III SA/Łd 344/19
WyrokWSA w Łodzi2019-08-09
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych jest zasadna, jeśli kierowca odbył szkolenie redukujące punkty karne po przekroczeniu tego limitu?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest zasadna, gdy kierowca przekroczył 24 punkty karne, nawet jeśli odbył szkolenie redukujące punkty po przekroczeniu tego limitu. Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia, jeśli przed jego rozpoczęciem suma punktów przekroczyła lub przekroczyłaby 24.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy A. O. w związku z przekroczeniem 29 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 14 kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionował zasadność zatrzymania prawa jazdy po odbyciu szkolenia redukującego punkty karne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2019 roku sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E, DE, T oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, utrzymało w mocy powyższą decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 5 listopada 2018 r. do organu I instancji wpłynęły wnioski Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z [...] r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i skierowanie na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem 24 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 14 kwietnia 2018 r
Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy do czasu ustania przyczyny zatrzymania, tj. wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu kontrolnego.
W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. w zakresie poddania kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji mającego na celu przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem w związku z utratą posiadanych do tego kwalifikacji w sytuacji oczywistego braku ku temu podstaw w szczególności zważywszy na odbyty kurs zakończony złożeniem pozytywnego egzaminu szkoleniowego przy WORD w P. T.,
- art. 138 ust. 2 p.r.d. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wobec niewystarczającego ustalenia stanu aktywnych punktów karnych, okresu i miejsca popełnienia zarzucanych wielokrotnie naruszeń przepisów ruchu drogowego liczby przypisywanych punktów karnych za poszczególne naruszenia,
- § 5 ust. 2 oraz § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, zakresie oczywistego zaniechania dokonania redukcji punktów karnych wobec odbytego szkolenia w WORD w P. T. na etapie poprzedzającym wystosowanie wniosku o sprawdzenie kwalifikacji uprawniających do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B.
Wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), zgodnie z którym do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej wart. 5 (tj. ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990ze zm.) - dalej Prawo o ruchu drogowym.
W myśl z kolei art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957) przepis art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. Prawo o ruchu drogowym), w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1.
Kolegium podniosło, że decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw, ma charakter decyzji związanej, jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Przekroczenie w ciągu roku przez kierującego limitu 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego, Starosta, jako organ pierwszej instancji, jest więc zobligowany do wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Starosta przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy ustala stan faktyczny, jakim jest przekroczenie przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustaleń tych organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego, jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji - wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Organ odwołał się także do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), zgodnie z którym wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Przed wydaniem tego rozstrzygnięcia do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy (ust. 2). Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem. Po stwierdzeniu naruszenia prawomocnym wyrokiem sądu wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym (§ 4 ust. 4 rozporządzenia).
Kolegium wskazało, że skarżący w okresie od dnia 1 czerwca 2017 r. do dnia 14 kwietnia 2018 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które przypisana została mu liczba 29 punktów karnych. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentów urzędowych - wniosków Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień oraz o skierowanie go na badania psychologiczne.
Ww. wnioski wskazują zatem zarówno daty, w jakich skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.
Zdaniem Kolegium organ I instancji związany był wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. potwierdzającym, że skarżący, zgodnie z ewidencją, wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 29 punktów. Skoro tak to Starosta [...] zobligowany był do wydania - na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny i niektórych innych ustaw - decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 130 ust. 2 p.r.d. punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Skarżący jeszcze przed upływem tego terminu uzyskał przekroczenie dopuszczalnych 24 punktów, dlatego też ww. punkty nie mogły być usunięte z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Skarżący przedstawił zaświadczenie nr [...] wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w P. T. potwierdzające udział skarżącego w dniu 20 kwietnia 2018 r. w szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. i uważa, że wobec tego nie posiada na swym koncie przekroczenia 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organ wyjaśnił, że punkty liczone są począwszy od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego do kolejnego, w którym kierowca przekroczył 24 punkty. Jeżeli od pierwszego naruszenia do kolejnego, w którym kierowca przekroczył 24 punkty nie upłynął rok, wówczas komendant wojewódzki Policji zobowiązany jest do wystąpienia do starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy na badanie psychologiczne, zaś o zachowaniu rocznego terminu nie decyduje data sporządzenia wniosku przez komendanta wojewódzkiego Policji, czy też data wydania decyzji o skierowaniu na badanie, a odstęp czasowy wynoszący nie więcej niż jeden rok pomiędzy pierwszym naruszeniem przepisów ruchu drogowego (1 czerwca 2017 r.), a kolejnym, w którym kierowca przekroczył liczbę 24 punktów (14 kwietnia 2018 r.). Zdaniem Kolegium złożony przez organ Policji wniosek w dostateczny sposób uzasadnia konieczność zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Okoliczność zaś odbycia przez skarżącego w dniu 20 kwietnia 2018 r. szkolenia mającego zmniejszyć liczbę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a więc już po przekroczeniu liczby 24 punktów, nie ma wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy.
Odbycie szkolenia ma sens w sytuacji, gdy kierowca zbliża się do granicy 24 punktów i nie chcąc przekroczyć tego limitu, odbywa na własny koszt szkolenie w celu zmniejszenia już naliczonych punktów. Udział w szkoleniu nie może stanowić mechanizmu umożliwiającego obejście sankcji wynikającej z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy zmieniającej.
W skardze A. O. zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.:
1) § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez jego zastosowanie, gdy zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 957) brak było podstaw prawnych do wydania decyzji w oparciu o dane zgromadzone w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego ze względu na wykorzystanie danych w postępowaniu wszczętym po dacie uchylenia ww. przepisu, tj. 3 czerwca 2018 r.,
2) art. 130 ust. 2 i 3 p.r.d. w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 roku o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, iż ukończenie przez skarżącego szkolenia w dniu 20 kwietnia 2018 r. przed uprawomocnieniem się orzeczenia w sprawie o wykroczenie nie spowodowało zmniejszenia przysługującej mu liczby punktów oraz nieuzasadnione przyjęcie, że po upływie roku od dnia naruszenia z dnia 1 czerwca 2017 r. nie usunięto z ewidencji punktów naliczonych za to zdarzenie.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w sprawie zatrzymania A. O. prawa jazdy.
Podstawę prawną decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, nadal zwanej w skrócie "ustawą zmieniającą" (Dz. U. 2015 r., poz. 541 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. Prawa o ruchu drogowym). Wprowadzona tym przepisem sankcja obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej.
Według zaś uchylonego już art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym dla rozstrzygnięcia tej sprawy, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów (art. 130 ust. 2 p.r.d.).
Powołany na wstępie przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej wszedł w życie z dniem 18 maja 2015 r. Stosownie zaś do art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978, ze zm.), w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 czerwca 2018 r. i naruszenia te spowodowały przekroczenie liczby 24 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów.
Dlatego wymaga zwrócenia uwagi, że liczba punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, obliczona przez komendanta wojewódzkiego Policji jako organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w myśl art. 130 ust. 1 p.r.d. w związku z § 3 ust. 1 (znajdującego jeszcze zastosowanie w tej sprawie) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488 – dalej jako "rozporządzenie"), jest wiążąca dla starosty w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Starosta nie dysponuje samodzielną kompetencją do ustalania liczby punktów za naruszenie przez kierujących przepisów ruchu drogowego.
W rozpoznawanej sprawie podstawę do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy stanowiła zawarta we wniosku o sprawdzenie jego kwalifikacji i badania psychologiczne informacja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o łącznej liczbie punktów, które otrzymał on za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z informacji tej wynika, że skarżący w okresie od dnia 1 czerwca 2017 r. do 14 kwietnia 2018 r., a więc przed upływem roku od pierwszego naruszenia, otrzymał łącznie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Było to 6 wykroczeń, za które obciążono skarżącego punktami karnymi z dnia 1 czerwca 2017 r., 21 czerwca 2017 r., 2 lipca 2017 r., 22 lutego 2018 r., 5 kwietnia 2018 r. i 14 kwietnia 2018 r.
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest decyzją uznaniową ani też nie zezwala organowi na żadną dowolność, gdyż ma charakter decyzji związanej. Starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Inaczej mówiąc, starosta zawsze zobligowany jest zatrzymać prawo jazdy kierującemu, który przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości to, że skarżący w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 14 kwietnia 2018 r. przekroczył liczbę 24 punktów przypisanych mu za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Bezspornie wynika to z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z 25 października 2018 r. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami i skierowanie na badania psychologiczne. Organ I instancji zobligowany był uwzględnić wskazaną informację wynikającą z wyżej wymienionego wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, a następnie, po wszczęciu postępowania orzec na podstawie powołanego wyżej art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej - o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
W sprawie, wbrew stanowisku skarżącego, zastosowanie miał § 8 ust. 6 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. Przepis art. 130 ust. 3 p.r.d. stanowił, że kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Powyższe uregulowania zostały uszczegółowione w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wydanym na podstawie art. 130 ust. 4 p.r.d. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, zwanego dalej "naruszeniem". Do ewidencji wpisuje się naruszenia wraz z odpowiadającą im liczbą punktów, zgodnie z wykazem określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia MSW). Wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym (§ 4 ust. 1 rozporządzenia MSW). Na podstawie takich ostatecznych wpisów komendant wojewódzki Policji, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji, występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy - w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych za naruszenia (zob. § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Z kolei przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia MSW stanowił, że szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d., organizuje dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego według programu, który jest określony w załączniku nr (...) do rozporządzenia. Dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego potwierdza odbycie szkolenia, o którym mowa w ust. 1, wydając uczestniczącemu w nim kierowcy zaświadczenie (§ 8 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia MSW). Kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6 (§ 8 ust. 4 rozporządzenia MSW). W myśl przywołanego § 8 ust. 6 rozporządzenia MSW odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.
Cytowane rozporządzenie zostało wydane na podstawie przepisu art. 130 ust. 4 p.r.d., który zgodnie z art. 125 pkt 13 u.k.p., wraz z całym art. 130 p.r.d., utracił moc obowiązującą - a ściślej: powinien był ją utracić - z dniem 4 czerwca 2018 r. To z kolei powinno pociągnąć za sobą - zgodnie z powszechnie uznawaną regułą walidacyjną, wynikającą z § 32 ust. 1 Zasad techniki prawodawczej (w brzmieniu: "Jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu"), stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) - utratę mocy, wydanego na podstawie uchylonego przepisu upoważniającego, rozporządzenia.
Jednakże zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957; w skrócie "zm.p.r.d.2018"), która weszła w życie z dniem 4 czerwca 2018 r.:
1. "Przepis art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. p.r.d.), w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. p.r.d.).
2. Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie."
Stąd też w sprawie zastosowanie znalazł art. 130 p.r.d. (zob. art. 16 zm.p.r.d.2018), który zgodnie z art. 125 pkt 13 u.k.p. również formalnie utracił moc obowiązującą (a ściślej: powinien był ją utracić) z dniem 4 czerwca 2018 r. W konsekwencji przedłużeniu uległo także stosowanie przepisów rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r., wydanego na podstawie art. 130 ust. 4 p.r.d.
W związku z tym trzeba jeszcze wskazać na art. 136 ust. 1 u.k.p., w myśl którego: "W przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym".
Rozstrzygając niniejszą sprawę należało uwzględnić, że w jej okolicznościach faktycznych wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji zawierał informację o tego rodzaju naruszeniach przez skarżącego przepisów ruchu drogowego, które były przez to ostateczne. Jak już wyżej wyjaśniono, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i do jej zadań należy dokonywanie wpisów i ich usuwanie z ewidencji. W świetle § 9 rozporządzenia, każdy kierowca może uzyskać informację lub zaświadczenie o liczbie posiadanych punktów w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne. Policja i organy administracji nie mają żadnego obowiązku informowania kierującego, jaką ilość punktów zgromadził on w ewidencji. To bowiem w interesie kierującego leży kontrolowanie stanu (ilości) posiadanych punktów karnych. Z powołanego przepisu wynika, że liczbę przypisanych punktów można sprawdzić w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne. Funkcjonariusze policji podczas kontroli drogowej nie mają obowiązku informować kierującego o przypisanej mu już uprzednio liczbie punktów choćby z tego względu, że mogą nie istnieć w danych warunkach techniczne możliwości sprawdzenia danych zawartych w ewidencji. Dlatego podkreślić raz jeszcze należy, że to kierujący, który dopuścił się licznych naruszeń przepisów ruchu drogowego i w konsekwencji zostały mu przypisane punkty karne, jest we własnym zakresie zobowiązany do kontrolowania stanu (łącznej ilości) przypisanych mu punktów. Kierowca wpisany do ewidencji może - zgodnie z art. 130 ust. 3 p.r.d. - na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to jednak kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Z kolei przepis art. 130 ust. 4 p.r.d. zawiera upoważnienie dla ministra spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrami transportu i sprawiedliwości do określenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, programu szkolenia i jednostek do niego upoważnionych, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmiotów upoważnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji. Jednocześnie zauważyć należy, że w tym przepisie zostały określone kryteria jakimi ma kierować się organ wykonawczy przy wydawaniu rozporządzenia. Są nimi dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Należy zatem przyjąć, że z uprawnienia określonego w § 8 ust. 6 rozporządzenia mogą skorzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która po ich stronie nie rodzi obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a więc mniej niż 24 punkty. W przypadku przekroczenia tego limitu, odbycie przez kierowcę szkolenia pozostaje bez wpływu na liczbę uzyskanych punktów. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia spełnia wskazany cel ustawy. Zatem odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Oznacza to w istocie, że z uprawnienia określonego w tym przepisie mogą skorzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d., za naruszenia zasad ruchu drogowego otrzymali mniej niż 24 punkty. W przypadku przekroczenia tego limitu, odbycie przez kierowcę szkolenia pozostaje bez wpływu na liczbę uzyskanych punktów. (por. wyroki NSA: z 24 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1958/14, z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2515/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Odbycie zatem przez skarżącego szkolenia w dniu 20 kwietnia 2018 r., w sytuacji gdy 14 kwietnia 2018 r. popełnił kolejne naruszenie przepisów ruchu drogowego powodujące przekroczenie limitu 24 punktów karnych, nie mogło spowodować zmniejszenia limitu naliczonych już punktów karnych.
Reasumując wskazać należy, że Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się wad, w tym nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, który – co wymaga podkreślenia - nie został skutecznie podważony przez stronę skarżącą, jak również w zakresie zastosowania do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło