III SA/Łd 336/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skarg E. P. i B. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. oddala skargi; 2. przyznaje adwokatowi P. R. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej E. P. oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć i 80/100) złotych i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi P. R. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 14 sierpnia 2009 roku E. i B. P. wystąpili do Starosty [...] Wschodniego w Ł. z wnioskiem o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...], sygn. akt [...] nakazującym przywrócenie wnioskodawcom współposiadanie działki oznaczonej nr ewidencyjnym 22/1, dla której w Sądzie Rejonowym w T. prowadzona jest księga wieczysta KW [...]. W orzeczeniu tym sąd nakazał, Cz. G. i T. G. rozebranie przęseł płotu metalowego i betonowego, wzniesionych w granicy działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr 22/1 i 261 oraz otwarcie bramy wjazdowej i furtki, znajdujących się od strony ul. S., a prowadzących na nieruchomość położonej w K. przy ul. A. 23, oznaczoną w ewidencji gruntów nr 22/1 oraz otwarcia drzwi prowadzących na strych mieszczący się budynku mieszkalnym posadowionym na tej nieruchomości. Decyzją z dnia [...], znak; [...] Starosta [...] Wschodni, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 7d, art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), odmówił E. P. i B. P. wprowadzenia zmian podmiotowych do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu 7 Miasta K., dotyczących działki nr 22/1. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podniósł, że informacje zawarte w przytoczonym postanowieniu Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] nie podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków, z uwagi na to, że nie mieszczą się w zamkniętym katalogu informacji podlegających ujawnieniu w ewidencji, o którym stanowi art. 20 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Kwestie natomiast rodzajów władania nieruchomościami, które podlegają w ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków określa § 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), który stanowi, że ewidencja obejmuje jedynie dane dotyczące właścicieli nieruchomości, a w przypadku braku danych o właścicielach w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Odwołując się natomiast do ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych Starosta podkreślił, iż z przepisu art. 20 ustawy wynika, że ewidencje gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości Zawiera on jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości już zaistniały. Od powyższej decyzji E. P. i B. P. wnieśli odwołania, zarzucając organowi I instancji brak uzasadnienia prawnego tj. brak wyjaśnienia podstaw prawnych decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa, stronniczość, brak niezwłocznej realizacji treści wniosku i powoływanie się na nieistniejący wyrok sądu o sygn. akt [...]. Podniesiono także brak odniesienia się w do aktu własności ziemi A. P. oznaczonego nr [...]. Decyzją z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z treścią z § 46 ust. 1 i 2, rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów jest dokonywana na wniosek zainteresowanych podmiotów lub z urzędu, przez organ prowadzący ewidencją. Zmiany takie, są wprowadzane po ich uprzednim udokumentowaniu i mogą wynikać między innymi z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, a także opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego W niniejszej sprawie E. i B. P. wystąpili z żądaniem dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z orzeczeniem Sądu Rejonowego w T. o sygn. akt [...] z dnia [...]. przywracającym wnioskodawcom współposiadanie działki 22/1 w określonym zakresie, podważając jednocześnie wszelkie dane ewidencji dotyczące tej nieruchomości oraz nieruchomości sąsiednich. Organ I instancji dwukrotnie, pismami z dnia 2 października 2009 roku i 26 października 2009 roku wzywał wnioskodawców do sprecyzowania treści żądania w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący podtrzymali swoje żądanie wyrażone w piśmie z dnia 14 sierpnia 2009 roku, co w konsekwencji spowodowało, że w przypadku nieruchomości, oznaczonej jako działka 22/1, opisanej w księdze wieczystej [...], w której jako właściciel figuruje Cz. G., brak jest możliwości wpisania współwładającego w ewidencji gruntów i budynków, w zakresie wskazanym w wyroku o sygn. akt I [...]. Organ podkreślił także, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. sygn. akt I [...] z dnia [...] wyrok Sądu Rejonowego w T. o sygn. akt [...] z dnia [...] pozbawiony został wykonalności w całości, co powoduje, że zarzuty Państwa E. i B. P. podniesione w odwołaniu nie znajdują uzasadnienia w świetle dokumentacji zebranej w sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu nie wpisania do ewidencji gruntów tytułu własności A. P. na podstawie aktu własności ziemi nr [...] organ stwierdził, że wniosek, jak i późniejsze pisma w sprawie nie zawierały takiego żądania,. W skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. i B. P. podtrzymując dotychczasową argumentację podnieśli, iż wniosek z dnia 14 sierpnia 2009 roku w istocie zawierał dwa żądania. Pierwsze dotyczyło wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia [...]. Drugie żądanie natomiast dotyczyło wpisania do ewidencji gruntów i budynków tytułu własności A. P. na podstawie aktu własności ziemi nr [...]. Zarzucając organowi I i II instancji uchylanie się od wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków skarżący wnieśli o szczegółowe i wnikliwe rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi E. i B. P. nie są zasadne. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne/Dz.U. nr 1240 z 2005r. poz.2027 z późn. zm./ oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków/Dz.U. nr 38 poz.454/. Zgodnie treścią art.20 ust.1 pkt.1 i ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów. W ewidencji gruntów wykazuje się także właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Zgodnie z treścią § 10 ust.1 pkt.2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości. W myśl § 10 ust.2 wymienionego rozporządzenia w przypadkach braku danych, o których mowa w ust.1 pkt.2, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Zgodnie z treścią § 46 ust.1 cytowanego rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 – 11. W myśl § 46 ust.2 pkt.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Należy zaznaczyć, iż ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji będącej odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Zawiera ona dane wynikające z tytułu własności lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości. Potwierdza ona jedynie stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełni wyłącznie funkcje informacyjne – techniczne. Nie rozstrzyga natomiast sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 1993r. w sprawie II S.A. 1155/92 (ONSA nr 2 z 1994r. poz.61), z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie II S.A. 766/98 (Lex nr 41298), z dnia 27 października 1998r. w sprawie II S.A. 1094/98 (Lex nr 41305), z dnia 20 listopada 1998r. w sprawie II S.A. 914/98 (Lex nr 41816) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 25 października 2007r. w spr. II SA/Bk 557/07 (Lex nr 440495) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 czerwca 2007r. w spr. IV SA/Wa 698/07 (Lex nr 351329). Z przepisów art.20 ust.2 pkt.1 ustawy z 17 maja 1989r. oraz § 10 ust.1 pkt.2 i ust.2 rozporządzenia z 29 marca 2001r. wynika, iż w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela nieruchomości a w przypadku braku jego danych wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż E. i B. P. wnosili o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działki nr 22/1 położonej w K., zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z [...]. w spr. [...]. Wynika to z treści ich wniosków z dnia 14 sierpnia i 20 sierpnia 2009r. Należy zaznaczyć, iż organ I instancji dwukrotnie wzywał skarżących do sprecyzowania żądania przez dokładne określenie o wprowadzenie jakich zmian w ewidencji wnoszą (pisma z 2 października i 26 października 2009r.). W odpowiedzi na te wezwania, w pismach z 12 października i 9 listopada 2009r., E. i B. P. oświadczyli. Iż dokładnie i szczegółowo sprecyzowali swoje żądania we wnioskach z 14 sierpnia i 20 sierpnia 2009r. W związku z czym organ I instancji trafnie uznał, iż skarżący wnoszą o dokonanie zmian w ewidencji gruntów , dotyczących działki nr 22/1, zgodnie z wymienionym wyrokiem w spr. [...]. Z treści wyroku w spr. [...] wynika, iż B. P., E. K. – P. i A. P. przywrócono współposiadanie nieruchomości – działki nr 22/1 w ten sposób, że nakazano Cz. G. i T. G.: - po pierwsze – rozebranie przęseł płotu na granicy działek 22/1 i 261 - po drugie – otwarcie bramy wjazdowej i furtki, znajdujących się na ul. S. a prowadzących na działkę nr 22/1. - po trzecie – otwarcie drzwi prowadzących na strych mieszczący się w budynku posadowionym na tej nieruchomości. Podkreślić należy, iż w ewidencji gruntów wykazuje się właścicieli nieruchomości. Właścicielem działki nr 22/1 jest Cz. G. co wynika z księgi wieczystej KW [...]. Tylko w przypadku braku danych właściciela w ewidencji wykazywane są dane osób, które władają nieruchomością. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma jednak miejsca gdyż jest właściciel działki nr 22/1. W związku z czym nie jest możliwe wpisanie skarżących do ewidencji jako władających działką 22/1. Informacje jakie obejmuje ewidencja gruntów zostały szczegółowo wymienione w art.20 ust.1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz w § 10 i 11 rozporządzenia z 29 marca 2001r. Wśród tych informacji nie ma informacji o sposobie przywrócenia współposiadania nieruchomości określonych w orzeczeniu sądowym. Informacje o sposobie przywrócenia skarżącym współposiadania działki nr 22/1, określone w sentencji wyroku w spr. [...], nie podlegają zatem wpisaniu do ewidencji gruntów. W ewidencji tej nie wpisuje się bowiem danych, które nie są wymienione w art.20 ust.1 i 2 ustawy z 17 maja 1989r. i § 10 i 11 rozporządzenia z 29 marca 2001r. Organy administracji słusznie zatem odmówiły wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących działki nr 22/1. E. i B. P. podnoszą w skardze, iż w ewidencji gruntów winny być wprowadzone zmiany wynikające z wyroku w spr. [...] gdyż w ewidencji dokonuje się zmian na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych i takie orzeczenie zostało złożone w organie administracji. Faktem jest, iż w ewidencji gruntów wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych. Wskazuje na to treść § 46 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. Zmiany takie wprowadza się jednak tylko wówczas gdy jest to zgodne z obowiązującymi przepisami. W przypadku działki nr 22/1 jest ujawniony właściciel i nie jest możliwe wpisanie skarżących jako władających tą nieruchomością. Stanowiłoby to naruszenie przepisu § 10 ust.2 rozporządzenia z 29 marca 2001r. Informacje zawarte w wyroku w spr. [...] nie podlegają zatem ujawnieniu w ewidencji gruntów. Dodać należy, iż wyrokiem z dnia [...]. w spr. [...] Sąd Rejonowy w B. pozbawił wykonalności w całości tytuł wykonawczy – wyrok w spr. [...]. W odwołaniach od decyzji organu I instancji skarżący podnieśli, iż we wniosku z 14 sierpnia 2009r. zgłosili nadto żądanie wprowadzenia w ewidencji danych wynikających z aktu własności ziemi z [...], nr [...]. Podnieśli to również w obu skargach. Z treści pism skarżących z 14 sierpnia i 20 sierpnia 2009r. nie wynika jednak takie żądanie. W uzasadnieniu pisma z 14 sierpnia jest mowa o akcie nr [...] lecz nie zostało sformułowane żądanie wprowadzenia do ewidencji danych wynikających z tego aktu. Pismo to zawiera jedynie żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji zgodnie z treścią wyroku w spr. [...]. Dodać należy, iż mimo dwukrotnego wzywania skarżących do sprecyzowania żądania E. i B. P. w pismach z 12 października i 26 października 2009r. również nie sformułowali żądania wprowadzenia do ewidencji danych wynikających z aktu z 30 lipca 1977r. Niezgodna z prawdą jest zatem okoliczność podniesiona w odwołaniach, iż takie żądanie zostało zgłoszone we wniosku z 14 sierpnia 2009r. Faktycznie żądanie takie po raz pierwszy zostało zgłoszone w odwołaniach. Skoro wniosek takie nie został wcześniej zgłoszony to organ I instancji nie miał podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy krótko odniósł się do tego zarzutu. Podniósł, iż żądanie takie nie było wcześniej zgłoszone a ponadto zaznaczył, iż działka nr 22/1 nie była objęta aktem z 30 lipca 1977r. W związku z czym rozważenia wymaga kwestia czy nie doszło do rozpoznania tego wniosku przez organ odwoławczy co skutkowałoby naruszeniem właściwości instancyjnej a tym samym stwierdzeniem nieważności decyzji. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z treścią art.138 kpa organ II instancji rozstrzyga sprawę ponownie ale w takim zakresie w jakim było to przedmiotem postępowania przed organem I instancji. W sytuacji gdy brak jest rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie konkretnego wniosku (bo np. wniosek został złożony dopiero w odwołaniu) to organ odwoławczy nie może rozstrzygać co do tego wniosku. Doszłoby bowiem do naruszenia właściwości instancyjnej i decyzja organu odwoławczego była dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.1 kpa. W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, iż organ odwoławczy nie rozstrzygnął o zasadności bądź niezasadności wniosku skarżących o wprowadzeniu do ewidencji gruntów zmian wynikających z aktu z 30 lipca 1977r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono jedynie, że żądanie takie nie było wcześniej zgłoszone a ponadto działka 22/1 nie jest objęta tym aktem. Organ odwoławczy nie przesądził zatem czy żądanie takie jest bądź nie jest zasadne. Nie doszło więc do naruszenia przez organ II instancji właściwości instancyjnej. Oznacza to, iż żądanie skarżących zawarte w odwołaniach nie zostało dotychczas rozpatrzone. W sytuacji gdy strona składa wniosek o zmianę w ewidencji gruntów to winien on zostać rozpoznany przez organ administracji. W przypadku gdy organ nie rozpoznaje takiego wniosku strona może złożyć zażalenie, o którym mowa w art.36 kpa, do organu administracji wyższego stopnia a później skargę na bezczynność organu. Reasumując sąd uznał, iż skargi E. i B. P. nie są zasadne. W ewidencji gruntów jest ujawniony właściciel działki nr 22/1 i nie jest możliwe wpisanie skarżących jako osób władających tą działką. Informacje zawarte w wyroku w spr. [...] nie podlegają wpisaniu do ewidencji. Organy administracji trafnie odmówiły dokonania zmian w ewidencji gruntów dotyczących działki nr 22/1 w oparciu o wymieniony wyrok. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd oddalił obie skargi. Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi P. R. kwotę 309,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata, 17 zł – opłata kancelaryjna oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług. a.ł.