III SA/Łd 34/13

Dnia 8 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi A z siedzibą A. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie zwrotu akcyzy postanawia: 1. otworzyć zamkniętą rozprawę; 2. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] o pozostawieniu wniosku Spółki A, z siedzibą w A. w Niemczech, z dnia [...] w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego bez rozpatrzenia. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: W dniu 10 sierpnia 2012 r. wpłynął wniosek Spółki A, z siedzibą w A. o zwrot akcyzy w kwocie 15 147,00 zł od samochodu osobowego marki Kia Sorento zakupionego w Polsce i następnie dostarczonego wewnątrzwspólnotowo do Spółki A w Niemczech. Do wniosku dołączony został opis samochodu sporządzony zgodnie ze wzorem z pola 7 wniosku oraz pełnomocnictwo udzielone M. B. wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Do wniosku nie dołączono natomiast dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju za samochód, którego wniosek dotyczył, ani dokumentów potwierdzających dostawę wewnątrzwspólnotową samochodu, opisano jedynie w polu 6 wniosku, że zapłata akcyzy dokonana została przez C Sp. z o.o., oraz że dokumenty potwierdzające dostawę wewnątrzwspólnotową to dokumenty przewozowe CMR. Naczelnik Urzędu Celnego w P. pismem z dnia 13.09.2012r. wezwał pełnomocnika strony do złożenia dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej, którymi mogły być dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową lub innych dokumentów wskazujących na wykonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej, w szczególności: korespondencji handlowej, dokumentu dotyczącego ubezpieczenia, dokumentu potwierdzającego zapłatę za wykonany wywóz. Pismem tym Naczelnik wezwał również do przedłożenia dokumentu potwierdzającego nabycie przez Spółkę prawa rozporządzania samochodem wymienionym we wniosku jak właściciel (np. fakturę zakupu) oraz złożenia pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju (tylko w przypadku, jeśli wywóz samochodu zrealizowano własnym środkiem transportu, bez udziału przewoźnika). W wezwaniu Naczelnik zaznaczył, że wymagane dokumenty należy złożyć w oryginale w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania i zawarł pouczenie, że nieusunięcie braków we wskazanym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik strony przedłożył kserokopię zgłoszenia celnego SAD nr [...] z wykazaną kwotą akcyzy od samochodu będącego przedmiotem wniosku (poz. 2 zgłoszenia) oraz kserokopię listu przewozowego CMR nr [...] na potwierdzenie wywozu ww. samochodu do odbiorcy w Niemczech. Pełnomocnik złożył też kserokopię oświadczenia strony z dnia 23.05.2012r. dotyczącego okoliczności zakupu przedmiotowego samochodu w Polsce i jego odbioru w Niemczech oraz duplikat faktury VAT UE nr [...] z dnia 24.09.2012r. wystawionej przez sprzedawcę B Sp. z o.o. w W. Oddział N. na nabywcę A w A. w Niemczech. W piśmie załączonym do ww. dokumentów pełnomocnik wyjaśnił, że oryginały tych dokumentów były w posiadaniu B Spółki z o.o. z siedzibą w W., która jako pierwsza złożyła je wraz z wnioskiem o zwrot akcyzy od przedmiotowego samochodu w dniu 30.11.2011r. W piśmie tym pełnomocnik podał, że dokumenty te powinny być włączone do niniejszego postępowania bez konieczności ponownego obciążania ciężarem dowodu Spółki A. Postanowieniem z dnia 1 października 2012 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. pozostawił wniosek Spółki bez rozpatrzenia. Organ I instancji wskazał, że strona nie załączyła dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy, a z załączonego duplikatu faktury VAT UE nr [...] z dnia 24.09.2012r. nie wynika kwota zapłaconego podatku akcyzowego, a tylko to, że złożono zgłoszenie celne dotyczące przedmiotu transakcji, oraz że zapłacona kwota 102 649,00 zł nie zawiera w sobie podatku VAT. Naczelnik wyjaśnił, że sam fakt złożenia zgłoszenia celnego nie potwierdza okoliczności zapłaty podatku akcyzowego. Naczelnik wskazał też, że strona nie załączyła stosownych dokumentów w wymaganej formie, tj. oryginałów. Na ww. postanowienie pełnomocnik strony złożył zażalenie. Zarzucił naruszenie: art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego niezbędnego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej - poprzez brak zastosowania w sytuacji, gdy fakt zapłaty akcyzy od samochodów osobowych, których dotyczył wniosek Spółki, winien być znany Naczelnikowi z urzędu, art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej - poprzez uznanie, iż wniosek złożony przez Spółkę nie spełniał wymagań dla wniosku o zwrot akcyzy ustalonych w art. 107 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł, że nałożenie na Spółkę przez Naczelnika obowiązku przedłożenia oryginałów dokumentów znajdujących się w posiadaniu innego podmiotu, o czym Naczelnik miał wiedzę, gdyż jest organem właściwym dla wniosku złożonego przez B Sp. z o.o., stanowiło nałożenie obowiązku niemożliwego do spełnienia. Pełnomocnik zarzucił, że brak włączenia do niniejszego postępowania dokumentów przedstawionych przez B Sp. z o.o. stanowi naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ II instancji, powołując się na treść art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym oraz § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U.2009.32.246) oraz art. 168 Ordynacji podatkowej, wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego następuje na wniosek strony złożony na odpowiednim formularzu określonym w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów, oraz że do wniosku należy dołączyć niezbędne dokumenty w postaci dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu. Z przepisów tych wynika również obowiązek złożenia tych dokumentów w oryginałach, które w przypadku uwzględnienia wniosku strony należy ostemplować pieczęcią urzędu celnego i przedziurkować w celu uniknięcia ponownego ich użycia oraz zwrócić stronie. Organ II instancji wskazał, że pełnomocnik strony złożył wniosek o zwrot akcyzy zgodnie z wymogami określonymi w przepisach, ale do wniosku nie dołączył wymaganych prawem dokumentów. Złożona kserokopia zgłoszenia celnego z wykazaną kwotą akcyzy nie stanowi dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju, ponieważ dokument ten nie spełnia wymagań określonych w art. 61 Ordynacji podatkowej regulującym formy rozliczeń pieniężnych z tytułu należności podatkowych, w świetle którego dowodem zapłaty podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów jest polecenie przelewu na rachunek organu podatkowego, a dowodem zapłaty podatków w formie gotówkowej przewidzianej w innych przypadkach może być dowód wpłaty gotówkowej. Wzory formularzy tych dokumentów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2008r. w sprawie wzoru formularza wpłaty gotówkowej oraz polecenia przelewu na rachunek organu podatkowego (Dz.U.2008.236.1636). W przypadku zlecenia płatniczego na rzecz organów podatkowych w formie dokumentu elektronicznego dowodem zapłaty podatków jest potwierdzenie banku obciążenia rachunku podatnika określoną kwotą i uznania nią rachunku organu podatkowego. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał również, że duplikat faktury VAT UE nr [...] z dnia [...] nie wykazujący kwoty akcyzy, nie może być uznany za dowód, o którym mowa w ww. przepisach. Złożonej zaś kserokopii listu przewozowego CMR nr [...] nie można uznać za dokument wypełniający dyspozycję zawartą w przepisach szczególnych w zakresie wymagań dotyczących wniosków o zwrot akcyzy od samochodu osobowego, ponieważ dokument potwierdzający dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej winien być złożony w oryginale. Stwierdzone przez organ podatkowy braki wniosku o zwrot akcyzy, pomimo wezwania organu, nie zostały przez pełnomocnika strony usunięte, zatem wniosek należało pozostawić bez rozpatrzenia. Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał za nieprawidłową argumentację pełnomocnika strony, że organ powinien włączyć do akt postępowania dokumenty w postaci oryginału listu przewozowego CMR i dowodu zapłaty podatku akcyzowego dotyczące przedmiotowego samochodu, które złożyła firma B Sp. z o.o. wraz z wnioskiem o zwrot akcyzy. Organ II instancji wyjaśnił, że uzupełnienie braków formalnych wniosku jest obowiązkiem wnioskodawcy. Obowiązkiem organu jest jedynie sprawdzenie, czy wniosek złożony przez stronę spełnia warunki formalne określone przepisami prawa, aby postępowanie w sprawie mogło być skutecznie wszczęte, a w razie stwierdzenia braków formalnych obowiązkiem organu jest wezwanie wnioskodawcy do usunięcia tych braków pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Dopiero po skutecznym wszczęciu postępowania, na etapie postępowania dowodowego, organ może włączać do akt tego postępowania wszelkie inne dokumenty w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 107 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym poprzez uznanie, że dokumenty wskazane w art. 107 ustawy akcyzowej stanowią element wniosku o zwrot podatku akcyzowego; art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego niezbędnego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy; art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej - poprzez brak zastosowania w sytuacji, gdy fakt zapłaty akcyzy od samochodów osobowych oraz moment przeniesienia prawa własności do samochodów osobowych, których dotyczył wniosek Spółki winien być znany Naczelnikowi z urzędu; art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez żądanie przedstawienia dokumentów, które w momencie wezwania do przedstawienia były w posiadaniu organu podatkowego sporządzającego wezwanie. Z powyższych względów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) – zwaną dalej - p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (por. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt: I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r. sygn. akt: I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym). Podkreślić należy, że wskazana w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podstawa zawieszenia postępowania uległa istotnemu rozszerzeniu w stosunku do uregulowań zawartych w art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. W szczególności przepis ten daje podstawę zawieszenia postępowania z powodu skierowania, w wyniku innej sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym, pytania prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2006, s.281-182). W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Dodatkowo należy podkreślić, że w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko Sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt: I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.302-303). Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że wobec nich musi zapaść takie samo rozstrzygnięcie. Biorąc dodatkowo pod uwagę, że przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie właśnie w sferze prawa publicznego, odwołanie się przez Sąd do rozstrzygnięcia NSA, jakie zapadnie w analogicznym stanie faktycznym i prawnym nie będzie stanowić uchybienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że istotą problemu jest ustalenie, czy strona skarżąca będąca podmiotem nieposiadającym siedziby w kraju mogła wykazać swoje prawo do zwrotu podatku akcyzowego poprzez załączenie do wniosku o zwrot akcyzy kopii dokumentów potwierdzających dokonanie przez ten podmiot dostawy wewnątrzwspólnotowej, jeżeli oryginały tych dokumentów zostały załączone przez B Spółkę z o.o. z siedzibą w W., która jako pierwsza złożyła wniosek o zwrot akcyzy i była w posiadaniu oryginałów wymaganych dokumentów, w sytuacji gdy oba wnioski dotyczą tego samego samochodu osobowego oraz tego samego zobowiązania podatkowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma ugruntowanego stanowiska dotyczącego przedstawionego powyżej zagadnienia prawnego. W sprawie o sygn. akt III SA/Łd 73/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w identycznym stanie faktycznym, oddalił skargę skarżącej spółki. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, z uwagi na tożsamość problemu prawnego wyłaniającego się w obu sprawach i prejudycjalny charakter sprawy o sygn. akt III SA/Łd 73/13 względem przedmiotowego postępowania, celowym jest zawieszenie postępowania. W przypadku, gdy w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 73/13 zostanie wniesiona skarga kasacyjna, orzeczenie, które zapadnie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, będzie stanowiło jedną z podstaw rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Wzgląd bowiem na jednolitość orzecznictwa sądowego oraz ekonomię procesową przemawia za tym, by do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w powyższej sprawie o sygn. akt III SA/Łd 73/13, postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. ak