III SA/Łd 336/10
PostanowienieWSA w Łodzi2011-02-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) jest dopuszczalny, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane i skonsumowane?Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, w którym zostało ono już przyznane i skonsumowane (np. poprzez ustanowienie adwokata), jest bezprzedmiotowy. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, gdy dotychczasowy nie spełnił oczekiwań strony, a jego działania (np. opinia o braku podstaw do skargi kasacyjnej) nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.Stan faktyczny
E. P. i B. P. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W toku postępowania E. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego przyznano jej prawo pomocy. Po wydaniu wyroku i sporządzeniu przez ustanowionego adwokata opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej, skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz umorzył postępowanie w zakresie tego wniosku, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżąca wniosła sprzeciw, zarzucając nierozpatrzenie wszystkich kwestii i błędne przyznanie kosztów.Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. P. i B. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 27 maja 2010 roku E. P. i B. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...], znak; [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków. W toku prowadzonego postępowania skarżąca - E. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przedkładając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Postanowieniem z dnia 3 września 2010 roku Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku E. P., przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 7 września 2010 roku Okręgowa Rada Adwokacka w Ł., delegowała do zastępstwa procesowego skarżącej w niniejszej sprawie adwokata w osobie P. R. Pełnomocnik reprezentował skarżącą na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, m.in. uczestnicząc w rozprawie przed tutejszym Sądem. W dniu 3 grudnia 2010 roku złożył natomiast opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, wnosząc jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2010 roku Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał adwokatowi P. R. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
W dniu 22 grudnia 2010 roku skarżąca – E. P. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2011 roku Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy, wskazując, iż postanowieniem z dnia 3 września 2010 roku E. P. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, które zostało skonsumowane. Zawarte zatem we wniosku skarżącej żądanie wyznaczenia nowego adwokata jest bezprzedmiotowe. Przyznanie natomiast prawa pomocy w zakresie całkowitym, wyklucza możliwość ponownego przyznania tego prawa w tym samym zakresie.
Od powyższego postanowienia skarżąca E. P. wniosła sprzeciw, w którym zarzuciła, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia referendarz sądowy nie odniósł się do faktu uiszczenia w dniu 14 lipca 2010 roku wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł pomimo przyznania prawa pomocy również w zakresie zwolnienia do kosztów sądowych. Ponadto zarzuciła również, iż w wyroku z dnia 27 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w pkt 2 przyznał ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi kwotę, stanowiąca koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej, pomimo braku wniosku pełnomocnika i nieudokumentowania przez niego poniesionych wydatków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [zwanej dalej; p.p.s.a], w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa, będąca przedmiotem sprzeciwu, podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Przepis art. 243 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 p.p.s.a.). Jednak wydanie stronie korzystnego orzeczenia co do zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu eliminuje dalsze rozpoznawanie wniosków w tym właśnie zakresie.
W niniejszej sprawie w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 3 września 2010 roku Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Następnie, po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi i sporządzeniu przez ustanowionego z urzędu adwokata opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżąca pismem z dnia 22 grudnia 2010 roku złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W ocenie Sądu z uwagi na fakt, iż skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, to ponowny wniosek strony w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W tym miejscu zauważyć należy, iż ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił oczekiwań skarżącej. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Odmowa sporządzenia kasacji nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Jednak w razie wątpliwości strona może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności takiego działania. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Rola sądu administracyjnego sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że strona występująca z wnioskiem spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Wskazanie konkretnego pełnomocnika oraz ewentualna ocena jego działań jest już rolą samorządu zawodowego.
W związku z powyższym strona nie może skutecznie wnioskować o wyznaczenie kolejnego adwokata lub radcy prawnego z urzędu, gdyż przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienia NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1076/09 oraz z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 45/10)).
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do ponownego orzekania w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło