III SA/Łd 346/08

Dnia 27 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA: Janusz Nowacki Sędzia WSA: Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego oddala skargę. III SA/ Łd 346/08 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta R. z dnia [...] roku w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego. W postanowieniu z dnia [...] r. wierzyciel – Burmistrz Miasta R. po rozpoznaniu zarzutów zobowiązanego A S.A. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W. – Ś. na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] uznał zarzut zobowiązanego dotyczący prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny tj. Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W. – Ś., zaś zarzut dotyczący posługiwania się przez wierzyciela niewłaściwą pieczęcią urzędową uznał za nieuzasadniony. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany A S.A. zarzuciła błędną interpretację art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 2a, art. 16c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych, poprzez przyjęcie, że pieczęcią urzędową organu gminy (Burmistrza Miasta R.) może być pieczęć pośrodku której widnieje zamiast wizerunku orła, herb R. Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia Burmistrza Miasta R. z dnia [...] r. i uznanie zarzutu polegającego na braku w tytułach wykonawczych właściwej pieczęci urzędowej wierzyciela za zasadny. W motywach uzasadnienie Spółka wskazując na treść przepisów art. 2a oraz art. 16c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych uzasadniała, że skoro w sprawie bezdyskusyjne jest, że wierzycielem A S.A. nie jest gmina, lecz jej organ tj. Burmistrz Miasta R. i ustawodawca w art. 2a i art. 16c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. wyraźnie rozdziela pojęcie gminy i pojęcie organów gminy w kontekście określenia używanych przez nie pieczęci urzędowych to nie ma wątpliwości, że w przypadku, gdy tytuł wykonawczy wystawia organ gminy, powinien on posługiwać się pieczęcią urzędową zawierającą pośrodku wizerunek orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a nie herb gminy. W ocenie Spółki, pieczęcią urzędową Burmistrza Miasta R. powinna być pieczęć zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci tj. Burmistrza R. Gdyby ustawodawca miał zamiar pozwolić organom gminy na posługiwanie się pieczęcią urzędową z wizerunkiem herbu to zawarłby to w dyspozycji art. 16c ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r., a tego nie uczynił. W konsekwencji powyższego uchybienia tytuły wykonawcze nie zostały więc oznaczone pieczęcią urzędową wierzyciela i zasadny jest zarzut z art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] roku po rozpoznaniu wniesionego zażalenia utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ zacytował w całości treść art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określającego niezbędne elementy tytułu wykonawczego, w tym pkt 7 stanowiący, że tytuł wykonawczy zawiera: datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Dokonując analizy przepisów art. 16 c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który nie jest sporny między stronami organ odwoławczy powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2006r. sygn. akt III SA/Wa 1759/2006 stwierdził, że umieszczenie pieczęci wierzyciela zawierającej wizerunek herbu miasta przy jednoczesnym wskazaniu w tytule wykonawczym podmiotu będącego wierzycielem nie może być uznane za niespełnienie wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stanowić w związku z tym podstawy zarzutu wynikającego z art. 33 pkt 10 tej ustawy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w S. oraz poprzedzającego postanowienia Burmistrza R. w części dotyczącej nieuwzględnienia zarzutu z art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie: prawa materialnego - poprzez błędną interpretację art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 2a i art. 16 c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych oraz przepisów postępowania: art. 6, 7 i 8 k.p.a. - poprzez przyjęcie, że: pieczęć w otoku, której widnieje nazwa Burmistrz R., a zawierająca pośrodku wizerunek herbu R. jest pieczęcią urzędową Burmistrza R., Burmistrz R. ma prawo posługiwać się pieczęcią urzędową gminy, w sytuacji gdy działa jako wierzyciel i organ egzekucyjny, pieczęcią urzędową gminy R. jest pieczęć w otoku, której widnieje nazwa Burmistrz R. i zawierająca pośrodku herb R., a jednocześnie pieczęć ta jest pieczęcią urzędową Burmistrza R. jako wierzyciela, nieuzasadniony jest zarzut podniesiony na podstawie art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 §1 pkt 7 ustawy. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, dokonano analizy i interpretacji obowiązujących w zakresie rozstrzygnięcia przepisów prawa oraz wskazanych w nich definicji ustawowych. Skarżąca krytycznie odniosła się do stanowiska Kolegium wynikającego z zaskarżonego postanowienia polemizując z zawartymi w nim ustaleniami. Reasumując wywody skargi A S.A. stwierdziło, że ponieważ wierzycielem jest Burmistrz R., na tytule wykonawczym musi być pieczęć urzędowa i musi to być pieczęć wierzyciela. Wygląd pieczęci urzędowej, dla danego podmiotu uprawnionego określają przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. Pieczęć urzędowa gminy i pieczęć urzędowa organu gminy to dwie różne pieczęcie, wizerunek herbu gminy może znajdować się jedynie w pieczęci urzędowej gminy, a nie jej organu. Konsekwentnie więc pieczęcią urzędową Burmistrza R. jest pieczęć zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci tj. Burmistrza R. Z powyższych względów w ocenie skarżącej skarga jest uzasadniona i konieczna. Odnosząc się do powołanego przez Kolegium wyroku WSA w Warszawie Spółka stwierdziła, że mimo, iż nie odnosi się on do stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie, to dowodzi zasadności podnoszonych przez A S.A. zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenia, podtrzymując w całości argumentację i stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola , o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie zaś z art. 151 w/w ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu, jak i poprzedzającemu postanowieniu Burmistrza Miasta R. nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie SKO w S. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta R. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) dalej u.p.e.a. Tytuł wykonawczy zawiera: datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. W świetle art. 33 pkt 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Na podstawie art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. zrzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość pieczęci urzędowej jaką posłużył się w tytule wykonawczym wierzyciel, tj. Burmistrz Miasta R. Kwestie pieczęci urzędowych zostały uregulowane w ustawie z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 235 poz.2000 ze zm.) W świetle art. 16c ust. 1 tej ustawy urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci. Urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej (ust. 2).Urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a.(ust.3) Art. 2a pkt 3 stanowi zaś, że wizerunku orła ustalonego dla godła używają m.in: gminy, związki międzygminne oraz ich organy. W ocenie skarżącej Spółki analiza przepisów art. 2a pkt 3 w związku z art. 16c ust. 2 prowadzi do wniosku, że pieczęcią urzędową Burmistrza Miasta R. powinna być okrągła pieczęć z wizerunkiem orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej pośrodku i napisem w otoku oznaczającym wierzyciela. Zdaniem skarżącej tylko gmina w świetle cytowanym przepisów może posługiwać się ewentualnie pieczęcią z herbem pośrodku tej pieczęci. Ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j.Dz.U z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową. Ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium. Interpretacja art. 2 i art.. 11a ustawy pozwala na przyjęcie stanowiska, że gmina jest osobą prawną działającą przez swoje organy. Fakt, że ustawodawca w art. 2a pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r.użył pojęcia gminy(...) oraz ich organy, a w art. 16c ust. 2 ograniczył się tylko do pojęcia gminy nie oznacza w ocenie Sądu, że miał na względzie możliwość posługiwania się pieczęcią z herbem pośrodku tylko przez gminę. Swoje zadania gmina realizuje poprzez działalność swoich organów. Z treści powołanych wyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. nie można więc wyprowadzić racjonalnego wniosku, że organy gminy nie mogą posługiwać się pieczęcią, właściwą dla gminy. W opinii Sądu wyrażenie może użyte w art. 16c ust. 2 w/w ustawy oznacza, że posiadanie pieczęci z herbem własnej wspólnoty samorządowej zależy od woli organu stanowiącego, który w formie uchwały ma prawo wprowadzić taki element promocji własnej gminy. Wyrażenie również należy interpretować jako możliwość równoległego korzystania (w zależności od rodzaju dokumentu, dotyczącego spraw z zakresu zadań własnych albo zleconych) z dwóch kategorii pieczęci, albo z pieczęci z wizerunkiem orła pośrodku, albo z herbem pośrodku. Należy bowiem pamiętać, że w sprawach zadań z zakresu administracji rządowej należy obowiązkowo umieszczać odcisk pieczęci z wizerunkiem orła (z godłem RP), natomiast na dokumentach dotyczących spraw z zakresu zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego prawidłowe jest umieszczanie odcisku pieczęci z wizerunkiem orła (z godłem RP) lub odcisku pieczęci z herbem. Jak wynika z treści cytowanych przepisów podstawową pieczęcią organów administracji publicznej wskazanych w art. 2a w/w ustawy jest pieczęć z godłem RP pośrodku, natomiast tylko jednostki samorządu terytorialnego (i w ocenie Sądu również ich organy) mogą mieć również pieczęć z własnym herbem. Potwierdzeniem tego stanowiska jest rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz. U. Nr 112 poz.1319 ze zm.). Jak wynika z treści § 1 ust. 1 tego rozporządzenia "Ustala się instrukcję kancelaryjną dla organów gmin i związków międzygminnych, określającą zasady i tryb wykonywania czynności kancelaryjnych w urzędach gmin i związków międzygminnych, w celu zapewnienia jednolitego sposobu tworzenia, ewidencjonowania i przechowywania dokumentów oraz ochrony przed ich uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą, stanowiącą załącznik do rozporządzenia" Zgodnie z § 3 załącznika stanowiącego Instrukcję kancelaryjną dla organów gmin i związków międzygminnych użyte w instrukcji następujące określenia oznaczają: pieczęć urzędowa - pieczęć okrągłą z wizerunkiem herbu gminy pośrodku (do czasu ustalenia herbu z polem niewypełnionym) i nazwą w otoku lub jej wizerunek na nośniku elektronicznym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy więc stwierdzić, że zastosowanie przez wierzyciela – Burmistrza Miasta R. pieczęci urzędowej z herbem pośrodku nie narusza przepisu art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.i nie stanowi podstawy zarzutu wynikającej z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie wobec prawidłowego oznaczenia wierzyciela, co do której to kwestii nie ma sporu oraz wskazania w pieczęci urzędowej tego właściwego wierzyciela spór co do wizerunku znajdującego się pośrodku tej pieczęci nie powinien mieć istotnego znaczenia dla ważności tego tytułu wykonawczego i możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tak wystawionego tytułu wykonawczego. Tym bardziej, że wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. nie jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. K.O.