III SA/Łd 38/08

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia oddalić wniosek R.A. III SA/Łd 38/08 Uzasadnienie W dniu 30 czerwca 2007 r. J. P. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. Odpis powyższego postanowienia pozostawiono aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Postanowienie w tym przedmiocie uprawomocniło się zatem w dniu 14 lutego 2009 r. W dniu 18 lutego 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo z Sądu Rejonowego w S., w którym Sąd ten przekazał prośbę - "list otwarty" J. P. Z treści tego pisma wynikało, że J. P. wnosi on o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wobec braków formalnych wniosku, który nie został złożony na urzędowym formularzu "PPF", J. P. – stosownie do treści art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wezwał skarżącego do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 7 marca J. P. przekazał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym druku "PPF". Z treści formularza wynikało, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego). W uzasadnieniu wniosku podniósł, że został pozbawiony środków do życia i pracy i nie posiada żadnego majątku. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego wynika, że wniosek taki strona może złożyć co do zasady jeszcze zanim zostanie złożona skarga, jak również na dalszym etapie postępowania, aż do momentu jego prawomocnego zakończenia. A contrario nie można przyznać prawa pomocy stronie, która złożyła wniosek po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie. Zważyć w związku z tym należy, iż prawo pomocy, polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, ma na celu umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w procesie toczącym się, jak też realizację zasady czynnego udziału strony w procesie, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni skorzystać z przysługujących uprawnień. Dlatego powołany przepis art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyłącza możliwość skutecznego złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub zwolnienie od kosztów sądowych po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Tym samym zatem za niedopuszczalny należy uznać wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszej sprawie po prawomocnym rozstrzygnięciu i zakończeniu postępowania przed sądem. Jak bowiem wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J. P. Odpis powyższego postanowienia pozostawiono aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Postanowienie w tym przedmiocie uprawomocniło się w dniu 14 lutego 2009 r. Nie ma więc wątpliwości, że postępowanie zostało zakończone. Tymczasem, wniosek o prawo pomocy J. P. złożył w dniu 18 lutego 2009 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pisma z Sądu Rejonowego w S., w którym Sąd ten przekazał prośbę "list otwarty" J. P., z treści którego sformułował on wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata). Wskazać w tym miejscu jedynie należy, że termin dokonania czynności w formie pisma strony jest zachowany wówczas, gdy pismo zostało przed upływem terminu wniesione do właściwego sądu, w tym przypadku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Tym samym brak jest podstaw do merytorycznej oceny wniosku i przyznania stronie prawa pomocy niezależnie od jej sytuacji materialnej (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 października 2005r., II FZ 653/05, OSP 2006/9/103). W tej sytuacji, bez konieczności dokonywania oceny oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego, w kontekście jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, mając na uwadze podniesione argumenty oraz treść art. 243 § 1 zd. pierwsze w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek J. P. należało uznać za bezprzedmiotowy i oddalić.