III SA/Łd 379/13

Dnia 16 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Zduńskiej Woli na uchwałę Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 25 kwietnia 2012 roku nr XVIII/130/2012 w przedmiocie ustalenia opłat za świadczenia realizowane w publicznym przedszkolu i oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach publicznych prowadzonych przez Gminę i Miasto Szadek p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne W dniu 25 kwietnia 2012 r., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2011 r. nr 205, poz. 1206) Rada Gminy i Miasta Szadek podjęła uchwałę nr XVIII/130/2012 w sprawie ustalenia opłat za świadczenia realizowane w publicznym przedszkolu i oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach publicznych prowadzonych przez Gminę i Miasto Szadek. Uchwalono, iż usługi świadczone przez publiczne przedszkole prowadzone przez Gminę i Miasto Szadek w zakresie podstawy programowej określonej w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17), realizowane w wymiarze pięciu godzin dziennie (rano lub po południu w zależności od organizacji pracy przedszkola i potrzeb rodziców) w godzinach określonych w statucie przedszkola i arkuszu organizacyjnym, są bezpłatne. Wskazano ponadto, iż usługi opiekuńczo - bytowe, dydaktyczne i wychowawcze świadczone przez przedszkole publiczne prowadzone przez Gminę i Miasto Szadek, wykraczające poza czas przeznaczony na realizację podstawy programowej, o którym mowa w § 1, polegające na sprawowaniu przez przedszkole nadzoru nad dzieckiem zleconego przez rodzica, są odpłatne. Ustalono opłatę za jedną godzinę ww. świadczeń w wysokości 1 zł. Opłatę pobiera się za każdą rozpoczętą godzinę korzystania ze świadczeń. Szczegółowy zakres realizowanych przez przedszkole świadczeń oraz odpłatności określa umowa cywilnoprawna zawarta pomiędzy dyrektorem przedszkola a rodzicem (opiekunem prawnym) dziecka. Wskazano ponadto, iż powyższa uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego. Następnie w dniu 25 maja 2012 roku Rada Gminy i Miasta Szadek podjęła uchwałę nr XIX/13 9/2012 w sprawie ustalenia opłat za świadczenia realizowane w publicznym przedszkolu i oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach publicznych prowadzonych przez Gminę i Miasto Szadek. W § 7 powyższej uchwały wskazano, że uchyla się uchwałę Rady Gminy i Miasta Szadek nr XVIII/130/2012 z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie ustalenia opłat za świadczenia realizowane w publicznym przedszkolu i oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach publicznych prowadzonych przez Gminę i Miasto Szadek. Uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego. Prokurator Rejonowy w Zduńskiej Woli wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 25 kwietnia 2012 r. nr XVIII/130/2012 w sprawie ustalenia opłat zaświadczenia realizowane w publicznym przedszkolu i oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach publicznych prowadzonych przez Gminę i Miasto Szadek. Uchwale zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 14 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty polegające na: - przyjęciu regulacji § 1 i § 2 uchwały z naruszeniem ustawowego upoważnienia zawartego w ww. przepisach ustawy o systemie oświaty a polegającego na ustaleniu wysokości opłat za świadczenia "wykraczające poza podstawę programową wychowania przedszkolnego", podczas gdy ww. przepisy upoważniają radę gminy jedynie do ustalenia wysokości opłat za świadczenia przedszkola udzielane w czasie przekraczającym bezpłatny wymiar zajęć; - braku precyzyjnego wskazania w treści zaskarżonej uchwały rodzaju świadczeń, na które ustalono odpłatność oraz wysokości opłaty wprost skorelowanej z konkretnymi kosztami świadczenia tych usług; - ustaleniu w § 3 tejże uchwały odpłatności w formie "ukrytej stałej" opłaty miesięcznej pobieranej za każdą rozpoczętą godzinę korzystania ze świadczeń stanowiącej iloczyn stawki godzinowej przyjętej w kwocie 1 zł i liczby godzin korzystania przez dziecko z tych świadczeń zadeklarowanych przez rodziców (prawnych opiekunów) w momencie przyjęcia dziecka do przedszkola oraz stawki godzinowej określonej w tej samej wysokości i liczby dni pracy przedszkola w danym miesiącu nie zaś jako opłaty powiązanej z charakterem, ilością i czasem trwania konkretnego świadczenia, z którego faktycznie konkretne dziecko korzysta; - określenie w § 4 i 5 uchwały z przekroczeniem upoważnienia wynikającego z powołanej wyżej ustawy oraz naruszeniem art. 7 i 94 Konstytucji odesłania do umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy dyrektorem przedszkola a rodzicem (opiekunem prawnym) dziecka jako dokumentu regulującego szczegółowy zakres odpłatnych świadczeń oraz odpłatności a także ustalenie kary w przypadku nieodebrania dziecka z przedszkola w godzinach zadeklarowanych przez rodzica (opiekuna prawnego) zgodnie z podpisaną umowa jako opłatę w wysokości 30 zł za każdą rozpoczęta godzinę dodatkowego pobytu dziecka. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Gminy i Miasta Szadek. Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 16 października 2013 r. Prokurator popierał skargę w całości. Pełnomocnik wnosił o oddalenie skargi. Oświadczył, że zaskarżona uchwała nie weszła do obrotu prawnego i na jej podstawie nie pobierano opłat za świadczenia realizowane w przedszkolach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. u. z 2012 r., poz. 270 t. j.), sąd administracyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn (poza wymienionymi w pkt 1 i 2 tego przepisu) stało się bezprzedmiotowe. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, co skutkowało wydaniem orzeczenia o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej zaskarżona została uchwała nr XVIII/130/2012 Rady Gminy i Miasta Szadek w sprawie ustalenia opłat za świadczenia realizowane w publicznym przedszkolu i oddziałach przedszkolnych w szkołach publicznych prowadzonych przez Gminę i Miasto Szadek. Uchwała ta nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego. W dniu 27 kwietnia 2013r. doręczono ją Wojewodzie Łódzkiemu zaś w dniu 14 maja 2013r. Wojewoda wszczął postępowanie nadzorcze o którym mowa w rozdziale 10 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. nr 142 z 2001r. poz.1591 z późn. zm.). W uzasadnieniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania podniesiono, że uchwała budzi wątpliwości organu nadzoru co do jej zgodności z prawem. Wskazano na szereg zapisów uchwały, które są niezgodne z prawem. W związku z czym Rada Gminy i Miasta Szadek w dniu 25 maja 2012r. podjęła nową uchwałę nr XIX/139/2012 w sprawie ustalenia opłat za świadczenia realizowane w publicznym przedszkolu i oddziałach przedszkolnych w szkołach publicznych prowadzonych przez Gminę i Miasto Szadek (Dz.Urz. Województwa Łódzkiego z 2012r. poz.2174). W uchwale tej uregulowano sprawę opłat za świadczenia realizowane w przedszkolach w sposób odmienny od regulacji zawartej w zaskarżonej uchwale. Jednocześnie uchwała z dnia 25 maja 2013r. uchyliła zaskarżoną uchwałę. W związku z uchyleniem zaskarżonej uchwały Wojewoda Łódzki nie wydał już rozstrzygnięcia nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały z dnia 25 kwietnia 2013r. Zaskarżona uchwała nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego a więc nie weszła w życie. Nie wywołała ona żadnych skutków prawnych gdyż, jak przyznał pełnomocnik organu gminy na rozprawie w dniu 16 października 2013r., na jej podstawie nie pobierano opłat za świadczenia realizowane w przedszkolach. W sytuacji gdy zaskarżona uchwała nie weszła w życie i nie wywołała żadnych skutków prawnych to postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Brak jest bowiem podstaw do oceny zgodności z prawem uchwały która nigdy nie weszła do obrotu prawnego a tym samym nie wywołała żadnych skutków prawnych. Mając to na uwadze, na podstawie art.161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.