III SA/Łd 364/04

Dnia 9 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak /spr./, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 roku sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie czasowej rejestracji pojazdu oddala skargę. III SA/Łd 364/04 UZASADNIENIE W dniu [...] M. J. złożył w Urzędzie Miasta Ł. w Wydziale Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów wniosek o czasową rejestrację pojazdu marki Hyundai Atos o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] w celu dopisania do dowodu rejestracyjnego współwłaściciela oraz wniosek o dokonanie w dowodzie rejestracyjnym w/w samochodu zmian w zakresie danych pojazdu, dotyczących montażu instalacji gazowej. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. J., orzekł o czasowej rejestracji samochodu marki Hyundai Atos nr nadwozia [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. podniósł, iż wydanie przez organ decyzji o czasowej rejestracji pojazdu marki Hyundai Atos nr nadwozia [...] było dla niego zaskoczeniem, gdyż spodziewał się, iż dokonanie takich zmian w dowodzie rejestracyjnym, jak dopisanie współwłaściciela i odnotowanie faktu zamontowania w samochodzie instalacji gazowej, przeprowadzone zostanie tego samego dnia, w ciągu kilkudziesięciu minut. Wskazał, iż brak było podstaw do czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu, gdyż do wniosku załączone zostały wszystkie niezbędne dokumenty. Podał również, iż takie postępowanie organów naraziło go na dodatkowe wydatki w postaci 90zł, za wydanie nowego dowodu rejestracyjnego oraz musiał ponownie zapłacić opłatę skarbową od składanych załączników, mimo, że za te same załączniki wniesiona była opłata w listopadzie 2003r., przy rejestracji samochodu Hyundai Atos. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] o nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż czasowej rejestracji pojazdu marki Hyundai Atos dokonano w dniu [...], wobec czego w dniu 8 lutego 2004r. decyzja ta wygasła w związku z upływem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem organu, z uwagi na powyższą okoliczność przedmiot postępowania odwoławczego przestał istnieć i dlatego należało umorzyć postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z art. 105 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł M. J. i oświadczył, iż wcale nie składał wniosku o wydanie pozwolenia czasowego na rejestrację pojazdu. Wskazał, iż organ pierwszej instancji jako podstawę prawną wydania swojej decyzji podał art. 74 ustawy z dnia 20.06.97r., który nic nie mówi na temat wydawania pozwolenia czasowego w przypadku wniosku o dopisanie do dowodu rejestracyjnego drugiego współwłaściciela, nawet na życzenie wnioskodawcy. Podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swojej odmownej decyzji z dnia [...] nie zajęło się merytoryczną stroną odwołania tzn. odpowiedzią na pytanie czy Wydział Rejestracji Pojazdów miał rację wydając pozwolenie czasowe i czy swoją decyzją nie naruszył prawa. Wskazał, iż jego zdaniem organ pierwszej instancji działał nielegalnie i pobrał jeszcze za to pieniądze. Dodał, iż również Kolegium złamało prawo i wykazało się rażącym brakiem kompetencji, ponieważ decyzja o rejestracji czasowej nie wygasła w dniu 8.02.2004r. lecz w dniu 20.02.2004r., gdyż na mocy art. 74 ust. 3 przedłużono pozwolenie czasowe o 14 dni. Wskazał ponadto, iż jego odwołanie zostało rozparzone przez Kolegium w dniu [...], a więc 12 dni po upływie terminu, jaki organ ten miał na udzielenie odpowiedzi. Skarżący podał, iż takim postępowaniem organ zignorował go jako obywatela i człowieka oraz totalnie zlekceważył jego prawa, gdyż pozbawił go do dnia 21.02.2004r. możliwości użytkowania samochodu i godził się na pozbawienie możliwości tego użytkowania do dnia 08.02.2004r. Wobec powyższego, w oparciu o art. 77 Konstytucji RP, skarżący złożył żądanie zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwoty 5 000 złotych odszkodowania za utracone zarobki jak również poniesione straty moralne i fizyczne, ponieważ to z winy Kolegium doznał, w dniu 22.02.2004r., urazu kolana i przebywał na zwolnieniu lekarskim. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż błędnie ustalono w decyzji treść jego wniosku z dnia 9.01.2004r., Kolegium wskazało, że w tym zakresie oparto się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w tym kserokopii wniosku, na którym po słowach "wnoszę o rejestrację" zostały podkreślone słowa "czasową rejestrację". Organ podał, iż fakt przedłużenia czasowej rejestracji o 14 dni, o czym Kolegium nie zostało poinformowane, nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia, gdyż w dacie wydania decyzji nie istniał przedmiot odwołania, bowiem decyzja organu I instancji wygasła w dniu 20.02.2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygniecie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., orzekające o umorzeniu postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji o czasowej rejestracji pojazdu, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa "wydaje" a nie "może wydać" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny – wyrok NSA z 14 maja 1998r. w sprawie o sygn. I SA/Kr 1141/97. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Umorzenie postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania to brak przedmiotu postępowania rozumianego jako konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia [...], w którym skarżący zwrócił się do Urzędu Miasta Ł. – Wydział Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów z podaniem o czasową rejestrację pojazdu marki Hyundai Atos o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] w celu dopisania do dowodu rejestracyjnego współwłaściciela oraz o dokonanie w dowodzie rejestracyjnym w/w samochodu zmian w zakresie danych pojazdu, dotyczących montażu instalacji gazowej (k. 13 i 14). Z akt sprawy wynika jednocześnie, iż w dniu [...] Prezydent Miasta Ł. wydał, na podstawie art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, decyzję orzekającą o czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu na okres 30 dni. Termin ten został jednorazowo przedłużony o 14 dni, tj. do dnia 20 lutego 2004r. W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...], umorzyło postępowanie odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w dacie orzekania przez organ odwoławczy upłynął termin ważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o czasowej rejestracji pojazdu marki Hyundai Atos o nr nadwozia [...]. W konsekwencji tego, należy uznać, iż organ drugiej instancji prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na bezprzedmiotowość tego postępowania, gdyż brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygania w odniesieniu do decyzji o czasowej rejestracji pojazdu, która ze względu na upływ określonego w niej czasu obowiązywania nie pozostaje już w obrocie prawnym. Kryterium bezprzedmiotowości odnosi się w rozpatrywanej sprawie do postępowania odwoławczego i oznacza, iż wynik tego postępowania nie może mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jest jedynie jego formalnym zakończeniem. Prawidłowo, zatem organ odwoławczy w swojej decyzji z dnia [...] zawarł jedynie argumenty uzasadniające umorzenie prowadzonego przez siebie postępowania, a pominął rozważania dotyczące merytorycznych zarzutów skarżącego. Okoliczność, iż Kolegium podało w swojej decyzji, że czasowa rejestracja pojazdu marki Hyundai Atos o nr nadwozia [...] z dnia [...] wygasła w dniu 8 lutego 2004r., podczas gdy organ pierwszej instancji przedłużył okres czasowej rejestracji tego pojazdu o 14 dni i faktycznie przestała ona obowiązywać w dniu 20 lutego 2004r., nie ma wpływu na ocenę legalności decyzji z dnia [...], gdyż bezspornym jest, iż w dacie jej wydania upłynął już termin ważności czasowej rejestracji przedmiotowego samochodu. Należy również zaznaczyć, iż organ odwoławczy w niniejszej sprawie przekroczył terminy do załatwienia sprawy, określone w art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a., na co zwracał uwagę M. J. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a w aktach sprawy brak jest potwierdzenia, że skarżący został poinformowany o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy, czego wymaga od organów art. 36 § 1 k.p.a. Jest to uchybienie procesowe, pozostające jednak bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż fakt przekroczenia terminu załatwienia danej sprawy nie może stanowić podstawy zarzutu wadliwości samej decyzji ani też praw lub obowiązków, o których w niej rozstrzygnięto (B. Adamiak/J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 1996 str. 245). Sąd nie odniósł się w uzasadnieniu do merytorycznych zarzutów skarżącego dotyczących decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], gdyż przedmiotem skargi jest decyzja organu drugiej instancji o umorzeniu postępowania odwoławczego, a wobec tego ocenie Sądu podlegało zaistnienie przesłanek określonych w art. 105 § 1 k.p.a., do formalnego zakończenie postępowania wszczętego z wniosku skarżącego z dnia [...] Wymaga zaznaczenia również fakt, iż sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w przedmiocie odszkodowania z tytułu poniesionych przez strony postępowania administracyjnego szkód materialnych czy też doznanych strat moralnych i fizycznych, czego domaga się skarżący. Tego rodzaju sprawy rozpoznawane są przez sądy powszechne. W tym stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy, ani we wskazanej wyżej argumentacji skarżącego podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), oddalił skargę jako nieuzasadnioną.