III SA/Łd 329/10

Dnia 13 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 roku wniosku Stowarzyszenia A z siedzibą w S. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości wynagrodzenia za wykonywanie lotów próbnych postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w S. do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W dniu 15 czerwca 2010 roku Stowarzyszenie A. z siedzibą w S. wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o dopuszczenie na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w T. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za wykonywanie lotów próbnych. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie podniosło, iż postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w T. dopuścił Stowarzyszenie A. z siedzibą w S. do udziału w postępowaniu prowadzonym w sprawie J.B., zapewniając uczestnikowi czynny udział w postępowaniu przed organem odwoławczym. Do wniosku Stowarzyszenie załączyło statut, z którego wynika, iż celem Stowarzyszenia jest m. in.: 1) informowanie żołnierzy, emerytów wywodzących się ze środowiska wojskowego, sympatyków wojska o nowych rozwiązaniach dotyczących służby, emerytur, restrukturyzacji, aktów prawnych (także projektów), 2) integracja środowiska wojskowego w tym: żołnierzy będących w służbie, rencistów i emerytów wojskowych, sympatyków wojskowości, 3) zapewnienie zorganizowanej pomocy byłym żołnierzom zawodowym, którzy uzyskali lub nie uzyskali uprawnień do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, inwalidom wojennym i wojskowym oraz kombatantom w formie ujętej w § 8 ust. 8 i 9, 4) podniesienie prestiżu służby w wojsku, 5) popularyzowanie idei honoru żołnierza, 6) łagodzenie konfliktów w środowisku wojskowym, 7) wymiana poglądów na tematy obronne, 8) w sprawach szczególnie trudnych, kierowanie do profesjonalnie zajmujących się instytucji użyteczności publicznej, w tym kancelarii prawniczych w celu uzyskania fachowej pomocy, 9) współpraca z instytucjami Ministerstwa Obrony Narodowej, a także organizacjami pozarządowymi promującymi wojskowość, 10) współdziałanie z innymi stowarzyszeniami oraz organizacjami w ramach pomocy emerytom wojskowym, żołnierzom, kandydatom na żołnierzy oraz sympatykom wojska, 11) wspieranie działań organów przedstawicielskich kadry wojskowej w realizacji ich celów, 12) podtrzymanie tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, 13) występowanie do właściwych organów z propozycjami i wnioskami rozwiązań prawnych mających na celu poprawę sytuacji środowiska wojskowego. Realizacja natomiast wskazanych celów następuje m. in. przez występowanie przed organizacjami, instytucjami, urzędami, organami administracji publicznej, sądami w sprawach, w których przedmiot jest związany z celami działania stowarzyszenia, w tym także występowanie w charakterze interwenienta ubocznego na zasadach określonych przepisami prawa (§ 10 pkt 6 statutu). W piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2010 roku pełnomocnik skarżącego – żona K.B. wyraziła zgodę na dopuszczenie Stowarzyszenia A. do udziału w postępowaniu sądowym. Odnosząc się do zgłoszonego wniosku, w piśmie z 12 lipca 2010 roku organ administracji publicznej wskazał, iż nie jest on zasadny i wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ administracji podniósł, iż w zakończonym postępowaniu administracyjnym Stowarzyszenie nie posiadało przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., występowało jedynie w charakterze uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 31 kpa. Wbrew zatem twierdzeniom wnioskodawcy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym art. 31 § 1 p.p.s.a. nie ma zastosowania, ponieważ wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego Stowarzyszenia. Za niezasadne organ administracji uznał również powoływanie się przez Stowarzyszenie na swoje zadania statutowe w postaci "ochrony równości oraz niedyskryminacji", ponieważ, jak wskazał "w omawianej sprawie o żadnej dyskryminacji nie może być mowy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek jest niezasadny. Zgodnie z treścią art. 25 § 4 z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm.) zwanej dalej - p.p.s.a. zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W myśl art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w postanowieniu składu 7 sędziów z dnia 28 września 2009 roku, sygn. akt II GZ 55/09 oraz postanowieniu z dnia 4 grudnia 2009 roku, sygn. akt II OZ 1011/99, iż brak jest podstaw prawnych do stosowania przez sąd administracyjny przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. w postępowaniu o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. Wskazać zatem należy, iż udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 1996 r., str. 226). A zatem, sąd administracyjny badając zgłoszony w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie winien sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno-prawne wniosku tj. czy organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana (por. postanowienie Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2010 roku, sygn. akt II OZ 759/10 niepublikowany). Analiza przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a. wskazuje, iż przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym jest to, aby sprawa dotyczyła jej statutowej działalności. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznanej sprawy należy wskazać, iż ze statutu przedstawionego przez Stowarzyszenie A. wynika, iż celem Stowarzyszenia jest 1) informowanie żołnierzy, emerytów wywodzących się ze środowiska wojskowego, sympatyków wojska o nowych rozwiązaniach dotyczących służby, emerytur, restrukturyzacji, aktów prawnych (także projektów), 2) integracja środowiska wojskowego w tym: żołnierzy będących w służbie, rencistów i emerytów wojskowych, sympatyków wojskowości, 3) zapewnienie zorganizowanej pomocy byłym żołnierzom zawodowym, którzy uzyskali lub nie uzyskali uprawnień do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, inwalidom wojennym i wojskowym oraz kombatantom w formie ujętej w § 8 ust. 8 i 9, 4) podniesienie prestiżu służby w wojsku, 5) popularyzowanie idei honoru żołnierza, 6) łagodzenie konfliktów w środowisku wojskowym, 7) wymiana poglądów na tematy obronne, 8) w sprawach szczególnie trudnych, kierowanie do profesjonalnie zajmujących się instytucji użyteczności publicznej, w tym kancelarii prawniczych w celu uzyskania fachowej pomocy, 9) współpraca z instytucjami Ministerstwa Obrony Narodowej, a także organizacjami pozarządowymi promującymi wojskowość, 10) współdziałanie z innymi stowarzyszeniami oraz organizacjami w ramach pomocy emerytom wojskowym, żołnierzom, kandydatom na żołnierzy oraz sympatykom wojska, 11) wspieranie działań organów przedstawicielskich kadry wojskowej w realizacji ich celów, 12) podtrzymanie tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, 13) występowanie do właściwych organów z propozycjami i wnioskami rozwiązań prawnych mających na celu poprawę sytuacji środowiska wojskowego. Realizacja statutowej działalności Stowarzyszenia następuje poprzez spotkania, zebrania, mityngi, sympozja i konferencje, popularyzację wśród członków oraz sympatyków Stowarzyszenia sposobów pozyskiwania informacji w interesujących ich dziedzinach życia i służby, edukację poprzez wymianę poglądów, informacji, opinii w środkach masowego przekazu, umożliwienie swoim członkom korzystanie z pomocy prawnej, prowadzenie działalności integrującej członków poprzez aktywność kulturalno-oświatową, rekreacyjną i towarzyską, a także występowanie przed organizacjami, instytucjami, urzędami, organami administracji publicznej, sądami w sprawach, w których przedmiot jest związany z celami działania Stowarzyszenia, w tym także występowanie w charakterze interwenienta ubocznego na zasadach określonych przepisami prawa (§ 10 statutu). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w T. z dnia [...] roku nr [...] uchylająca w całości decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w Nowym Glinniku z dnia [...] roku nr [...] przyznająca J.B. dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie lotów próbnych śmigłowcem . Mając na uwadze treść statutu oraz przedmiot postępowania w niniejszej sprawie w przekonaniu Sądu brak jest podstaw do uznania, iż rozpoznawana sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia. Żaden z celów statutowych Stowarzyszenia, określonych w § 8, nie obejmuje kwestii wynagrodzeń żołnierzy zawodowych za wykonywanie przez nich dodatkowych obowiązków. Sprawy o takie wynagrodzenie nie można "podciągnąć" pod żaden z celów Stowarzyszenia wymienionych w § 8 statutu. W ocenie Sądu nie istnieje związek pomiędzy rozpoznawaną sprawą a celami Stowarzyszenia określonymi w statucie. Prowadzi to do wniosku, iż niniejsza sprawa nie dotyczy zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia. Nie została zatem spełniona przesłanka dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowym, wymieniona w art. 33 § 2 p.p.s.a. We wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu podniesiono, iż do zadań statutowych Stowarzyszenia należy ochrona równości oraz niedyskryminacji przez bezpodstawne zróżnicowanie prawa i obowiązków obywateli. Z treści statutu nie wynika jednak, aby był to cel działalności Stowarzyszenia. Żaden przepis statutu nie przewiduje takiego celu działalności. W przepisie § 10 pkt. 6 statutu przewidziano możliwość występowania Stowarzyszenia w postępowaniu przed sądami. Możliwość taka dotyczy jednak tylko spraw, których przedmiot jest związany z celami działalności Stowarzyszenia. Sprawa wynagrodzeń żołnierzy zawodowych za wykonywanie dodatkowych obowiązków nie należy do statutowych celów działalności Stowarzyszenia. W związku z czym Sąd nie podzielił poglądu Stowarzyszenia, iż treść § 10 pkt.6 statutu uzasadnia jego udział w postępowaniu sądowym. Sąd również rozważał możliwość dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w oparciu o treść art. 33 § 1 p.p.s.a. Stowarzyszenie brało bowiem udział w postępowaniu administracyjnym. W przekonaniu Sądu nie została jednak spełniona przesłanka określona w tym przepisie, iż wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego. W ocenie Sądu Stowarzyszenie nie wykazało istnienia tej przesłanki. Reasumując Sąd uznał, iż wniosek nie jest zasadny. Niniejsza sprawa nie dotyczy zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia. Stowarzyszenie nie wykazało również, iż wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego. Nie zostały zatem spełnione przesłanki określone w art. 33 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Mając to na uwadze, na podstawie art. 33 § 2 wymienionej ustawy Sąd odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia A. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. bg