III SA/Łd 391/12

Dnia 26 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P.H.U. "A." "B." J. L., I. L. Spółki jawnej z siedzibą w T. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2012 roku, sygn. akt III SA/Łd 391/12 w sprawie ze skargi P.P.H.U. "A." "B." J. L., I. L. Spółki jawnej z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 10 lipca 2012 roku, sygn. akt III SA/Łd 391/12 oddalił skargę P.P.H.U. "A." "B." J. L., I. L. Spółki jawnej z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 16 sierpnia 2012 roku (potwierdzenie odbioru przesyłki – k nr 63 akt sądowych). W dniu 17 września 2012 roku (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) ustanowiony w sprawie pełnomocnik strony skarżącej – adwokat J. Ch. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca sierpnia 2012 roku. Zarządzeniem z dnia 20 września 2012 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, braków formalnych przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 248 zł stosownie do treści § 3 w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 27 września 2012 roku. W dniu 4 października 2012 roku (data nadania przesyłki polskiej placówce pocztowej) pełnomocnik strony skarżącej uiścił wymagany wpis sądowy od skargi kasacyjnej, nadesłał odpis z KRS wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, informując jednocześnie, że w dniu 4 października 2012 roku strona w odrębnej przesyłce prześle do Sądu kopię pełnomocnictwa. W dniu 5 października 2012 roku (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) pełnomocnik strony skarżącej złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie pełnomocnictwa do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że termin do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej upływał w dniu 4 października 2012 roku. W tym dniu strona miała wysłać bezpośrednio na adres Sądu w odrębnej przesyłce pełnomocnictwo wraz z pismem przewodnim pełnomocnika, które zostało przekazane stronie – J. L. drogą elektroniczną w dniu 4 października 2012 roku. W dniu 4 października 202 roku (data nadania przesyłki ekspresowej w polskiej placówce pocztowej) strona skarżąca na skutek pomyłki, przesyłkę zawierającą pismo przewodnie wraz z pełnomocnictwem, wysłała na adres Kancelarii Adwokackiej, zamiast na adres Sądu. Powyższe okoliczności były wynikiem oczywistej omyłki pracownika Spółki. Do wniosku pełnomocnik załączył pełnomocnictwo, korespondencję skierowaną do Spółki drogą elektroniczną w dniu 4 października 2012 roku oraz kserokopię koperty przesyłki ekspresowej nadanej przez stronę skarżącą w dniu 4 października 2012 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270)- [zwaną dalej w skrócie: - p.p.s.a.] jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. złożono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Zatem, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96 (LEX nr 45637) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Podkreślenia więc wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, Sąd doszedł do wniosku, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazała przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu jaką jest brak winy w jego uchybieniu. W niniejszej sprawie do uchybienia terminu doszło na skutek oczywistej pomyłki pracownika Spółki, który w ostatnim dniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, tj. w dniu 4 października 2012 roku nadał (przekazane w tym samym dniu przez adwokata J. Ch. drogą elektroniczną pełnomocnictwo wraz z pismem przewodnim skierowanym do Sądu) przesyłkę zawierającą pełnomocnictwo wraz z pismem przewodnim na adres Kancelarii Adwokackiej, zamiast na adres Sądu. Zdaniem Sądu omyłkowe wpisanie adresu na przesyłce przez pracownika Spółki z całą pewnością nie może być postrzegane jako okoliczność przemawiająca za zasadnością wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Stanowi bowiem wyraz niedbałości i nie może być postrzegane jako przeszkoda od strony niezależna i trudna do przezwyciężenia. Błąd tego rodzaju należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający stronę skarżącą. (por m.in. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2012r., sygn. akt II OZ 696/12). Podkreślić należy, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. Niezachowanie więc należytej staranności przez pracownika pociąga za sobą również konsekwencje dla Spółki, w której jest on zatrudniony (por B. Dauter, B. Gruszczyński. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 86, wyd.IV). W rozpoznawanej sprawie nie można zatem uznać, iż miał miejsce brak winy strony w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Okoliczność, iż pracownik Spółki omyłkowo wysłał pełnomocnictwo na adres Kancelarii Adwokackiej zamiast do Sądu nie usprawiedliwia uchybienia terminu. Strona skarżąca winna tak zorganizować sobie obsługę prawną aby wszystkie niezbędne czynności zostały dokonane w terminie wskazanym przez Sąd. Błąd pracownika Spółki nie jest okolicznością, która pozwalałaby uznać, iż uchybienie terminu było niezawinione przez stronę. Podkreślić bowiem należy, że w przypadku profesjonalnego pełnomocnika procesowego (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego), który zawodowo trudni się reprezentacją uczestników postępowania w ramach udzielonego pełnomocnictwa obowiązuje podwyższony standard staranności. Profesjonalny pełnomocnik zobowiązany jest zatem do szczególnej dbałości (staranności) o interesy swoich mocodawców. Uchybienia pełnomocnika procesowego są uchybieniami strony, gdyż pełnomocnik działa na jej rzecz w oparciu o udzielone przez stronę pełnomocnictwo procesowe. Prawidłowy sposób nadania biegu skardze kasacyjnej jest obowiązkiem pełnomocnika, który bierze odpowiedzialność nie tylko za jej treść, ale i za formę i skuteczność formalną. W analizowanym stanie faktycznym błąd pracownika Spółki reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika skutkujący uchybieniem terminu nie może być traktowany jako niezawiniona okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu. Powyższej oceny nie zmienia również fakt, że w terminie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, pełnomocnik uzupełnił pozostałe braki formalne tj. uiścił wymagany wpis sądowy, nadesłał odpis z KRS oraz przedstawił dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, informując jednocześnie, że w dniu 4 października 2012 roku strona w odrębnej przesyłce prześle do Sądu kopię pełnomocnictwa. Z tych wszystkich względów, uznając, że strona skarżącą nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej, na podstawie art. 86 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu. a.ł.