III SA/Łd 378/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na opinię [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] dotyczącą uchwały w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego p o s t a n a w i a: zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego, zaksięgowaną w dniu [...] pod pozycją [...]. R.T. Gmina [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na opinię [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] dotyczącą uchwały w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 14 kwietnia 2017 r. skarżąca wezwana została do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 25 kwietnia 2017 r. Gmina uiściła należny wpis. W piśmie procesowym z dnia 17 maja 2017 r. nadesłanym do Sądu, Gmina wniosła o zwrot uiszczonej kwoty z uwagi na brak podstaw do jej uiszczenia, w myśl art. 100 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Na wstępie należy zauważyć, że zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest obciążenie kosztami sądowymi (tj. opłatami sądowymi, takimi jak wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrotem wydatków) tego podmiotu, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Takimi pismami są przede wszystkim skarga, skarga kasacyjna, zażalenie lub skarga o wznowienie postępowania, powodujące wszczęcie postępowania w danej instancji, od których pobiera się wpis - art. 230 oraz art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej zwanej jako "p.p.s.a."). Od przedstawionej powyżej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 p.p.s.a. ustawodawca przewidział liczne wyjątki, które wynikają przede wszystkim z przedmiotowo - podmiotowych zwolnień od kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.), jak również z odrębnych przepisów. Stosownie do treści przepisu art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594) postępowanie sądowe w sprawach z zakresu nadzoru nad działalnością gminną jest wolne od opłat sądowych, co oznacza, że w sprawie ze skargi gminy na rozstrzygnięcie organu nadzoru strony nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych. Tryb zaskarżenia rozstrzygnięć nadzorczych przez organy gminy do sądu administracyjnego został uregulowany w rozdziale 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 98. ust 1 tej ustawy rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Przedmiotem skargi jest opinia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] dotycząca uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] nr [...]w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Opinia ta została wydana na podstawie art. 208 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60). Zgodnie z art. 206 ust. 1 ww. ustawy, rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe. Zgodnie zaś z art. 208 ust. 1 uchwałę, o której mowa w art. 206 ust. 1, przekazuje się właściwemu kuratorowi oświaty. Datą przekazania jest data otrzymania uchwały przez kuratora oświaty. Kurator oświaty opiniuje uchwałę w ciągu 21 dni od dnia otrzymania (ust. 2). Opinia kuratora oświaty dotyczy uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1, w zakresie, o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1-3, oraz zawiera w szczególności ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale oraz ocenę w zakresie zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a w przypadku, o którym mowa w art. 206 ust. 4, także możliwości realizacji obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego przez dzieci i młodzież zamieszkałe na terenie danej gminy (ust. 3). Skarga na ten akt nadzoru została wniesiona w myśl art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a zatem jest wolna od opłat sądowych. Stosownie do treści art. 225 p.p.s.a., opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu lub różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w związku z uiszczeniem przez skarżącą nienależnego wpisu od skargi w wysokości 200 złotych, koniecznym stało się jej zwrócenie, stosownie do powołanego powyżej art. 225 p.p.s.a. R.T.