III SA/Łd 391/25

WyrokWSA w Łodzi2025-08-20

Skład orzekający: Katarzyna Ceglarska-Piłat, Małgorzata Kowalska, Joanna Wyporska-Frankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, była prawidłowa, jeśli pierwotna decyzja o rejestracji mogła zostać wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku jednoznacznego dowodu własności pojazdu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że Kolegium błędnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu. Sąd stwierdził, że pierwotna decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił jednoznacznego dowodu własności, co jest wymogiem ustawowym. Brak takiego dowodu, zwłaszcza w sytuacji, gdy pojazd był współwłasnością kilku osób, a sprzedaż wynikała z faktury wystawionej przez spółkę cywilną, stanowiło oczywistą sprzeczność z przepisami Prawa o ruchu drogowym i rozporządzeń wykonawczych.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2015 r. o zarejestrowaniu pojazdu na nazwisko R. R., wskazując na brak dowodu własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, a następnie utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez uznanie, że rejestracja była prawidłowa mimo wątpliwości co do dowodu własności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2025 roku oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 lutego 2025 roku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi M. S., K. S. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2025 roku nr SKO.4121.64-66.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 lutego 2025 roku nr SKO.4121.160-162.2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi solidarnie na rzecz skarżących M. S., K. S. i P. S. kwotę 731 (siedemset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 1 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej również: kolegium, samorządowe kolegium odwoławcze lub sko) utrzymało w mocy własną decyzję z 24 lutego 2025 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2015r., orzekającej o zarejestrowaniu pojazdu marki BMW 320D Coupe na nazwisko R. R.. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z 31 marca 2015 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o zarejestrowaniu za nr rej: [...] pojazdu marki BMW 320D Coupe na nazwisko R. R.. Wnioskiem z 18 grudnia 2024 r. (który wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi 20 stycznia 2025 r.), opartym na art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") M. S., K. S. oraz P. S. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2015 r., orzekającej o zarejestrowaniu pojazdu marki BMW 320D Coupe na nazwisko R. R.. W następstwie powyższego, pismem z 28 stycznia 2025 r., wszczęto postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2015 r. Decyzją z 24 lutego 2025 r. kolegium rozstrzygnięto o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2015 r. orzekającej o zarejestrowaniu pojazdu. M. S., K. S. oraz P. S. pismem z 20 marca 2025 r. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. rozstrzygnięciem. Powołaną na wstępie decyzją z 1 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy własną decyzję z 24 lutego 2025 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2015 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie kolegium wskazało, że w sprawie nie jest sporne, że żądanie stron dotyczyło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2015 r. orzekającej o zarejestrowaniu, za nr rej: [...], pojazdu marki BMW 320D Coupe na nazwisko R. R.. Dalej zwrócono uwagę na unormowane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji oraz na treść art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) - który określa dokumenty stanowiące podstawę do rejestracji pojazdu. Wobec powyższego kolegium stwierdziło, iż zasadnie w decyzji z 24 lutego 2025 r. stwierdzono, że okoliczności faktyczne sprawy zobowiązywały Prezydenta Miasta Łodzi do zarejestrowania pojazdu marki BMW 320D Coupe na nazwisko R. R.. Wyjaśniono przy tym, że "R. R. w dniu 5 marca 2015 r. złożył – za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika - wniosek o zarejestrowanie pojazdu marki BMW 320D Coupe o nr VIN: [...], do którego załączył: kartę pojazdu i dowód rejestracyjny wydane na ww. pojazd oznaczony nr rej.: [...] i nazwiska K. S., P. S. i M. S.; dowód własności, tj. fakturę Vat Nr 14/14 z dnia 31 grudnia 2014 r. wystawioną przez L. z treści której wynika, iż firma »L« posiadająca REGON: [...], NIP: [...] sprzedała ww. pojazd Panu R. R., przy czym (...) ww. faktura nie zawiera zastrzeżeń ani żadnych zapisów, z których by wynikało, iż jest to »projekt faktury«, czy też, że prawo własności nie zostało skutecznie przeniesione na nabywcę lub miałoby być przeniesione w innym terminie lub po spełnieniu określonego warunku; wypis z rejestru REGON z treści którego wynika, iż firma L. posiadająca REGON: [...], NIP: [...] prowadzi działalność na podstawie umowy zawartej przez K. S., P. S. i M. S.". Dalej kolegium wskazało, iż Prezydent Miasta Łodzi po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym 31 marca 2015 r. orzekł o zarejestrowaniu - za nr rej.: [...] - ww. pojazdu marki BMW 320D Coupe na nazwisko R. R.. Nadto, sko, przytaczając wybrane tezy z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wyjaśniło, iż "mając na względzie zdefiniowane pojęcie rażącego naruszenia prawa oraz podjęte przez Prezydent Miasta Łodzi rozstrzygnięcie - będące przedmiotem prowadzonego postępowania w aspekcie stwierdzenia jego nieważności – podnieść należy, że ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2015 r. (...), nie tylko nie można przypisać, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, lecz w ogóle z jakimkolwiek naruszeniem prawa, czego skutkiem jest stwierdzenie, iż w rozpoznawanej sprawie nie może być mowy o stwierdzeniu nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (...). W konsekwencji powyższego zasadnym jest stwierdzenie, iż prawidłowe jest rozstrzygnięcie - działającego jako organ I instancji - tut. Kolegium z 24 lutego 2025 r. (...) orzekające o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 31 marca 2015 r. (...) orzekającej o zarejestrowaniu pojazdu marki BMW 320D Coupe na nazwisko Pana R. R.". W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w rozpoznawanej sprawie nie występują również inne przesłanki opisane w art. 156 § 1 k.p.a. Dalej, odnosząc się do sformułowanych przez pełnomocnika stron zarzutów, kolegium stwierdziło, że są one chybione i w konsekwencji pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. W szczególności odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony, co do dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu: z dokumentów umowy spółki z 17 stycznia 1997 r. wraz z aneksem z 15 października 2007 r., aneksem z 30 maja 2011 r. celem wykazania, że w spółce wszyscy wspólnicy prowadzą sprawy spółki, a także przesłuchania wnioskodawców na okoliczność kiedy dowiedzieli się o przerejestrowaniu wskazanego samochodu, braku przejścia prawa własności tegoż samochodu na R. R. oraz wzywania R. R. do wydania samochodu kolegium stwierdziło, że "wnioski te absolutnie nie mogą zyskać akceptacji, bowiem (...) prowadzone w sprawie postępowanie, jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji, podczas gdy - ze względu na ograniczony zakres postępowania nieważnościowego - postępowanie dowodowe w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji koncentruje się na ocenie zawartości akt sprawy, decyzji administracyjnej i odniesieniu powyższego do określonych w 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podstaw stwierdzenia nieważności, co oznacza, iż w postępowaniu tym Kolegium nie posiada legitymacji do przeprowadzenia postępowania dowodowego właściwego dla postępowania w sprawie rejestracji pojazdów, w tym również postępowania odwoławczego w tym zakresie". W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżyli powyżej wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 1 kwietnia 2025 r. w całości, zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, iż organ rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności uznał, że rozpoznawany stan faktyczny zobowiązywał Prezydenta Miasta Łodzi do zarejestrowania pojazdu marki BMW 320D Coupe o nr VIN: [...], podczas gdy R. R. do wniosku o rejestrację nie przedłożył dowodu własności pojazdu albowiem faktura nr 14/14 była jedynie projektem, została podpisana przez jednego wspólnika spółki cywilnej, co jest niezgodne z zasadami reprezentacji wynikającymi z art. 866 k.c. a także postanowieniami umowy spółki; 2. naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie doszło do bezspornego ustalenia, że decyzja o której stwierdzenie nieważności strona wnosiła obarczona jest rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy rejestracji samochodu marki BMW 320D Coupe dokonano niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, bowiem nie złożono dowodu własności pojazdu; 3. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, które polegało na tym że organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wziął pod uwagę wniosków dowodowych złożonych przez stronę w postaci umów spółki, z których wynikała reprezentacja spółki, a także wniosku dowodowego z przesłuchania skarżących, co doprowadziło do pozbawienia skarżących możliwości czynnego udziału w sprawie; 4. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie że złożone wnioski dowodowe we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mogą zyskać akceptacji podczas gdy organ z urzędu lub na wniosek powinien podejmować czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W oparciu o wskazane powyżej zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) – dalej: "p.u.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do art. 1 § 2 p.u.s.a. - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (w całości lub w części), jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (lit b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Nadto, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd administracyjnym bada więc legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji orzekającej o zarejestrowaniu pojazdu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W myśl zaś art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych i z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły. Zatem obowiązkiem organu jest zbadanie: czy w spawie wystąpiła któraś z pozytywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.) oraz czy nie wystąpiły przesłanki negatywne określone w art. 156 § 2 k.p.a. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2015 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z 31 marca 2015 r., tj. art. 72 ust. 1 pkt 1) i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. Rozpoznając ten wniosek kolegium stwierdziło, że Prezydent Miasta Łodzi dokonał prawidłowej analizy załączonej do wniosku dokumentacji i zarejestrował przedmiotowy pojazd – do wniosku załączono bowiem dotychczasowy dowód rejestracyjny, kartę pojazdu i tablice rejestracyjne oraz dowód własności – fakturę, której treść nie budziła wątpliwości. A tym samym, jak wywiodło kolegium, decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nie została wydana ani z rażącym naruszeniem prawa, ani z jakimkolwiek naruszeniem prawa – nie może więc być mowy o stwierdzeniu nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec powyższego w pierwszej kolejności wskazać należy, iż rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Rażącym naruszeniem prawa nie jest natomiast rozstrzygnięcie, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. W sytuacji, gdy przepis dopuszcza rozbieżność interpretacji to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wtedy, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny i nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Pogląd taki od dawna prezentowany jest w judykaturze i doktrynie (zob. chociażby: M. Jaśkowska, Komentarz do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2025 r. oraz wskazane tam poglądy doktryny i orzecznictwa; K. Gilbowski, Komentarz do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2014 r., s. 660-668 oraz wskazane tam poglądy judykatury; a także J. Borkowskia, Komentarz do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 632-637). Podkreślenia przy tym wymaga, że samo przyjęcie, że doszło do naruszenia przepisu jednoznacznego w swej treści nie może stanowić jedynej i wystarczającej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, aby rodzaj naruszenia i jego skutki powodowały, że decyzja nie mogła być zaakceptowana jako wydana przez organy praworządnego państwa. Co więcej również Naczelny Sąd Administracyjny od lat konsekwentnie prezentuje w swym orzecznictwie podgląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić dopiero wtedy, gdy decyzja lub postanowienie kończące postępowanie wywołuje stan istotnie niezgodny z prawem - jej funkcjonowanie w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności i zaufania obywatela do działań organu. Stwierdzone naruszenie prawa powinno mieć znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1904/22 i powołane tam orzecznictwo). Poglądy te podzielił również sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) – dalej: "p.r.d. tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137" – tj. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji rejestrującej przedmiotowy pojazd – rejestracji dokonuje się na podstawie m.in.: dowodu własności pojazdu (pkt 1); karty pojazdu, jeżeli była wydana (pkt 2); dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (pkt 5). Nadto, w myśl art. 73 ust. 1 p.r.d. tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela. W świetle powyższego nie może być wątpliwości, że podstawową kwestią przy rejestracji pojazdu jest przedstawienie dowodu własności pojazdu, który ma być zarejestrowany, gdyż rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek jego właściciela. Niejako dla porządku należy jeszcze zwrócić uwagę na przepisy - obowiązującego w dniu wydania decyzji rejestrującej przedmiotowy pojazd – rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1522) – dalej: "rozporz. w spr. rejestracji", które określa m.in. warunki i tryb rejestracji pojazdów, w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza: dowód własności pojazdu; kartę pojazdu, jeżeli była wydana; dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, oraz tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany (§ 2 ust. 1 rozporz. w spr. rejestracji). Równocześnie zgodnie z § 4 ust. 1 rozporz. w spr. rejestracji dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. Przy czym, w myśl § 4 ust. 2 rozporz. w spr. rejestracji w przypadku gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, jako dowód własności wymagany do rejestracji rozumie się wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu. Nadto, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu wydania decyzji rejestrującej pojazd rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1727) – dalej: "rozporządzenie", rejestrując pojazd organ rejestrujący przyjmuje wniosek o rejestrację pojazdu z dołączonymi dokumentami, o których mowa w art. 72 ustawy prawo o ruchu drogowym, uwzględniając warunki określone w rozporządzeniu o rejestracji pojazdów i sprawdzając zgodność zawartych w nich danych dotyczących: właściciela pojazdu oraz pojazdu – cech identyfikacyjnych i danych technicznych (§ 1 pkt. 1 lit. a) i b) załącznika Nr 1 "Instrukcja w sprawie rejestracji pojazdów"). W świetle przywołanych powyżej przepisów prawa nie może być żadnych wątpliwości co do tego, że podstawową kwestią jest zbadanie stanu własnościowego. Organ może bowiem dokonać rejestracji pojazdu jedynie w oparciu o ustalony niesporny stan własnościowy. Przy czym ustalenie stanu własnościowego pojazdu może być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych, niemniej jednak efekt tych ustaleń powinien być bezsporny. Organ administracji dokonuje bowiem rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1548/24, Lex/el nr 3864056). Podmiot występujący o zarejestrowanie pojazdu obowiązany jest przedstawić dowód jego własności, przy czym dowód taki nie może wywoływać wątpliwości ani co do przedmiotu własności, ani też co do podmiotu (podmiotów), którym przysługuje to najszersze prawo rzeczowe. Zatem właściwe organy dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych, co oznacza, że nie mogą one ani kreować, ani korygować tychże stosunków. Jeżeli więc wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu, organy administracji publicznej obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1176/23, Lex/el nr 3715457). Tym samym więc w przypadku, gdy wnioskodawca nie udowodni, że w chwili składania wniosku o rejestrację był właścicielem pojazdu, to organy administracji nie mogą wydać innej decyzji niż o odmowie rejestracji pojazdu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 463/23, Lex/el nr 3649335). Do zarejestrowania pojazdu konieczne jest więc przedstawienie niebudzącego wątpliwości dowodu własności pojazdu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 912/22, Lex/el nr 3514915). Zauważyć również należy, że faktura VAT nie jest dowodem nabycia pojazdu wtedy, gdy samodzielnie nie potwierdza w sposób niewątpliwy przejścia własności pojazdu na podmiot, który występuje z wnioskiem o rejestrację pojazdu (por. np. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1261/18, Lex/el nr 2825425). Zatem przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Obydwa rodzaje dokumentów muszą być prawdziwe, nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi być więc dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym – dokument sporządzony przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę. Ostatni dowód rejestracyjny musi ponadto zawierać zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy numery identyfikacyjne. Dokumenty, które nie odzwierciedlają stanu prawnego pojazdu, nie mogą stanowić podstawy do jego zarejestrowania, wobec niespełnienia warunków prawnych, ujętych w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 p.r.d. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 1023/16, Lex/el nr 2303992). Zatem treść wskazanych powyżej przepisów nie budzi żadnych wątpliwości również w orzecznictwie. W rozpoznawanej sprawie w dniu 31 marca 2015 r. zarejestrowano przedmiotowy pojazd mimo, iż wbrew obowiązującej regulacji przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie wskazywały w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że wnioskodawca legitymował się tytułem własności przedmiotowego pojazdu. Z załączonych do wniosku o rejestrację dokumentów wynikało bowiem, że pojazd był własnością trzech osób, a został sprzedany przez jedną z nich. Fakt ten pominął organ rejestrujący mimo tego, co należy podkreślić, że znajomość obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkiem organu administracji. A co za tym idzie decyzja z 31 marca 2015 r. została wydana z naruszeniem prawa, a mianowicie art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 73 ust. 1 p.r.d. tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137, a także § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporz. w spr. rejestracji oraz § 1 pkt. 1 lit. a) i b) załącznika Nr 1 "Instrukcja w sprawie rejestracji pojazdów" do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1727). Przy czym, w ocenie sądu naruszenie prawa przez organ administracji miało charakter rażący. Wskazane przepisy prawa nie budziły bowiem żadnych wątpliwości, były jasne i w pełni zrozumiałe, a co za tym idzie ich interpretacja nie powinna sprawiać żadnych trudności. Nawet bez żadnej analizy poglądów formułowanych w judykaturze i doktrynie brzmienie przywołanych przepisów w sposób nie budzący wątpliwości wskazywało na to, że podstawową kwestią przy rozpatrywaniu wniosku o rejestrację pojazdu było i jest nadal ustalenie, czy przełożone przez wnioskodawcę dokumenty wskazują, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że jest on właścicielem pojazdu. Skoro więc z treści przepisów wynikał wymóg legitymowania się przez wnioskodawcę tytułem własności pojazdu to tym samym dokonanie rejestracji bez jednoznacznego wykazania tytułu własności pozostawało w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Tym bardziej, wobec sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdy wnioskujący o rejestrację przedstawia dokumenty, z których wynika, że samochód będący własnością trzech osób sprzedała jedna z nich, a do wniosku nie dołączono chociażby pełnomocnictwa pozostałych współwłaścicieli. Tym samym więc trzeba uznać, że w sposób rażący naruszono wskazane przepisy prawa. Sąd nie podzielił zatem poglądu wyrażonego przez kolegium, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa gdyż do wniosku o rejestrację dołączono dotychczasowy dowód rejestracyjny, kartę pojazdu i tablice rejestracyjne oraz dowód własności – fakturę, której treść nie budziła wątpliwości, gdyż z zgodnie z fakturą sprzedawcą była spółka cywilna, której wspólnikami były trzy osoby wskazane w dotychczasowych dokumentach (dowód rejestracyjny i karta pojazdu) jako współwłaściciele pojazdu, a nabywcą był R. R.. Kolegium wskazało również, iż faktura nie zawiera zastrzeżeń ani żadnych zapisów, z których można byłoby podejrzewać, że prawo własności nie zostało skutecznie przeniesione na nabywcę lub miałoby być przeniesione w innym terminie lub po spełnieniu określonego warunku, a w aktach brak było zastrzeżenia dotychczasowych współwłaścicieli dotyczącego anulowania faktury (s. 5 decyzji kolegium z 24 lutego 2025 r. w pełni zaaprobowanej decyzją kolegium z 1 kwietnia 2025 r.) wskazano nadto, iż R. R. złożył wniosek o zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu, do którego załączył: "kartę pojazdu i dowód rejestracyjny wydane na ww. pojazd oznaczony nr rej.: [...] i nazwiska Pana K. S., Pana P. S. i Pani M. S.; dowód własności, tj. fakturę Vat Nr 14/14 z dnia 31 grudnia 2014 r. wystawioną przez L. z treści której wynika, iż firma »L.« posiadająca REGON: [...], NIP: [...] sprzedała ww. pojazd Panu R. R.; przy czym dodać należy, że ww. faktura nie zawiera zastrzeżeń ani żadnych zapisów, z których, by wynikało, iż jest to »projekt faktury«, czy też, że prawo własności nie zostało skutecznie przeniesione na nabywcę lub miałoby być przeniesione w innym terminie lub po spełnieniu określonego warunku; wypis z rejestru REGON z treści którego wynika, iż firma L. posiadająca REGON: [...], NIP: [...] prowadzi działalność na podstawie umowy zawartej przez Pana K. S., Pana P. S. i Pani M. S." (s. 4 decyzji kolegium z 1 kwietnia 2025 r.). W świetle przywołanych przez kolegium dokumentów stanowisko prezentowane przez ten organ jest błędne, wskazują ona bowiem na co najmniej bardzo poważne wątpliwości co tego, czy wnioskujący o rejestrację pojazdu jest jego właścicielem, co powinno skutkować odmową rejestracji. To z kolei musiało skutkować uchyleniem zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji kolegium. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy kolegium powinno ponownie rozważyć cały materiał dowodowy uwzględniając stanowisko sądu dotyczące rażącego naruszenia prawa, a nadto przeanalizować sprawę w świetle negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., a następnie rozstrzygnąć sprawę uwzględniając poczynione ustalenia, przy czym stanowisko organu w tym zakresie powinno być należycie wyjaśnione i uzasadnione. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a. sąd uchylił zarówno zaskarżoną doń decyzję z 1 kwietnia 2025 r., jak również poprzedzającą ją decyzję z 24 lutego 2025 r. (pkt 1 rozstrzygnięcia). O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 rozstrzygnięcia). e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło