III SA/Łd 384/08

Dnia 9 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 roku sprawy ze skargi I. P. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1/ oddala skargę; 2/ przyznaje adwokat E. W., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote, obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu I. P. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat E. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi III SA/Łd 384/08 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Komendant Wojskowej Komisji Uzupełnień w P. odmówił wydania I. P. zaświadczenia stwierdzającego, że odbył on służbę wojskową w ramach wojskowego szkolenia studentów w okresie od [...] do [...] – łącznie 239 dni. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z dokumentów ewidencyjnych będących w dyspozycji WKU w P. wynika, że zainteresowany pełnił czynną służbę wojskową od [...] do [...]. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie I. P. wskazał, że szkolenie odbywał w latach [...] co zostało potwierdzone w wydanym przez Dowódcę Jednostki Nr [...] w K. świadectwie ukończenia kursu. Decyzją z dnia [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przepisy prawa zobowiązują go do wydania zaświadczenia o żądanej treści tylko wtedy, gdy będzie ono potwierdzało fakty wynikające z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych będących w jego posiadaniu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że sformułowanie "innych danych będących w jego posiadaniu" nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. P. podniósł argumenty podniesione już w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, a nadto zarzucił organom nierzetelność prowadzonej ewidencji. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że uwzględniając regulacje prawne obowiązujące we wskazanym przez skarżącego okresie, pełnienie przez I. P. służby wojskowej w ramach wojskowego szkolenia studentów w okresie od [...] do [...], byłoby sprzeczne z obowiązującym wówczas porządkiem prawnym. Na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 roku skarżący wyjaśnił, że zaświadczenia domaga się w celach emerytalnych – służba wojskowa liczona jest jako okres składkowy, natomiast studia jako okres bezskładkowy. Oświadczył, że pełnił służbę wojskową w czasie normalnych studiów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego aktu także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała rozstrzygnięcie strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność jego uchylenia. Stosownie do treści art. 217 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 ustawy). W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przede wszystkim wskazać trzeba, iż uregulowane w przepisach art. 217-220 k.p.a. postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń jest sformalizowane w tym sensie, że enumeratywnie określono w nim przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku o wydanie zaświadczenia. Należą do nich: wymaganie urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego przez przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) lub istnienie po stronie osoby ubiegającej się o zaświadczenie interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). W drugim z wymienionych przypadków wydanie zaświadczenia uzależnione jest od tego, by określone fakty wynikały z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestru bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu ( art. 218 § 1 k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy I. P. ubiega się o uzyskanie zaświadczenia o odbywaniu w okresie od [...] do [...] służby wojskowej w ramach wojskowego szkolenia studentów. Jak wynika z oświadczenia złożonego na rozprawie, zaświadczenia to niezbędne mu jest w celu złożenia w ZUS-ie i udokumentowania okresu składkowego, bowiem do takich okresów zalicza się odbywanie służby wojskowej, natomiast nie jest zaliczany okres studiów cywilnych. Z ewidencji prowadzonej przez organ administracji wynika, że w od [...] do [...] roku skarżący odbywał studia cywilne, natomiast w latach [...] – [...] studia wojskowe. Przeszkolenie wojskowe skarżący odbywał w okresie od [...] roku do dnia [...]. Z kolei ze świadectwa przedstawionego przez skarżącego wynika, że ukończył on wojskowe szkolenie studentów w czasie od [...] do [...]. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała zatem ocena postępowania organów przede wszystkim pod kątem zasadności oparcia rozstrzygnięcia na posiadanym materiale dowodowym z uwzględnieniem obowiązującego stanu prawnego. W postępowaniu pojawia się bowiem sprzeczność między składanymi przez skarżącego dokumentami a prowadzoną przez organ ewidencją. Sprzeczność taka była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych. Na potrzeby niniejszego rozstrzygnięcia zwrócić należy uwagę przede wszystkim na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 316/07 (niepubl.) oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 728/99 (niepubl.), i z dnia 21 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Łd 3105/95 (OSP 1998, z. 6, poz. 106). Zaprezentowano w nich stanowisko, iż obowiązek wydania zaświadczenia należy ściśle wiązać z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub posiadaniem innych danych, na podstawie których może dojść do wydania takiego dokumentu. Powołany przepis nie daje prawa do konstruowania treści zaświadczenia w oparciu o jakiekolwiek inne dane, nie mające odzwierciedlenia w dokumentach pozostających w dyspozycji organu. W szczególności za niedopuszczalne uznać należy wydanie zaświadczenia obejmującego dane dostarczone właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających lub zawierającego interpretację zapisów znajdujących się w rejestrach (ewidencji). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż zasadnie organ oparł swoje rozstrzygnięcie na swoich rejestrach, jednocześnie odmawiając uwzględnienia świadectwa składanego przez skarżącego. Ponadto, jak zasadnie zauważył organ II instancji w odpowiedzi na skargę, ustawa z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz.U. z 1963, Nr 20, poz. 108), obowiązująca w terminie wskazanym przez skarżącego jako początkowy, w art. 43 ust. 1 pkt 2 stanowi, iż obowiązek służby wojskowej polega min. na odbywaniu wojskowego szkolenia studentów. Zgodnie z treścią art. 65 ust. 3 przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych nie może trwać dłużej niż 45 dni w roku, zaś łączny czas przeszkolenia w całym okresie wojskowego szkolenia studentów nie może przekraczać 60 dni. Z kolei ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. Nr 44, poz. 220), obowiązująca w dacie wskazanej jako termin końcowy odbywania przeszkolenia, w art. 47 ust. 1 stanowi, że żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są między innymi osoby, które obywają przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych w ramach wojskowego szkolenia studentów. Zgodnie z treścią art. 84 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, wojskowe szkolenie studentów polega na odbywaniu w czasie studiów zajęć wojskowych prowadzonych w ramach studium wojskowego, które są obowiązkowymi przedmiotami nauki objętymi planami studiów i programami nauczania szkoły. Czas trwania przeszkolenia wojskowego może wynosić łącznie trzy miesiące. W konsekwencji, pełnienie przez skarżącego służby wojskowej w ramach wojskowego szkolenia studentów w okresie od [...] do [...], w wymiarze 239 dni byłoby sprzeczne z obowiązującym wówczas porządkiem prawnym. Podkreślenia przy tym wymaga, że powyższe rozważania nie miały bezpośredniego wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem zasadnicze znaczenie miało postępowanie i ocena materiału dowodowego w kontekście wykładni przepisu art. 218 k.p.a. Stosownie zaś do prowadzonej przez organ ewidencji, co potwierdził również skarżący na rozprawie, w czasie studiów cywilnych odbywał on służbę wojskową. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. J.S.