III SA/Łd 368/13

Dnia 28 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 roku sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł., na rzecz A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J., kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2, art. 216, art. 219, art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749), po rozpatrzeniu zażalenia "A" Spółki z o.o. w Jasinie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] zawieszające postępowanie podatkowe, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż pismem z dnia [...] Spółka "A" złożyła wniosek do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W związku z przejęciem od dnia 31 października 2009 r. przez dyrektorów izb celnych kompetencji do rozpatrywania m.in. wniosków o wydanie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych - na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Skarbowej przekazał ww. wniosek Spółki Dyrektorowi Izby Celnej w [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] umorzył postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa łódzkiego. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Strona zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 29 września 2012 r. o sygn. akt III SA/Łd 299/10 oddalił skargę. Wyrok jest prawomocny od dnia 30 października 2010 r. W dniu 24 października 2012 r. do Izby Celnej w [...] wpłynął wniosek, w którym Spółka wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] wznowił na wniosek strony postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] zawiesił postępowanie podatkowe wznowione na podstawie własnego postanowienia nr [...] do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 568/12), uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...]. Pismem z dnia 1 stycznia 2012 r. Spółka zażaliła się na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i dalsze prowadzenie postępowania, celem wydania rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy bez zbędnej zwłoki. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne uznanie, że zakończenie postępowania wszczętego na wniosek Spółki o wznowienie postępowania w sprawie o wydanie nowego zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. łódzkiego, w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu z dnia 19 lipca 2012 r. (sprawa i inni. sygn. akt: C-213/11), zależy od prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt: III SA/Gd 352/10 (nowa sygn. III SA/Gd 568/12), podczas gdy wobec braku notyfikacji zgodnie z dyrektywą 98/34/WE ww. przepisu art. 129 ust.2 stwierdzić należy jego bezskuteczność bezpośrednią, co jest wystarczające dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wniosku Spółki o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzja z dnia [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej w [...] wyjaśnił, że zgodnie z postanowieniami zawartymi w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem tym rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, zagadnienia prawnego. Zagadnienie wstępne w rozumieniu ww. przepisu istnieje w sytuacji, gdy w ramach przedmiotu sprawy administracyjnej występuje jako element kwestia, której uprzednie rozpoznanie warunkuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a jednocześnie do rozpoznania tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpatrujący sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie zagadnieniem wstępnym, zaistniałym w toku postępowania należącym do kompetencji sądu, od rozstrzygnięcia którego bezpośrednio uzależnione jest wydanie merytorycznej decyzji, jest kwestia uprawomocnienia się wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2012 r. o sygn. akt III SA/Gd 568/12, uchylającego decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...], w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Wyrok ten jest nieprawomocny, albowiem Dyrektor Izby Celnej w [...] złożył skargę kasacyjną na ww. wyrok WSA w Gdańsku. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych (Dz. U. nr 201. poz. 1540) działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Art. 129 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się. Ponadto, według art. 138 ust. 1 ww. ustawy zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane. Mając na uwadze powołane regulacje prawne, Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że na wydanie zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych istotny wpływ ma wynik sądowej kontroli legalności decyzji organu celnego związanej z zastosowaniem przepisów dotyczących odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. A zatem rozpoznanie niniejszej sprawy jest uzależnione, zdaniem organu, od uprzedniego prawomocnego zakończenia postępowania sądowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sygn. akt III SA/Gd 568/12. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" Spółka z o.o. w J. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez bezpodstawne uznanie, że zakończenie postępowania wszczętego na wniosek Spółki o wznowienie postępowania w sprawie o wydanie nowego zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. łódzkiego, w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu z dnia 19 lipca 2012 r. (sprawa Fortuna i inni, sygn. akt: C-213/11), zależy uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 listopada 2012 r. o sygn. akt: III SA/Gd 568/12, podczas gdy wobec braku notyfikacji zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE w/w przepisu art. 129 ust 2 stwierdzić należy jego bezskuteczność bezpośrednią, co jest wystarczające dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wniosku Spółki o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] znak: [...]). Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w [...] kosztów postępowania, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2012 r. o sygn. akt III SA/Gd 568/12, uchylającego - po skardze Spółki "A" - decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...], w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jest zagadnieniem wstępnym (w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) i od tego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji przez Dyrektora Izby Celnej w [...] w sprawie wszczętej z wniosku Spółki "A" o wznowienie postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, zakończonej decyzją tego organu z dnia 25 marca 2010 r. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 – dalej: O.p.), organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie akceptowane jest stanowisko, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 września 2012 r. o sygn. akt I SA/Łd 334/12, LEX nr 1221301). Zagadnienie wstępne, o którym mowa w ww. przepisie, to zagadnienie materialno-prawne, z którym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia, wynikłej w toku sprawy, kwestii prawnej, która ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Jednocześnie musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie sprawy nie jest możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Należy podkreślić, że zagadnienie wstępne nie dotyczy kwestii ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż to należy do organu prowadzącego sprawę, a nie do innego organu lub sądu. Jeśli zatem rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez inny organ lub sąd ma jedynie luźny, pośredni związek z rozpoznaniem sprawy podatkowej i wydaniem decyzji, kwestia ta nie może być uznana za zagadnienie wstępne i nie obliguje organu podatkowego do zwieszenia postępowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 lipca 2012 r. o sygn. akt I SA/Wr 580/12, LEX nr 1225631). Aby zatem można było mówić o zagadnieniu wstępnym musi ono poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, a także musi istnieć bezpośrednia zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Związek z postępowaniem podatkowym musi być tego rodzaju, że bez tego rozstrzygnięcia nie jest możliwe załatwienie sprawy przez organ. Takiego związku w niniejszej sprawie Sąd się nie dopatrzył, podzielając w tym zakresie stanowisko strony skarżącej. Zawieszone zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w [...] postępowanie, wszczęte zostało na wniosek Spółki "A" o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W trakcie wznowionego postępowania, organ uzyskał informację, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w analogicznym stanie prawnym sprawy, uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia Spółce "A" zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Wyrok Sądu w Gdańsku jest nieprawomocny, gdyż Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł od niego skargę kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...], na wydanie zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych istotny wpływ ma zatem wynik sądowej kontroli legalności decyzji organu celnego, dotyczący zastosowania przepisów w sprawie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Zdaniem organu, rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie wydania Spółce "A" zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych uzależnione jest od prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie III SA/Gd 568/12. Przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540) nie uzależniają jednak wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony o wydanie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych od uprzedniego zajęcia stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny, co do wykładni zapisów tej ustawy. Nie ulega wątpliwości, iż po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu z dnia 19 lipca 2012 r. (sprawa Fortuna i inni, sygn. akt: C-213/11), w którym Trybunał stwierdził, że przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, o tyle (warunkowo) mogą być uznane za "przepisy techniczne" w rozumieniu art. 1 pkt 11 przywołanej dyrektywy 98/34/WE, o ile zostanie ustalone, że wprowadzają one warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów (tj. automatów do gier o niskich wygranych), do organów i sądów orzekających w oparciu o przepisy ustawy o grach hazardowych należy przeprowadzenie ustaleń, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na ich właściwości lub sprzedaż. Powinno to nastąpić przy uwzględnieniu, między innymi okoliczności, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane, a także ustaleń, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach, jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. III SA/Gd 568/12 takiej wykładni dokonał i będzie ona podlegała kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednak wyrok jaki zapadnie w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w [...] z całą pewnością nie będzie miał mocy wiążącej dla rozpatrzenia sprawy wydania Spółce "A" zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych przez Dyrektora Izby Celnej w [...]. Zgodnie bowiem z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), związanie prawomocnym wyrokiem obejmuje tylko to, zgodnie z art. 171 tego aktu, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie III SA/Gd 568/12 była natomiast decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] w sprawie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i tak kwestia będzie również przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozstrzygnięcie zatem powyższej sprawy nie ma bezpośredniego wpływu na możliwość podjęcia decyzji przez Dyrektora Izby Celnej w [...], nawet w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym. Nie ma zdaniem Sądu przeszkód, aby w prowadzonym po wznowieniu postępowaniu w sprawie wydania Spółce "A" zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, Dyrektor Izby Celnej w [...] samodzielne przeprowadzał ustalenia oraz dokonywał oceny zebranych dowodów i wykładni przepisów ustawy o grach hazardowych. Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż prawomocne rozstrzygnięcie wyrokiem sądu administracyjnego kwestii charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych w sprawie dotyczącej decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w [...], stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, obligujące Dyrektora Izby Celnej w [...] do zawieszenia prowadzonego przez ten organ postępowania w przedmiocie wydania Spółce "A" zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych - do czasu, aż nie zostanie prawomocnie zakończone postępowanie w sprawie III SA/Gd 568/12. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczący skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku niewątpliwie będzie stanowił ważną wskazówkę interpretacyjną w zakresie charakteru i możliwości stosowania przez organy celne przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, jednak nie posiada ona waloru zagadnienia wstępnego we wszystkich sprawach rozstrzyganych obecnie przez organy celne w oparciu o zapisy przedmiotowej ustawy. Stwierdzić należy, że przyjęta przez organ w zaskarżonym postanowieniu interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego narusza cytowany wyżej przepis art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, powodując tym samym, iż zawieszenie postępowania podatkowego uznane być musi za bezpodstawne. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. b.a.