III SA/Łd 335/09

Dnia 10 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie sędziego NSA Janusza Nowackiego od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 335/09 postanawia: oddalić wniosek. D.T. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zarzutu niespełnienia wymogów w wydanym w dniu [...]r. zarządzeniu zabezpieczenia Nr [....]. Na rozprawie w dniu 28 października 2009 roku A. M. zgłosił do protokołu rozprawy wniosek o wyłączenie sędziego NSA Janusza Nowackiego z uwagi na fakt, iż dwukrotnie orzekał w jego sprawach o sygn. akt III SA/Łd 65/09 i III SA/Łd 13/09. Skarżący oświadczył, iż orzeczenia wydane w tych sprawach budzą jego poważne wątpliwości, a ponadto ma wątpliwości co do bezstronności sędziego. Skarżący zaznaczył, że sędzia NSA Janusz Nowacki, jako przewodniczący składu, nie wziął pod uwagę sprawy o sygn. akt III SA/Łd 20/09, o co wnosił skarżący. Jednocześnie skarżący złożył pisemny wniosek o wyłączenie sędziego NSA Janusza Nowackiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 cyt. ustawy). Powyższe oznacza, iż wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy oraz 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w sposób enumeratywny, stanowią zamknięty katalog i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Z kolei przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, którego dotyczą, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Ponadto, art. 20 powołanej wyżej ustawy wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. Zgodnie z brzmieniem tego artykułu strona zgłasza wniosek na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Wniosek ten powinien zawierać obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca składając ów wniosek powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącego, podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa wniosek ten nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżący nie podał bowiem jakiejkolwiek faktycznie istniejącej przyczyny uzasadniającej wyłączenie wskazanego we wniosku Sędziego. W żadnym stopniu nie odniósł się też do przesłanek zawartych w art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniesione przez skarżącego we wniosku okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. W szczególności, Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie między tymi samymi stronami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II UKN 307/01 OSNP 2003/24 poz. 600). Istotą funkcji sądzenia jest bowiem przyznanie racji jednej tylko stronie sporu i dlatego domaganie się przez stronę, która sprawę przegrała, wyłączenia od orzekania określonych sędziów tylko dlatego, że brali oni udział w niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciu sprawy wcześniejszej, sparaliżowałoby funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. Dlatego też takich możliwości prawnych ustawy procesowe stronom nie przyznają. Co więcej, nawet jeżeli wcześniejszą sprawę określony sędzia prowadził wadliwie, nie stanowi to przesłanki wyłączenia go od orzekania w sprawach następnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 863/04), ponieważ ewentualne wadliwości mogą być wyeliminowane przez sąd wyższej instancji wskutek rozpoznania środka odwoławczego. Zauważyć należy, że wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości, co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn zdaniem Sądu, brak jest w sprawie rozpoznawanej. Z oświadczenia złożonego przez sędziego NSA Janusza Nowackiego wynika natomiast, iż nie łączą go ze skarżącym stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego należy uznać za nieuzasadniony. Wobec powyższego, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 § 1 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. D.T.