III SA/Łd 322/15
WyrokWSA w Łodzi2015-05-07
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Furmanek, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego, doręczone pełnomocnikowi strony, który nie posiadał prawidłowego umocowania, wchodzi do obrotu prawnego, a wniesione od niego zażalenie jest dopuszczalne, jeśli strona osobiście wniosła to zażalenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu egzekucyjnego, mimo wadliwego doręczenia pełnomocnikowi strony, który nie posiadał prawidłowego umocowania, weszło do obrotu prawnego, ponieważ strona osobiście wniosła od niego zażalenie. Wniesienie zażalenia przez stronę osobiście świadczy o tym, że postanowienie zostało jej skutecznie doręczone, a tym samym zażalenie jest dopuszczalne. Organ odwoławczy błędnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia, stosując zbyt formalistyczne podejście.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zażalenia A.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej, adwokat M.G., która nie posiadała pełnego umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu egzekucyjnym. Dyrektor Izby Skarbowej uznał zażalenie za niedopuszczalne, ponieważ postanowienie organu I instancji nie weszło do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niesłuszne uznanie zażalenia za niedopuszczalne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A.P. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi A.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A.P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. żart. 17 § 1, art. 18, art. 59 § 3, 4 i 5 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 1619), dalej-u.p.e.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia A. P. na postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...], [...] i [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu [...] lipca 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił wobec A. P. tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] obejmujące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października 2007r. do lutego 2008r.
Na podstawie ww. tytułów wykonawczych Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. skierował do A Bank Polska SA oraz do B SA w S. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.
Pismem z dnia 22 sierpnia 2012r. A Bank Polska SA poinformował organ egzekucyjny, że rachunek bankowy A. P. został zamknięty. Natomiast w piśmie z dnia 2 sierpnia 2012r. B SA wskazał, że nie może zrealizować zajęcia, ponieważ "bank nie prowadzi produktów na rzecz wskazanego w zajęciu dłużnika egzekwowanego".
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z dnia 16 stycznia 2013r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w C Banku w W. W odpowiedzi na powyższe zajęcie, dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia 4 lutego 2013r. poinformował, że istnieje przeszkoda w realizacji zawiadomienia ponieważ na rachunkach należących do dłużnika egzekwowanego brak jest środków. Natomiast pismem z dnia 29 maja 2013r. C Bank S.A. poinformował, że zawiadomienie nie może zostać zrealizowane, ponieważ wszystkie podlegające zajęciu rachunki zostały zamknięte.
W dniu 19 lutego 2013r. do Urzędu Skarbowego w P. wpłynęło udzielone przez zobowiązaną pełnomocnictwo dla adwokat M. G. uprawniające do zapoznania się z dokumentacją sprawy.
W dniu 9 czerwca 2014r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wpłynęło pismo z dnia 19 maja 2014r. w którym adwokat M. G., powołując się na znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo, wniosła w imieniu A. P. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z uwagi na przedawnienie roszczeń objętych ww. tytułami wykonawczymi.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] obejmującego zaległość A. P. w podatku od towarów i usług za sierpień 2007r. Organ egzekucyjny wskazał, że przedawnienie należności objętej ww. tytułem wykonawczym nastąpiło w dniu 1 stycznia 2013r.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wyjaśnił, że w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych w roku 2008 i 2013, zobowiązania objęte ww. tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu.
W obu wskazanych powyżej postanowieniach jako adresat została wskazana adwokat M. G. jako pełnomocnik A. P. Postanowienie zostały doręczone pełnomocnikowi - adwokat M. G. w dniu 12 sierpnia 2014r.
W dniu 19 sierpnia 2014r. A. P. złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie:
1. art. 80 § 3 w zw. z art. 80 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie co spowodowało, że nie została zawiadomiona o zajęciu przez organ egzekucyjny wierzytelności z rachunku bankowego w C Banku S.A., pozbawiając ją tym samym możliwości wskazania popełnionego przez organ, uchybienia, a mianowicie zajęcia rachunku nie stanowiącego jej własności,
2. art. 81 § 1a u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na prowadzeniu przez organ egzekucyjny egzekucji z rachunku bankowego w C Bank S. A. oraz w A Bank, które to rachunki stanowią wyłączną własność T. P. - męża skarżącej, zaś skarżąca jest jedynie osobą upoważnioną do podejmowania zgromadzonych na nich środków pieniężnych, nie jest natomiast współposiadaczem,
3. art. 27c u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie co doprowadziło do sytuacji, że de facto organ egzekucyjny prowadzi egzekucję z majątku stanowiącego własność małżonka skarżącej, bowiem dokonał zajęcia rachunków bankowych należących do T. P. w C Bank oraz A Bank, mimo braku uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko obojgu małżonkom,
4. art. 62 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i samowolne zdecydowanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o przekazaniu Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Ł. do łącznego prowadzenia zbiegających się egzekucji sądowej i administracyjnej, podczas gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. powinien wstrzymać czynności egzekucyjne, przekazać akta egzekucyjne sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami k.p.c., aby ten wyznaczył organ, który winien kontynuować egzekucję."
Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku i umorzenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej należności objętej tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...].
Pismem z dnia 12 września 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez uzupełnienie brakującego podpisu.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie art. 32 K.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie do treści art. 33 § 3 K.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W myśl art. 40 § 1 K.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika - w myśl § 2 tego przepisu - pisma doręcza się pełnomocnikowi. Na podstawie art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. art. 110 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, jest nim związany od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. P. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...]. Powyższe postanowienie doręczono w dniu 12 sierpnia 2014r. adwokat M. G., którą uznano za pełnomocnika strony w postępowaniu egzekucyjnym. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca udzieliła w dniu 19 lutego 2013r. adwokat M. G. szczególnego pełnomocnictwa procesowego obejmującego umocowanie do "zapoznania się z dokumentacją dotyczącą zobowiązań podatkowych A. P. w szczególności z aktami prowadzonych postępowań egzekucyjnych przeciwko podatnikowi w obu instancjach z prawem substytucji."
Organ odwoławczy podkreślił, że z dokonanych ustaleń wynika, że Urząd Skarbowy w P. nie dysponuje pełnomocnictwem udzielonym przez skarżącą adwokat M. G. do występowania w jej imieniu w postępowaniu egzekucyjnym. Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że zakres ww. pełnomocnictwa z dnia 19 lutego 2013r. ograniczał się wyłącznie do przeglądania dokumentacji, w tym dotyczącej spraw egzekucyjnych i był niewystarczający dla reprezentowania A. P. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Skoro zatem adwokat M. G. nie mogła być pełnomocnikiem strony w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych to należało zdaniem organu uznać, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie weszło do obrotu prawnego. Nie zostało bowiem doręczone osobie uprawnionej, o której mowa w art. 40 § 2 K.p.a. Faktu niedoręczenia postanowienia osobie uprawnionej, nie konwaliduje okoliczność, że zażalenie z dnia 19 sierpnia 2014r. osobiście wniosła skarżąca.
W konsekwencji powyższego organ uznał, że jeżeli postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] nie weszło do obrotu prawnego to brak jest przedmiotu postępowania w sprawie wniesionego przez skarżącą zażalenia na ww. rozstrzygnięcie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła naruszenie art. 134 K.p.a., które polegało na niesłusznym uznaniu, że w niniejszym stanie faktycznym wniesione zażalenie było niedopuszczalne, z uwagi na fakt, że postanowienie objęte zażalenie nie weszło do obrotu prawnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że obydwa postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...] zostały zaadresowane do pełnomocnika skarżącej, który w dniu 12 sierpnia 2014 r. odebrał przesyłki. Organ podatkowy po otrzymaniu od pełnomocnika skarżącej wniosku z dnia 9 czerwca 2014r. nie wzywał ani skarżącej, ani jej pełnomocnika do przedłożenia innego pełnomocnictwa niż to, które zostało złożone do akt spraw egzekucyjnych. Co więcej organ podatkowy nie dopatrzył się w złożonym pełnomocnictwie żadnych wad. Zgodnie natomiast z treścią art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli organ miałby wątpliwości w zakresie prawidłowości umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony powinien był zwrócić się do skarżącej o potwierdzenie czynności dokonanych przez pełnomocnika w wyznaczonym terminie, a dopiero po upływie terminu, w którym strona nie potwierdziłaby czynności dokonanych w jej imieniu organ uzyskałaby możliwość pozostawienia sprawy bez rozpoznania już na etapie postępowania przed organem I instancji. W niniejszej sprawie organ I instancji nie kwestionował umocowania pełnomocnika do działania w imieniu skarżącej i dokonał merytorycznego rozpoznania wniosku złożonego przez pełnomocnika. Powyższe oznacza, że pełnomocnik posiadał umocowanie do reprezentowania skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała uprawnienia adw. M. G. do działania w jej imieniu, a o zaakceptowaniu przez nią wszystkich działań pełnomocnika dobitnie świadczy fakt, iż zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] zostało wniesione przez skarżącą osobiście. Powyższe, zdaniem skarżącej oznacza, że po pierwsze miała wiedzę o tym, że złożony został w dniu 9 czerwca 2014r. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a po drugie skarżąca zapoznała się z treścią korespondencji z urzędu skarbowego.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wskazała, że nawet w przypadku uznania przez Dyrektora Izby Skarbowej, iż pełnomocnictwo udzielone adw. M. G. było wadliwe - osobiste wniesienie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. przez skarżącą dowodzi tego, że skarżąca potwierdziła czynności dokonane z udziałem pełnomocnika.
Ponadto skarżąca wskazała, że na gruncie niniejszej sprawy nie jest trafne twierdzenie organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że stronie postępowania nie zostały skutecznie doręczone postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], dlatego też w obrocie prawnym brak jest aktu, którym związany byłby organ I instancji i na który skutecznie strona mogłaby wnieść zażalenie. W ocenie skarżącej z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że stronie zostały skutecznie doręczone postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, gdyby bowiem nie zostały jej doręczone to wtedy nie wniosłaby ona osobiście przeciwko nim środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 270 z 2012r,), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy postępowania a mianowicie art.40 § 1, 110 i 134 w związku z art.144 K.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią art.141 § 2 K.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
W myśl art.110 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Zgodnie z treścią art.40 § 1 K.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
W myśl art.40 § 2 K.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 19 lutego 2013r. adwokat M. G. złożyła w Urzędzie Skarbowym w P. pełnomocnictwo do zapoznania się z dokumentacją dotyczącą zobowiązań podatkowych A. P. zaś w dniu 9 czerwca 2014r. w imieniu skarżącej złożyła wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych. W przedmiocie tego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...] wydał postanowienie, które zostało doręczone adwokat M.G. w dniu 12 sierpnia 2014r.
Przede wszystkim należy podnieść, że adwokat M. G. nie była uprawniona do złożenia wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych gdyż udzielone jej pełnomocnictwo obejmowało jedynie zapoznanie się z dokumentacją dotyczącą zobowiązań podatkowych A. P. W sytuacji jednak kiedy taki wniosek został złożony to obowiązkiem organu I instancji było wezwanie do uzupełnienia braków wniosku w zakreślonym terminie przez złożenie właściwego pełnomocnictwa do występowania w imieniu skarżącej. W przypadku gdyby takie pełnomocnictwo nie zostało złożone organ winien wezwać A. P. do złożenia oświadczenia w przedmiocie potwierdzenia wniosku złożonego przez adwokat M.G. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. tego nie uczynił czym naruszył przepis art.64 § 2 K.p.a. Okoliczność tę należy mieć na uwadze przy ocenie legalności zaskarżonego postanowienia.
W przekonaniu sądu organ odwoławczy błędnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia z uwagi na to, że postanowienie z [...] nie weszło do obrotu prawnego.
Należy zgodzić się z poglądem organu, że decyzja (postanowienie) wchodzi do obrotu z chwilą jej doręczenia. Stosownie bowiem do treści art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że wydanie decyzji jest formą załatwienia sprawy, a więc aktu administracyjnego zewnętrznego przez władcze działanie prawne organu administracji publicznej, skierowane do konkretnego adresata. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową, a więc możliwość wniesienia odwołania. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. FPS 10/00, LEX nr 44971).
Przez doręczenie (ogłoszenie) decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 k.p.a. Czynność doręczenia pisma (w tym także decyzji administracyjnej) została uregulowana w rozdziale 8 pt. "Doręczenia" Kodeks postępowania administracyjnego (art. 39-49 k.p.a.). Normy te z uwagi na ich ogólny cel stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Zatem nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela, w sytuacji gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji. Oznacza to, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. II GSK 268/07, LEX nr 341015).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1201/10), LEX nr 1151573. NSA w orzeczeniu tym stwierdził, że sytuacja związania organu zachodzi w przypadku, gdy doręczenie decyzji (a zatem ujawnienie na zewnętrz władczej woli organu) nastąpiło z uchybieniem art. 40 § 1 lub § 2 k.p.a., co potwierdza treść art. 110 k.p.a., w którym mowa o doręczeniu, a nie o doręczeniu skutecznym. Od tego momentu organ nie może już dokonać zmian w treści wydanego przez siebie aktu mimo wadliwego jego doręczenia. Wadliwość doręczenia wpływa natomiast na ocenę skutków procesowych wydanej decyzji w zakresie związania nimi strony postępowania, które należy ocenić w każdej indywidualnej sprawie.
W ocenie sądu organ odwoławczy błędnie uznał, że postanowienie z [...] nie weszło do obrotu prawnego bo doręczono je adwokat M. G., która nie posiadała prawidłowego pełnomocnictwa od A. P. Faktem jest, że wymienione postanowienie winno być doręczone skarżącej zgodnie z treścią art.40 § 1 K.p.a. gdyż w aktach sprawy brak jest prawidłowego pełnomocnictwa dla adwokat M.G. Jednak po złożeniu wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych to organ I instancji winien wezwać adwokat M.G. do złożenia właściwego pełnomocnictwa a tego nie uczynił. Doręczenie postanowienie adwokat M.G. było zatem konsekwencją wcześniejszego błędu organu I instancji. Mimo, że postanowienie zostało doręczone adwokat M.G. to nie można uznać, że nie weszło ono do obrotu prawnego. Zażalenie na to postanowienie złożyła bowiem osobiście A. P. podnosząc w nim dlaczego się z nim, nie zgadza. Skoro skarżąca złożyła zażalenie to oznacza, że postanowienie musiało jej zostać wcześniej doręczone przez adwokat M.G. Podkreślić należy, że postanowienie zostało doręczone adwokat M.G. w dniu 12 sierpnia 2014r. zaś skarżąca złożyła zażalenie w dniu 19 sierpnia 2014r. czyli w siedmiodniowym terminie. Doręczenie postanowienia skarżącej przez adwokat M.G. musiało zatem mieć miejsce pomiędzy 12 a 19 sierpnia 2014r. W ocenie sądu w sytuacji gdy skarżąca złożyła osobiście zażalenia na postanowienie z [...] nie zgadzając się z jego treścią to nie można uznać, że postanowienie nie weszło do obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie doręczenie postanowienia nastąpiło wskutek błędnego działania organu I instancji, który doręczył postanowienie z naruszeniem art.40 § 1 K.p.a. W przekonaniu sądu strona nie powinna być obciążona skutkami błędnego działania organu a już w szczególności w sytuacji gdy w sposób prawidłowy zastosowała się do zawartego w postanowieniu pouczenia co do wniesienia zażalenia. Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że konsekwencje nieprawidłowego doręczenia postanowienia przez organ I instancji zostały zniwelowane przez fakt osobistego wniesienia zażalenia przez skarżącą. Skoro A. P. wniosła zażalenia na postanowienie z [...] to brak jest podstaw do uznania, że nie weszło ono do obrotu prawnego bo nie zostało doręczone skarżącej. W rzeczywistości miało miejsce doręczenie postanowienia A. P. za pośrednictwem adwokat M.G.
W ocenie sądu organ odwoławczy zajął zbyt formalistyczne stanowisko. Pomija ono fakt, że skarżąca osobiście złożyła zażalenie na postanowienie z [...] co dowodzi, że otrzymała ona postanowienie mimo nieprawidłowego doręczenia przez organ I instancji. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia tezy, że postanowienie nie weszło do obrotu prawnego i zażalenie na nie jest niedopuszczalne. W sytuacji gdy organ I instancji nieprawidłowo doręczył postanowienie to ocena dopuszczalności zażalenia winna być dokonana w taki sposób aby nie powodowała ona negatywnych skutków prawnych dla strony. W niniejszej sprawie ocena tak nie została dokonana przez organ odwoławczy.
Reasumując sąd stwierdził, że organ odwoławczy błędnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Postanowienie z dnia [...] mimo wadliwego jego wysłania adwokat M.G. faktycznie zostało doręczone skarżącej o czym świadczy fakt wniesienia przez nią zażalenia. Organ odwoławczy naruszył przepisy art.40 § 1,11 oraz 134 w związku z art.144 K.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Z uwagi na uwzględnienie skargi, na podstawie art.200 p.p.s.a., sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożył się: 100 zł – wpis sądowy i 240 zł – wynagrodzenie pełnomocnika.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu i rozpoznać zażalenia skarżącej na postanowienie organu I instancji.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło