III SA/Łd 360/13

Dnia 6 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2010 roku p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 roku, sygn. akt III SA/Łd 360/13 odrzucił skargę G. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2010 roku. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 26 kwietnia 2013 roku (potwierdzenie odbioru przesyłki – k nr 37 akt sądowych). W dniu 6 maja 2013 roku (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) pełnomocnik skarżącego za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że "niedochowanie terminu do złożenia skargi nastąpiło bez jego winy i wynikało najprawdopodobniej z niewłaściwego wykonania swojej pracy przez pracownika poczty (listonosza). Wskazał, iż w kancelarii funkcjonuje praktyka odbioru pism polegająca na automatycznym przybiciu na odbieranej od listonosza kopercie pieczęci z datą odbioru. Na kopercie, w której została dostarczona zaskarżona do Sądu decyzja została przybita data "21.01.2013r.". Z informacji uzyskanych od pracownika sekretariatu wynika, że pieczęć została przybita niezwłocznie po odebraniu koperty od listonosza. Fakt, iż na potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje data "18.01.2013r." wynika z tego, że listonosz, nie zastając nikogo w kancelarii w dniu 18 stycznia 2013 roku przybił pieczątkę o jej doręczeniu, uznając, że doręczy ją następnego dnia roboczego. W związku z powyższym pełnomocnik wniósł skargę w dniu 20 lutego 2013 roku pozostając w błędnym przekonaniu, że termin do wniesienia skargi jeszcze nie upłynął". Do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik załączył odpis skargi oraz kserokopię koperty opatrzoną pieczątką potwierdzającą datę odbioru zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 21 maja 2013 roku, Dyrektor Izby Celnej w Ł. ustosunkowując się do treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, że przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja uprawdopodobniająca brak winy w uchybieniu terminu, nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270)- [zwaną dalej w skrócie: - p.p.s.a.] jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować będzie odmową przywrócenia terminu. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Zatem, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96 (LEX nr 45637) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Podkreślenia więc wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. W rozpoznawanej sprawie skarżący reprezentowany był przez ustanowionego z wyboru pełnomocnika w osobie adwokata M. L. Pisma (decyzja) dla pełnomocnika strony skarżącej były doręczane w postępowaniu administracyjnym na wskazany przez pełnomocnika adres kancelarii. Poza zainteresowaniem Sądu jest kwestia formy i sposobu organizacji obiegu i przyjmowania korespondencji w kancelarii, której praca winna być tak zorganizowana, by w sposób skuteczny i bezsporny dochodziło do doręczania korespondencji. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 stycznia 2013 roku (k nr -96 akt administracyjnych) na adres Kancelarii Adwokackiej wskazany w udzielonym przez stronę pełnomocnictwie (k nr -68 akt administracyjnych), co jednoznacznie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej. Świadczy o tym przede wszystkim data wpisana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez osobę odbierającą przesyłkę (tj. w rubryce "potwierdzam odbiór przesyłki" widnieje pieczątka: Sekretariat IPSO IURE K. G." i wpisana długopisem data "18.01.13"). Tę samą datę potwierdza pieczątka przystawiona przez doręczyciela (listonosza) i jego podpis. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, Sąd doszedł do wniosku, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazała podstawowej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu jaką jest brak winy w jego uchybieniu. Podkreślić bowiem należy, że w przypadku profesjonalnego pełnomocnika procesowego (adwokata, radcy prawnego), który zawodowo trudni się reprezentacją uczestników postępowania w ramach udzielonego pełnomocnictwa obowiązuje podwyższony standard staranności. Profesjonalny pełnomocnik zobowiązany jest zatem do szczególnej dbałości (staranności) o interesy swoich mocodawców. Uchybienia pełnomocnika procesowego są uchybieniami strony, gdyż pełnomocnik działa na jej rzecz w oparciu o udzielone przez stronę pełnomocnictwo procesowe. Prawidłowy sposób nadania biegu skardze jest obowiązkiem pełnomocnika, który bierze odpowiedzialność nie tylko za jej treść, ale i za formę i skuteczność formalną. W analizowanym stanie faktycznym twierdzenie pełnomocnika jakoby błąd w dacie doręczenia korespondencji był wynikiem niewłaściwego wykonania swojej pracy przez pracownika poczty (listonosza) jest twierdzeniem nie mającym uzasadnienia w zgromadzonych dowodach. Twierdzeniu pełnomocnika, że listonosz przystawił już pieczątkę z datą 18 stycznia 2013r., mimo, iż w tym dniu nie zastał nikogo w kancelarii przeczy data wpisana długopisem obok pieczęci kancelarii przystawionej w miejscu "Potwierdzam odbiór przesyłki". Data odbioru korespondencji pojawia się bowiem na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru dwukrotnie: raz w formie pieczęci z datą "18 STY 2013" przystawionej przez listonosza w miejscu "data i podpis doręczającego/wydającego" (dolny prawy róg "zwrotki") , ale również wpisana długopisem "18.01.13" obok pieczęci kancelarii. Tę istotną okoliczność pełnomocnik zupełnie pomija, ale w żaden sposób jej nie podważa. W swojej argumentacji skupia się tylko na pieczęci przystawionej przez listonosza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru sugerując, że została przystawiona jako wynik niewłaściwego wykonywania pracy przez doręczyciela. W tym miejscu godzi się podnieść jeszcze jeden istotny fakt. Mianowicie w świetle § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2010 r. Nr 190, poz. 1277 ze zm., dalej jako rozporządzenie), które, zgodnie z art. 65 § 2 p.p.s.a., ma także zastosowanie do pism doręczanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu pracownik operatora (...), wpisuje na formularzu potwierdzenia odbioru datę doręczenia przesyłki, imię i nazwisko odbiorcy i zaznacza sposób doręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 wskazanego rozporządzenia jeżeli doręczającym jest pracownik operatora, niezwłocznie po doręczeniu przesyłki przekazuje formularz potwierdzenia odbioru placówce pocztowej, która na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru umieszcza odcisk datownika i odsyła je sądowi wysyłającemu. Wprawdzie w postępowaniu administracyjnym organy stosują nieco inny druk zwrotnego potwierdzenia odbioru nie zmienia to jednak faktu, że sposób postępowania pracownika operatora jest taki sam. Po doręczeniu przesyłki przekazuje formularz potwierdzenia odbioru placówce pocztowej, która na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru umieszcza odcisk datownika i odsyła je nadawcy przesyłki. Bezspornie na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru w miejscu "datownik placówki oddawczej" widnieje datownik z datą 18 stycznia 2013r. w otoku datownika "Warszawa14" "DJ" Powyższe okoliczności zaprzeczają podnoszonym przez pełnomocnika strony skarżącej argumentom jakoby przesyłka faktycznie została mu doręczona w dniu 21 stycznia 2013 roku, a data 18 stycznia 2013 roku została wpisana na skutek niewłaściwego wykonywania swojej pracy przez listonosza. Nie jest bowiem możliwe, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, żeby dopiero w dniu 21 stycznia 2013r. nastąpiło faktyczne doręczenie przesyłki przez doręczyciela, skoro już w dniu 18 stycznia 2013r, doręczyciel przekazał formularz potwierdzenia odbioru placówce pocztowej, która na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru umieściła odcisk datownika wskazującego na datę 18 stycznia 2013r. i odesłała je organowi wysyłającemu. Taka sytuacja (zwrot przez listonosza formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru oddawczej placówce pocztowej) nie mogłaby mieć oczywiście miejsca gdyby listonosz nie był w posiadaniu podpisanego przez odbiorcę przesyłki formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru. Ten datownik jednoznacznie potwierdza więc datę doręczenia korespondencji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że z akt sprawy bezspornie wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 18 stycznia 2013 roku na adres Kancelarii. Wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej. Świadczy o tym data wpisana długopisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i podpis osoby odbierającej przesyłkę w Kancelarii. Potwierdza to również data ( w formie pieczątki) wpisana przez doręczyciela i jego podpis widniejący na odwrocie potwierdzenia odbioru przesyłki. Również, co bardzo istotne, odcisk datownika pocztowej placówki oddawczej, na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru wskazuje datę 18 stycznia 2013r. Wobec powyższego, oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie, w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, Sąd doszedł więc do wniosku, że nie została wykazana podstawowa przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu jaką jest brak winy w jego uchybieniu. Z tych względów, uznając, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, na podstawie art. 86 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu. k.p.