III SA/Łd 37/22

Dnia 28 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 roku postanawia: odrzucić skargę. E.G. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS, Zakład) decyzją z [...] r. nr [...] odmówił M. S. (skarżący) prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Decyzję powyższą doręczono [...] r. pełnomocnikowi strony, R.B.. 24 listopada 2020 r. skarżący złożył w Zakładzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. 12 stycznia 2021 r. M. S. zaskarżył ww. decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako spóźnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei zgodnie z § 3 ww. przepisu, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35, 2023, 2320 i 2369) albo konsul. Z powyższego wynika zatem, że w art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia decyzji organu I instancji, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru środka zaskarżenia zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona wyłącznie wówczas, gdy nie korzysta z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prawidłowa wykładnia art. 52 § 3 p.p.s.a. prowadzi bowiem do konkluzji, że jeżeli stronie przysługuje prawo złożenia od decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję "bez skorzystania z tego prawa". Zwrot ten wskazuje nie tylko na możliwość zaskarżenia do sądu decyzji bez wcześniejszego wykorzystania wniosku określonego w art. 127 § 3 k.p.a., lecz trzeba go też traktować jako sformułowanie ustanawiające warunek dopuszczalności skargi. Treść art. 52 § 3 p.p.s.a. powinna być zatem interpretowana w ten sposób, że jeżeli strona skorzysta z prawa zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to przestaje być uprawniona do wniesienia skargi na decyzję zaskarżoną tym wnioskiem. Można więc stwierdzić, że w sytuacji gdy strona zdecydowała się zakwestionować decyzję przez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie zaskarżyła tę decyzję do sądu administracyjnego, skarga będzie musiała zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie M. S.24 listopada 2020 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie 12 stycznia 2021 r. wniósł do Sądu skargę na decyzję ZUS z [...] r. Należy podkreślić, że decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia wydanego w I instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., II GSK 4285/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, skarżący został prawidłowo pouczony o przysługującym mu prawie oraz możliwościach zaskarżenia decyzji z [...] r., tym samym, decydując się na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zrezygnował z uprawnienia do wniesienia skargi do sądu. Składając 24 listopada 2020 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący uruchomił tryb administracyjny weryfikacji powyższej decyzji, który uniemożliwił skuteczne wniesienie skargi na tę decyzję. Należy ponownie wskazać, iż stronie przysługuje prawo wyboru środka prawnego do kontroli decyzji administracyjnej I instancji w drodze wewnętrznego postępowania administracyjnego lub zewnętrznego postępowania sądowoadministracyjnego, tj. prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skargi do sądu administracyjnego. Istnieje tu dopuszczalna prawem konkurencyjność obu środków zaskarżenia decyzji. Strona nie może jednak skorzystać równocześnie z obu tych środków, bowiem prowadziłoby to do dwutorowości postępowania w stosunku do jednej decyzji, którego wynik mógłby być rozbieżny. Strona powinna wybrać jedną z tych dwóch kontroli decyzji organu I instancji, ze świadomością konsekwencji procesowych, jakie z nich wypływają. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący skorzystał z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem alternatywny środek zaskarżenia decyzji z [...] r. w postaci wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2727/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. e.o.