III SA/Łd 398/15

Dnia 22 marca 2016 roku Wojewódzki Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł z dnia [...] znak [...] w przedmiocie uchylenia poświadczenia rejestracji i odmowy rejestracji automatu do gier p o s t a n a w i a: 1. przyznać "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad dotychczas uiszczoną kwotę 600 (sześćset) złotych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł z [...] r. w przedmiocie uchylenia poświadczenia rejestracji i odmowy rejestracji automatu do gier. Strona uiściła wpis od sądowy skargi w kwocie 500 zł. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Spółka uiściła opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Następnie w dniu 2 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w treści której sformułował wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku na urzędowym druku "PPPr". Z wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej wynika, że Spółka zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku reprezentujący Spółkę likwidator wyjaśnił, że Spółka jest w stanie likwidacji, nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie wpisu. W części dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach wysokość kapitału zakładowego określono na kwotę 1.000.000 zł, wartość środków trwałych – 50.837,58 zł; wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu – 577.250,48 zł. Spółka na rachunku bankowym nie posiada żadnych środków pieniężnych. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2016 r. referendarz sądowy przyznał Spółce prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 600 złotych i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W sprzeciwie skarżąca Spółka wskazała, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że jej sytuacja finansowa jest skrajnie trudna i nie posiada środków na opłacenie wpisu od skargi. Skarżąca Spółka wskazała, że znajduje się obecnie w likwidacji ze względu na złą kondycję finansową, za rok obrotowy 2014 spółka osiągnęła stratę w wysokości 577.250 zł i podobną za rok 2015. Podniosła, że nie ma środków na rachunku bankowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Osoby prawne i pozostałe jednostki organizacyjne podobnie jak osoby fizyczne mogą ubiegać się o prawo pomocy. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Należy zauważyć, że z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a wynika wprost, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w treści przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Sądu, Spółka jako podmiot powołany celem prowadzenia działalności gospodarczej, powinna w procedurze planowania wydatków, uwzględniać również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Ocena sytuacji materialnej strony postępowania musi zatem uwzględniać nie tylko to, czy strona ma środki na koszty postępowania na koncie lub w kasie, ale też czy ma realną możliwość ich zgromadzenia (np. z najmu, dzierżawy, egzekucji wierzytelności, sprzedaży udziałów itp.). Analizując pod tym katem, w oparciu o treść art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przedstawione przez Spółkę okoliczności należało uznać, że wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie, gdyż kondycja finansowa Spółki jest zła. Znajduje się ona w stanie likwidacji i nie posiada na rachunku bankowym żadnych środków pieniężnych, a straty za rok obrotowy 2014 i 2015 przewyższają wysokość kapitału zakładowego. Wartość środków trwałych określona zaś została na zaledwie 50 tysięcy złotych. W tej sytuacji uznać należało, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego Spółka nie miała możliwości zgromadzenia środków na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej oraz przyszłych ewentualnych kosztów sądowych. Z powyższych względów Sąd przyznał Spółce z o.o. "A" prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad dotychczas uiszczoną kwotę 600 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Oznacza to, że Spółka korzystać będzie ze zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz przyszłych, ewentualnych kosztów sądowych związanych z dalszym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. k.p.