III SA/Łd 324/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.),, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik-Appel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] III SA/Łd 324/06 UZASADNIENIE W przedmiotowej sprawie skarżący w dniu 8 listopada 2002 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania S. S. tego dodatku. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm./. Wyjaśnił, że wnioskodawca posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, prawo własności nieruchomości o powierzchni 0,6 ha w A., samochód osobowy marki Wartburg nabyty w 1991 roku, a ponadto w okresie otrzymywania dodatku mieszkaniowego kupił komputer, monitor, drukarkę i kuchenkę mikrofalową. Żona skarżącego odmówiła określenia kwoty alimentów, które płaci na dzieci. S. S. w odwołaniu od tej decyzji wyjaśnił, że mieszkanie posiada od 1977 roku, a spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu od 1982 roku. Działka budowlana kupiona w 1986 roku ma powierzchnię 587 m2, a nie 0,6 ha czyli 6.000 m. Samochód nabył w 1991 roku. Pojazd jest mu niezbędny ze względu na niepełnosprawność rodziców i dzieci. Sprzęt komputerowy skompletował za pieniądze, które dzieci otrzymały jako prezent z okazji komunii świętej, imienin, urodzin i gwiazdki. Dwuletni komputer złożył osobiście. Wartość sprzętu wynosi 1.500 zł. Kuchnia mikrofalowa jest własnością żony. Dostała ją w prezencie 3 lata przed przeprowadzeniem oględzin. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...][....] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał, że łączny dochód skarżącego wynosi 503 zł, a wydatki wynoszą 247,07 zł. Żona skarżącego, z którą pozostaje on w nieformalnej separacji, odmówiła podania dochodów oraz kwoty alimentów na dzieci. W toku postępowania wyjaśniła, że opiekuje się dziećmi, ale nie jest w stanie określić wymiaru tej pracy. Dzieciom zapewnia jedzenie w dobrym gatunku, ubranie, kolonie itp. Oświadczyła, że nie jest stroną postępowania o dodatek mieszkaniowy i nie jest zobowiązana do składania żadnych oświadczeń o dochodach. W ocenie Kolegium sytuacja materialna i majątkowa rodziny S. nie została w pełni przedstawiona przez wnioskodawcę. Nie określił, bowiem pomocy otrzymywanej od żony na utrzymanie dzieci, a ona odmówiła podania dochodów i określenia kwoty alimentowania dzieci. S. S. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 12 marca 2003 roku. W dniu 30 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem o sygn. akt II SA/Łd 373/03 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o nr [...] W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż organy administracji obu instancji naruszyły postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ustaliły również stanu faktycznego, naruszyły również art. 9, art. 136 i 138 k.p.a. Decyzją z dnia [...] o nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzeniu postępowania dowodowego, organ I instancji przyznał stronie dodatek mieszkaniowy za okres od 1 grudnia 2002 roku do 31 maja 2003 roku w wysokości 186,30 zł. miesięcznie. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się w dniu 19 października 2004 r. prosząc o przeprowadzenie "pełnego postępowania przed Samorządowym Kolegium Orzekającym". Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji nr [...] z dnia [..] wydanej przez Podinspektora w Referacie Budynków i Lokali Delegatury Ł. – W. Urzędu Miasta Ł., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. w sprawie wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego od 1 grudnia 2002 r. do 31 maja 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 17 listopada 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 2, art. 3, art. 7 ust. 1 i 5 w zw. z art. 6 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 4, art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. nr 71, poz. 734 z późn. zm.), § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, że z dniem 1 stycznia 2002 roku weszła w życie ustawa z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) oraz przepisy wykonawcze, wydane na jej podstawie - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817). Zgodnie z art. 3 ust. 3 powołanej ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji w oparciu o dane zawarte w ustaleniach wywiadu środowiskowego z dnia 19 listopada 2002 roku o świadczeniu pomocy na rzecz dzieci przez małżonkę skarżącego usiłował ustalić, w jakiej wysokości przekazywana jest ta pomoc. W dniu 30 sierpnia 2004 roku wezwał S. S. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wysokość otrzymywanej pomocy na utrzymanie małoletnich dzieci. W dniu 22 września 2004 roku strona złożyła oświadczenie, iż nie otrzymała żadnej pomocy materialnej od żony i od rodziny na utrzymanie dzieci. Skarżący podkreślił, iż na tę okoliczność był już przeprowadzony wywiad środowiskowy. Wydana przez organ I instancji w dniu 1 października 2004 roku decyzja przyznająca S. S. dodatek mieszkaniowy za okres od 1 grudnia 2002 roku do 31 maja 2003 roku opierała się o dane zawarte we wniosku z dnia 8 listopada 2002 roku oraz w deklaracji o dochodach z 8 listopada 2002 roku, jak również oświadczenie strony z dnia 22 września 2004 roku. Organ II instancji podniósł, iż dochód w gospodarstwie domowym S. S. w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego składał się z zasiłków stałych pobieranych przez stronę oraz zasiłków rodzinnych na dwoje dzieci. Łączny dochód brutto w w/w okresie wyniósł 1.509 zł. Organ I instancji przyjął wykazaną przez skarżącego kwotę dochodu i w sposób prawidłowy wyliczył kwotę dodatku mieszkaniowego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych z późniejszymi zmianami (Dz.U. z dnia 8 listopada 2004 roku Nr 240 póz. 2406) oraz przepisami wykonawczymi do ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło przepis art. 17 ust. l powoływanej ustawy, który stanowi, iż w latach 2003 i 2004 dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 110% tej kwoty gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Przepis art. 6 ust. l powoływanej ustawy stanowi, iż wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa w gospodarstwie dwu - cztero osobowym, a takim jest gospodarstwo S. S. (3 osoby). Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wyliczenie dodatku dokonane przez organ I instancji jest wyliczeniem prawidłowym, przeprowadzonym zgodnie z powoływaną na wstępie ustawą. Skutkiem przeprowadzenia działań matematycznych jest obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego w kwocie 186,30 zł. Organ podkreślił, że przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734) posiadają charakter obligatoryjny i z tego względu nie jest możliwe np. przyznanie dodatku mieszkaniowego z pominięciem warunków wymienionych w przepisach ustawy i pomimo ich niespełnienia. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.- S. S. w dniu 27 lutego 2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II instancji, zmianę decyzji organu I instancji i wydanie decyzji zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa. W uzupełnieniu swej skargi skarżący stwierdził, że organ w rażący sposób naruszył przepisy k.p.a. uchylając się od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu rzetelnej oceny prawidłowości postępowania organu I instancji a także zaniżył wysokość przysługującego mu świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w dniu 17 sierpnia 2005 r., skarżący oświadczył, iż po uchyleniu przez Sąd poprzednio zaskarżonej decyzji, powstała już inna sytuacja faktyczna, niż w dacie składania przez niego wniosku o dodatek mieszkaniowy, i organ winien był się do niej odnieść. Skarżący uznał również, że organ nie wyjaśnił, którą sytuację faktyczną i prawną należało uwzględnić w dacie wydania nowej decyzji, a także iż jego zdaniem wysokość wydatków na mieszkanie obliczona jest w sposób niewłaściwy. Z uwagi na fakt, iż skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 listopada 2004 r. przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawne: czy art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w takim zakresie, w jakim upoważnia Radę Ministrów do określenia wysokości wydatków na zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego, oraz czy § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 w sprawie dodatków mieszkaniowych jest zgodny z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd zawiesił postępowanie w sprawie. W dniu 29 czerwca 2006 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz.1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie z uwagi na fakt, iż skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 listopada 2004 r. przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawne: czy art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w takim zakresie, w jakim upoważnia Radę Ministrów do określenia wysokości wydatków na zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego, oraz czy § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 w sprawie dodatków mieszkaniowych jest zgodny z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w dniu 9 maja 2006 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok sygn. akt P 4/05. Niniejszym wyrokiem orzekł, iż art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy. W przedmiotowej sprawie Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145a k.p.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego wydana została decyzja. Zgodnie z art. 69 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, orzeczenie Trybunału może odnosić się do całego aktu normatywnego, albo do poszczególnych jego przepisów. Zatem w sytuacji, gdy Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją tylko określony przepis aktu normatywnego, wznowienie postępowania może nastąpić jedynie wówczas, gdy ten właśnie przepis stanowił podstawę prawną ostatecznej decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie podstawą do wydania decyzji organów I i II instancji był m. in. § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817) stanowiący przepisy wykonawcze, wydane na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego. Dla sądów administracyjnych jest ono podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji opartej na niekonstytucyjnym przepisie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b. uchylił zaskarżoną przez S. S. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. przyznającą dodatek mieszkaniowy.