona została odpowiedź, iż w aktach sprawy, brak jest dokumentu, protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. W Urzędzie Gminy nie znajduje się żaden dokument stwierdzający zaistnienie wypadku przy pracy w dniu 29 maja 1999r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie H. W. podniósł, iż od samego początku nie może uzyskać protokołu lub zaświadczenia o zaistniałym w dniu 29 maja 1999r. wypadku. Wójt twierdził, że wypadek ten nie miał miejsca przy wykonywaniu "robót gminnych". Jego przełożony podarł dokumenty. W dniu 29 maja 1999r. pracował tylko od 7:00 do 8:30. Od godziny 8:30 pracował u swojego przełożonego, a wypadek miał miejsce o godzinie 9:00. Wcześniej w 1995r. w godzinach pracy wykonywał u Wójta prace polowe. Pracownicy z robót publicznych byli wykorzystywani nielegalnie. Z tych względów nie może otrzymać odszkodowania i prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji nie dysponuje ani stosownymi ewidencjami, rejestrami, ani też żadnymi innymi danymi, z których wynikałyby fakty, których potwierdzenia zaświadczeniem żąda H. W. Postępowanie wyjaśniające spełnia jedynie pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, bo główną rolę pełnią dane z ewidencji, rejestru, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami. Z tych względów nie jest możliwe wydanie żądanego zaświadczenia, a zatem prawidłowo zastosowano przepis art. 219 K.p.a.
Na powyższe postanowienie H. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wnosząc o wydanie zaświadczenia ponownie powołał się na okoliczności, w jakich doszło do wypadku w dniu 29 maja 1999r.
Wyrokiem z dnia 26 października 2011r. sygn. akt III SA/Łd 952/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi H. W., uchylił zaskarżone postanowienie wskazując w uzasadnieniu, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania mającego na celu wydanie H. W. zaświadczenia ewentualnie odmowę wydania zaświadczenia wystąpił w dniu 6 kwietnia 2011 r. Prokurator Rejonowy w Ł. Prokurator wniósł też o potraktowanie go jako strony postępowania i przesłanie odpisu końcowej decyzji w sprawie. W dniu 26 maja 201 r. prokuratorowi doręczono postanowienie Wójta Gminy Ł. z dnia [...]. Powyższego obowiązku zaniechał organ II instancji, gdyż nie doręczył Prokuratorowi zaskarżonego postanowienia, co uczyniło je wadliwym.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 219 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż problematyka wydawania zaświadczeń została unormowana w dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego, w art. 217 - 220. Zgodnie z treścią art. 217 k.p.a. "organ administracji publicznej wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie" (§ 1), przy czym zgodnie z treścią § 2 wskazanego przepisu zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego". Ustawodawca wyraźnie zaznaczył, iż "w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu". Jak wynika z akt sprawy organ I instancji nie dysponuje ani stosowymi ewidencjami, ani rejestrami, ani też żadnymi innymi danymi, z których wynikałyby fakty, których potwierdzenia zaświadczeniem żąda H. W. Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Łd 3105/95), Kolegium podniosło, iż określenie danych znajdujących się w jego posiadaniu nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco poprzez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Postępowanie wyjaśniające spełnia więc jedynie pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, bo główną pełnią dane z ewidencji, rejestru, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami. Wobec faktu, że organ I instancji nie dysponuje stosownymi danymi z prowadzonych ewidencji, rejestrów, czy zbiorów dokumentów lub zbiorów danych odnośnie okoliczności, na potwierdzenie których ma być wydane zaświadczenie nie jest możliwe wydanie żądanego zaświadczenia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący powołując się ponownie na okoliczności w jakich doszło w dniu 29 maja 1999 roku do wypadku przy pracy zaskarżył postanowienie w całości wskazując, iż narusza ono przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi):
1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Zgodnie z treścią art.217 § 1 i 2 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). W sytuacji gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przy czym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Analiza przepisu art.218 § 1 kpa wskazuje, iż w sytuacji gdy chodzi o potwierdzenie faktu organ administracji jest obowiązany wydać zaświadczenie gdy fakt ten wynika z ewidencji, rejestru lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Określenie "danych znajdujących się jego posiadaniu" użyte w art.218 § 1 kpa nie można jednak rozumieć dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Organ może natomiast odmówić wydania zaświadczenia gdy fakt nie znajduje potwierdzenia w dokumentach, o których mowa w art.218 § 1 kpa. Główną rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią bowiem dane z ewidencji, rejestrów i zbioru dokumentów będących w posiadaniu organu. Postępowanie wyjaśniające o jakim mowa w art.218 § 2 kpa spełnia tutaj tylko pomocniczą rolę. Jego przedmiotem jest jedynie zbadanie okoliczności wynikających z dokumentów wymienionych w art.218 § 1 kpa. Ma ono na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. W postępowaniu tym niedopuszczalne jest natomiast dokonywanie nowych ustaleń faktycznych i prawnych. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 21 stycznia 1997r. w spr. SA/Łd 3105/95 (OSP nr 6 z 1998r. poz.106), z 11 maja 1998r. w spr. II SA 299/98 (Lex nr 41833), z 3 listopada 1999r. w spr. I SA 80/99 (Lex nr 48667), z 8 sierpnia 2007r. w spr. I OSK 1280/06 (lex nr 516670), z 2 października 2008r. w spr. I OSK 588/08 (Lex nr 510464), z 8 września 2009r. w spr. I OSK 104/09 (Lex nr 594852). Sad w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.
W rozpoznawanej sprawie H. W. wnosił o wydanie mu zaświadczenia uznającego zdarzenie z dnia 29 maja 1999r. ze wypadek przy pracy. Podniósł, iż będąc zatrudniony w Urzędzie Gminy w Ł. w ramach prac interwencyjnych na stanowisku pomocnika murarza uległ w tym dniu wypadkowi przy pracy. W dniu 29 maja 1999r. obowiązywało rozporządzeni Rady Ministrów z 28 lipca 1998r. w sprawie ustalanie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania a także zakresu informacji zamieszczonych w rejestrze wypadków przy pracy (Dz.U. nr 115 poz.744 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią wymienionego rozporządzenia pracownik, który uległ wypadkowi winien poinformować niezwłocznie swojego przełożonego o wypadku zaś okoliczności i przyczyny wypadku ustala zespół powypadkowy.
Z zebranego materialu dowodowego wynika, iż H. W. nie poinformował pracodawcy o wypadku. W związku z czym nie został powołany zespół powypadkowy. W Urzędzie Gminy w Ł. brak jest jakiegokolwiek dokumentu z którego wynikałoby, że skarżący w dniu 29 maja 1999r. uległ wypadkowi przy pracy. W organie I instancji znajdują się dokumenty dotyczące zatrudnienia H. W. takie jak listy obecności, karty pracy, listy płac oraz raporty miesięczne dla osoby ubezpieczonej. Nie ma jednak żadnych dokumentów świadczących o wypadku przy pracy. W sytuacji zatem gdy brak jest dokumentów z których wynikałoby, iż skarżący uległ wypadkowi przy pracy to organy administracji słusznie odmówiły wydania zaświadczenia o żądanej treści. Nie można bowiem wydać zaświadczenia stwierdzającego wypadek przy pracy jedynie na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę w sytuacji gdy fakt ten nie wynika z danych znajdujących się w posiadaniu organu.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę H. W.
W skardze H. W. opisał zdarzenie do jakiego doszło w dniu 29 maja 1999r. oraz wskazał na niewłaściwe zachowanie wójta. Do skargi dołączył również dokumenty świadczące, iż uległ wypadkowi przy pracy. Wymienione okoliczności nie mają jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy gdyż w posiadaniu organu I instancji nie ma żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że w dniu 29 maja 1999r. doszło do wypadku przy pracy.
W przekonaniu sądu w niniejszej sprawie nie zachodziła powaga rzeczy osądzonej. Należy zaznaczyć, iż powaga rzeczy osądzonej dotyczy również sytuacji gdy sprawa był już poprzednio rozstrzygnięta postanowieniem nas które służyło zażalenie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż H. W. już trzykrotnie zwracał się do Urzędu Gminy w Ł. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że w dniu 29 maja 1999r. uległ wypadkowi przy pracy (3 listopada 2003r., 7 czerwca 2006r. i 23 września 2008r.). W odpowiedzi na te wnioski Urząd Gminy w Ł. pismami z dnia 7 listopada 2003r., 8 czerwca 2006r. i 23 września 2008r. informował skarżącego, że takie zaświadczenie nie może zostać wydane z uwagi na brak dokumentów z których wynikałoby, iż w dniu 29 maja 1999r. doszło do wypadku przy pracy. Pisma te nie były jednak postanowieniami, o których mowa w art.219 kpa zawierającymi pouczenie, że służy na nie zażalenie. W związku z czym sąd uznał, iż nie miała tutaj miejsce sytuacja, iż poprzednie sprawy zostały rozstrzygnięte postanowieniami od których przysługiwało zażalenie a tym samym nie zachodziła powaga rzeczy osądzonej.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło