III SA/Łd 350/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Asesor Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie powołania Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Z. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uchwałą nr [...] z dnia [...] Rada Miejska w Z., na podstawie art.18a ust.1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym(Dz.U. nr 142 z 2001r. poz.1591 z późn. zm.) powołała Komisję Rewizyjną Rady Miejskiej w Z. w składzie J. S., W. Ł. i K. K.. Na przewodniczącego Komisji powołano J. S.. Ze statutu Gminy Z. wynika, iż komisja rewizyjna składa się z przewodniczącego, jego zastępcy oraz trzech członków. Do składu komisji musi zostać wybrany co najmniej jeden przedstawiciel każdego klubu radnych zaś kluby radnych zobowiązane są do zgłaszania podwójnej liczby kandydatów w stosunku do liczby mandatów w komisji, którymi są zainteresowane. Z protokołu nr [...] z sesji Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] wynika, iż w sesji uczestniczyło 15 radnych przy 15-osobowym składzie Rady. Klub Radnych A zgłosił sześciu kandydatów do Komisji Rewizyjnej ubiegając się o trzy miejsca w komisji. Klub B ubiegał się o jedno miejsce w komisji i zgłosił dwóch kandydatów a mianowicie R. G. oraz L. Ch.. Wszyscy zgłoszeni kandydaci, z wyjątkiem L. Ch., wyrazili zgodę na kandydowanie. L. Ch. nie wyraził takiej zgody. Klub B nie wskazał innego kandydata. W głosowaniu nad kandydatami, którzy wyrazili zgodę na kandydowanie do Komisji Rewizyjnej wybrano J. S., W. Ł. i K. K.. Na uchwałę nr [...] z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł Wojewoda [...] zarzucając naruszenie przepisu art.18a ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym(Dz.U. nr 142 z 2001r. poz.1591 z późn. zm.) oraz § 76 ust.1 w związku z § 12 ust.5 Statutu Gminy Z.. W skardze podniesiono, iż w skład komisji rewizyjnej winni wchodzić radni w tym przedstawiciele wszystkich klubów. Komisja rewizyjna winna się składać z przewodniczącego, jego zastępcy oraz trzech członków. Zaskarżona uchwała powołała komisję rewizyjną składającą się jedynie z trzech osób a ponadto w jej skład weszli przedstawiciele jednego tylko klubu a mianowicie Klubu Radnych A. Nie wybrano natomiast do komisji przedstawiciela Klubu B. Naruszono tym przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990r. oraz Statutu Gminy Z.. W konkluzji skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Rada Miejska w Z. wnosiła o oddalenie skargi podnosząc, iż Klub Radnych B naruszył przepis § 12 ust.5 Statutu Gminy Z. gdyż nie zgłosił podwójnej liczby kandydatów w stosunku do liczby mandatów w komisji, którymi był zainteresowany. W związku z czym przedstawiciel tego klubu nie znalazł się w składzie komisji rewizyjnej. Podniesiono także, iż Wojewoda [...] nie stwierdził nieważności uchwały w trybie nadzoru co świadczyłoby, że uznano, iż uchwała została prawidłowo podjęta. W konkluzji Rada Miejska w Z. wnosiła o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 23 września 2005r. Rada Miejska w Z. podniosła, iż w dniu 17 marca 2005r. jedna radna, a mianowicie D. P., nie należała do żadnego klubu radnych i była radną niezależną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga Wojewody [...] zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art.184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art.3 § 1 pkt.5, 6 i 7 wymienionej ustawy kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 5.) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej 6.) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt.5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej 7.) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego W myśl art.147 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art.3 § 2 pkt.5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Z. jest sprzeczna z prawem. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym(Dz.U. nr 142 z 2001r. poz.1591 z późn. zm.) oraz przepisy Statutu Gminy Z. Zgodnie z treścią art.18a ust.1 cytowanej ustawy rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną. W myśl art.18a ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. w skład komisji rewizyjnej wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w art.19 ust.1. Zgodnie z treścią § 12 ust.5 Statutu Gminy Z. rada gminy spośród swoich członków wybiera wszystkich członków komisji przy czym do składu komisji rewizyjnej musi zostać wybrany przedstawiciel każdego klubu radnych. Kluby radnych zobowiązane są do zgłaszania podwójnej liczby kandydatów w stosunku do liczby mandatów w komisji, którymi są zainteresowane. W myśl zaś § 76 ust.1 wymienionego statusu komisja rewizyjna składa się z przewodniczącego, zastępcy przewodniczącego oraz trzech członków. Z przepisu art.18a ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. wynika, iż w skład komisji rewizyjnej wchodzą przedstawiciele wszystkich klubów działających w radzie gminy. Każdy klub ma prawo do posiadania przedstawiciela w komisji rewizyjnej i obowiązkiem rady jest zagwarantowanie aby w komisji tej znaleźli się przedstawiciele wszystkich klubów. Rada gminy nie może zatem pozbawić klubu prawa do posiadania swojego przedstawiciela w komisji i niedopuszczalne jest wybranie komisji z pominięciem przedstawiciela któregokolwiek klubu. Mając na uwadze zasadę równości wszystkich radnych należy również przyjąć, iż w komisji rewizyjnej winie się znaleźć także przedstawiciel radnych, którzy nie należą do żadnego klubu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2003r. w sprawie II S.A./Kr 487/03(nie publikowany). Pogląd taki wyrażono również w Komentarzu do ustawy o samorządzie gminnym pod redakcją Pawła Chmielnickiego(Wydawnictwo LexisNexis; Warszawa 2004r. str.167). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionym wyroku i cytowanym komentarzu. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała naruszyła przepis art.18a ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w skład komisji rewizyjnej wybrano przedstawiciela tylko jednego klubu radnych a mianowicie Klubu A. Nie został natomiast wybrany żaden przedstawiciel drugiego istniejącego klubu tzn. Klubu B. Nie wybrano także przedstawiciela radnych nie zrzeszonych w żadnym klubie. W dniu podjęcia zaskarżonej uchwały jedna radna, D. P., nie należała do żadnego klubu a więc winna zostać wybrana do komisji czego jednak nie uczyniono. Prowadzi to do wniosku, iż w zaskarżonej uchwale wybrano skład komisji rewizyjnej z naruszeniem wymogów określonych w art.18a ust.2 cytowanej ustawy. Cytowany przepis jest bezwzględnie obowiązujący i niedopuszczalne jest odstępstwo od określonych w nim wymagań. Zaskarżona uchwała narusza również przepis § 12 ust.5 Statutu Gminy Z., który także przewiduje obowiązek wybrania do komisji rewizyjnej co najmniej jednego przedstawiciela każdego klubu radnych. Naruszenia przepisu art.18a ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. oraz § 12 ust.5 Statutu Gminy Z. nie może konwalidować podnoszony na rozprawie fakt, iż uchwałą z dnia 15 lipca 2005r. Rada Miejska w Z. wybrała do komisji rewizyjnej przedstawiciela Klubu Radnych B w osobie D. P.. Należy zaznaczyć, iż w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli zgodności z prawem jest zaskarżona uchwała, którą podjęto z naruszeniem prawa. Wyników tej kontroli nie może zmieniać późniejsza uchwała, w której do komisji wybrano przedstawiciela drugiego klubu radnych. Oznaczałoby to bowiem usankcjonowanie wyboru komisji w dniu [...] z naruszeniem prawa oraz usankcjonowanie działania tej komisji, do dnia wyboru D. P., w składzie naruszającym przepis art.18a ust.2 ustawy z 8 marca 1990r. i § 12 ust.5 Statutu Gminy Z.. Zaskarżona uchwała naruszyła również przepis § 76 ust.1 Statutu Gminy Z., który przewiduje pięcioosobowy skład komisji rewizyjnej. W zaskarżonej uchwale wybrano tylko trzech członków komisji. Skład komisji jest zatem sprzeczny z § 76 ust.1 statutu. Argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Rada Miejska w Z. podniosła, iż nie doszło do wyboru przedstawiciela Klubu B do komisji rewizyjnej z winy tego klubu gdyż nie zgłosił on podwójnej liczby kandydatów w stosunku do liczby mandatów którymi był zainteresowany. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż klub ten zgłosił początkowo dwie kandydatury przy czym jeden z kandydatów nie wyraził zgody na kandydowanie zaś Klub B nie chciał zgłosić innych osób do komisji. W ocenie sądu okoliczność ta nie uprawniała radę do wyboru komisji rewizyjnej w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami. Obowiązkiem rady było wybranie komisji rewizyjnej w składzie pięcioosobowym z przedstawicielami wszystkich klubów radnych oraz radnych niezrzeszonych czego jednak nie uczyniono. Reasumują sąd uznał, iż zaskarżona uchwała jest sprzeczna z art.18a ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. oraz przepisami § 12 ust.5 i § 76 ust.1 Statutu Gminy Z.. W związku z czym jest nieważna z mocy prawa, stosownie do art.91 ust.1 zd.1 wymienionej ustawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd uznał, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosków pełnomocnika Gminy Z. o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy III S.A./Łd 516/05 bądź o łączne rozpoznanie niniejszej sprawy i sprawy III S.A./Łd 516/05. W ocenie sądu nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania o których mowa w art.124 § 1 i 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. a w szczególności rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania w sprawie III S.A./Łd 516/05. W przekonaniu sądu nie istnieją również przesłanki dla łącznego rozpoznania sprawy niniejszej i sprawy III S.A./Łd 516/05 określone w art.111 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przedmiotem postępowania obu spraw są skargi na dwie różne uchwały Rady Miejskiej w Z. i wymagają one odrębnej kontroli pod względem zgodności z prawem. Nie pozostają one ze sobą w takim związku, który uzasadniałby ich łączne rozpoznanie. W związku z czym sąd nie uwzględnił wniosków pełnomocnika Gminy Z. w tych kwestiach złożonych na rozprawie.