III SA/Łd 415/14
WyrokWSA w Łodzi2014-08-19
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i dokumentacji tachografu, jeśli utrata dokumentów nastąpiła w wyniku kradzieży z włamaniem do pojazdu?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy nie może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i dokumentacji tachografu, jeśli utrata dokumentów nastąpiła w wyniku kradzieży z włamaniem do pojazdu, ponieważ nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia i że zdarzenie to było niemożliwe do przewidzenia przy zachowaniu należytej staranności. Obowiązek zabezpieczenia dokumentacji spoczywa na przedsiębiorcy, a brak kopii lub odpowiedniego zabezpieczenia dokumentów rodzi ryzyko odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na R.P. kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego. Naruszenia dotyczyły m.in. niezgłoszenia zmian danych dotyczących pojazdów, przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenia dziennego czasu odpoczynku oraz nieokazania podczas kontroli wykresówek i innych dokumentów potwierdzających czas pracy kierowców. Skarżący podnosił, że utrata części dokumentów nastąpiła w wyniku kradzieży z włamaniem do jego pojazdu, co powinno stanowić podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr[...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. o nałożeniu na R.P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe R.P., kary pieniężnej w kwocie 15 000 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 27 marca 2013 r. została przeprowadzona w przedsiębiorstwie R.P. kontrola. Ustalenia zamieszczono w protokole kontroli z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...]. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy, zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970r., Dz. U. z 1999r., nr 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004r., nr 92, poz. 874). Zakres kontroli obejmował okres od 28 marca 2012r. do 27 marca 2013r. Przedsiębiorca w okresie objętym kontrolą dysponował licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy nr 0040071 oraz licencją na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr TU-014851. Średnia ilość kierowców zatrudnionych lub wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, jak wynika z wykazu pracowników przedsiębiorcy z dnia 27 marca 2013r., wyniosła 2 kierowców.
Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R.P., prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą A. Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe R.P., karę pieniężna w kwocie 15 000 zł, która na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym została ograniczona z wyliczonej kwoty 154 450 zł.
Od powyższej decyzji przedsiębiorca złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zgromadzenie niepełnego materiału dowodowego, jego błędną analizę, a także naruszenie przepisów prawa materialnego wskutek niezastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Odwołujący się podniósł, że nie popełnił naruszenia polegającego na niezgłoszeniu pojazdów do posiadanej licencji, gdyż pojazdy które wskazał organ I instancji w decyzji w rzeczywistości zgłosił do posiadanych uprawnień przewozowych. Pojazdy te nie były jego własnością, lecz jego ojca, a przedsiębiorca użytkował je na podstawie umowy użyczenia. Przedsiębiorca podał również, że kontrola pracowników urzędu miasta w zakresie poprawności dokumentów wymaganych do licencji i wypisów nie wykazała żadnych naruszeń, zażądano jedynie wykazu pojazdów używanych do licencji międzynarodowej. Na wykazie tym umieścił 4 pojazdy o nr rej.: [...], [...], [...] oraz [...] przez co pojazdy [...] oraz [...] nie znalazły się na liście.
Strona podniosła, że wykresówki i dokumentacja dotycząca okresu pracy kierowców zawiera braki z powodu kradzieży dokumentów z prywatnego pojazdu. Fakt kradzieży został zgłoszony w Komendzie Rejonowej Policji w W. Odwołujący nie zgodził się z argumentacją organu, że ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszenia wskazując, że nie istnieje zakaz przemieszczania wykresówek poza siedzibę przedsiębiorcy, a taki zakaz prowadziłby do znaczącego utrudnienia prowadzenia działalności gospodarczej. Fakt zgłoszenia kradzieży miał miejsce długo przed momentem rozpoczęcia kontroli oraz doręczeniem zawiadomienia o zamiarze jej przeprowadzenia. Zdaniem przedsiębiorcy nieokazanie wykresówek wynikło na skutek zdarzenia, na które nie miał wpływu i nie mógł jemu zapobiec.
Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji, odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie; Ip. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. l i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
W myśl art. 5 ust. 2 ww. ustawy zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się przedsiębiorcy, jeżeli:
1) spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009;
2) w stosunku do zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców, a także innych
osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz wykonujących osobiście przewóz na jego rzecz, nie orzeczono zakazu wykonywania zawodu kierowcy.
Stosownie do art. 5 ust. 3 ww. ustawy zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się na czas nieoznaczony. W myśl art. 7a ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2013 r. poz. 235), po uiszczeniu opłat, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 i 11. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) oznaczenie przedsiębiorcy, jego adres i siedzibę albo miejsce zamieszkania;
2) adres siedziby przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009;
3) informację o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) albo numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), jeżeli są wymagane;
4) numer identyfikacji podatkowej (NIP);
5) określenie rodzaju transportu drogowego;
6) określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego;
7) imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 albo osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009;
8) określenie liczby wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji wspólnotowej;
9) w przypadku licencji wspólnotowej - określenie czasu, na który ma być ona udzielona.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił:
1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a,
2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8
- nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji (art. 14 ust. 2 ustawy). Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 1, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować zdolność finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji (art. 14 ust. 3). Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 2, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować sytuację finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 5c ust. 1 pkt 3, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z licencji (art. 14 ust. 4 ustawy).
Organ wyjaśnił, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść:
- Ip. 1.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie karą pieniężną w wysokości 800 złotych.
Organ odwoławczy wskazał, że w świetle zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego przedsiębiorca do posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy nr [...] zgłosił m.in. pojazdy o nr rej. [...] i nr rej. [...]. Organ I instancji stwierdził, że przedsiębiorca nie zgłosił do ww. licencji faktu nie dysponowania w okresie objętym kontrolą powyższymi pojazdami, gdyż składając podczas kontroli wykaz pojazdów, które są w jego prawnej dyspozycji nie wymienił ww. dwóch pojazdów. Jednakże zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczającym do stwierdzenia popełnienia omawianego naruszenia. Organ I instancji nie ustalił bowiem daty, w której przedsiębiorca rzeczywiście przestał dysponować pojazdami i wykorzystywać je do prowadzonej działalności gospodarczej. Ustalenie powyższego jest zaś konieczne dla określenia, czy strona naruszyła dopuszczalny 28-dniowy termin do zgłoszenia zmiany danych. Oświadczenie o liczbie pojazdów, którymi dysponuje kontrolowany złożył 27 marca 2013r. Natomiast kontrolę zakończono dnia 24 kwietnia 2013r., a więc jeszcze przed upływem 28 - dniowego terminu biegnącego dla przedsiębiorcy do zgłoszenia zmiany danych, przy uznaniu, że zgłosił fakt tej zmiany najpóźniej w dniu złożenia oświadczenia, czyli 27 marca 2013r. Ww. oświadczenie nie może zatem być dowodem na popełnienie naruszenia przez przedsiębiorcę. Oba pojazdy zostały zgłoszone do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia popełnienia naruszenia, a karę pieniężną w wysokości 800 złotych nałożono niesłusznie.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwą długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każde następne rozpoczęte 30 minut.
Organ odwoławczy wskazał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wykresówki kierowcy Z. J. z dnia 18 kwietnia 2012r., że kierowca dnia 18 kwietnia 2012r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 42 minuty. Kierowca prowadził pojazd od godziny 14:06 dnia 18 kwietnia 2012r. do godziny 20:28 dnia 18 kwietnia 2012r., tj. łącznie 5 godzin i 12 minut. W powyższym okresie kierowca nie wykonał wymaganej przepisami prawa przerwy minimum 45-minutowej lub przerwy dzielonej, zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 561/2006 (WE). Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ II instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę powyższe kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 350 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku Ip. 5.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ II instancji wyjaśnił, że w myśl art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 5.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę. Organ odwoławczy stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wykresówek kierowcy Z.J. z dni 18/19.10.2012r. i 19.10.2012r., że kierowca dnia 18.10.2012r. o godzinie 14:48 rozpoczął nowy dzienny okres prowadzenia pojazdu, inicjując tym samym początek nowego 24 godzinnego okresu rozliczeniowego, w ciągu którego, tj. do godziny 14:48 dnia 19.10.2012r. winien wykonać odpoczynek dzienny w wymiarze minimum 11 godzin. Kierowca wykonał już trzy skrócone odpoczynki dzienne. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w ww. okresie kierowca wykonał między godziną 00:09 dnia 19.10.2012r. a godziną 10:05 dnia 19.10.2012r., który trwał 9 godzin i 56 minut. Kierowca skrócił zatem wymagany odpoczynek dzienny o 1 godzinę i 4 minuty w stosunku do normy 11-godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ wskazał, że kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 300 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Natomiast odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, organ II instancji powołując się na treść art. 13, art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. oraz art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004r. wskazał, że konsekwencją rozwiązań przyjętych w tych przepisach jest treść załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - Ip. 6. 3. 7, który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień.
Organ odwoławczy stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wykazu kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę w okresie objętym kontrolą, umów pracę zawartych między przedsiębiorcą a kierowcą T.G. oraz kierowcą Z.J., protokołu z okazania dokumentów z dnia 27 marca 2013r. oraz karty pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego, że przedsiębiorca prawidłowo wezwany o okazanie wykresówek, danych cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu nie okazał do kontroli:
- wykresówek, danych cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy Z.J. za dni od 01.05.2012r. do 31.05.2012r., od 01.06.2012r. do 30.06.2012r., od 01.07.2012r. do 31.07.2012r., 01.08.2012r. do 31.08.2012r. i od 01.09.2012r. do 30.09.2012r., czyli łącznie za 153 dni,
- wykresówek, danych cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy T.G. za dni od 01.05.2012r. do 31.05.2012r., od 01.06.2012r. do 30.06.2012r., od 01.07.2012r. do 31.07.2012r., 01.08.2012r. do 31.08.2012r. i od 01.09.2012r. do 30.09.2012r., czyli łącznie za 153 dni. Wyżej wymienieni kierowcy we wskazanych wyżej dniach byli pracownikami przedsiębiorcy i wykonywali przewozy drogowe na jego rzecz. Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 153 000 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Organ II instancji wyjaśnił, że łączna kwota kar pieniężnych za wszystkie naruszenia poprawnie stwierdzone przez organ I instancji ulega zmianie i wynosi 153 650 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe stosownie do treści art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym zasadnym jest utrzymanie zaskarżonej decyzji w całości w mocy. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji wskazał, że są one trafne wyłącznie w zakresie naruszenia Ip. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Łączna kara pieniężna została zmniejszona o 800 złotych, stosownie do faktu, że kary za pozostałe naruszenia przekraczają w dalszym ciągu maksymalny dopuszczalny limit kary pieniężnej zasadnym jest utrzymanie zaskarżonej decyzji w całości w mocy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, odnosząc się do wyjaśnień strony dotyczących naruszenia Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wskazał, że okoliczności jego popełnienia na wypełniają przesłanek art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Nieokazanie wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu było zgodnie z wyjaśnieniami przedsiębiorcy skutkiem ich zaboru w trakcie kradzieży z włamaniem do pojazdu przedsiębiorcy mającej miejsce w 2012r. Zdaniem organu to przedsiębiorca powziął decyzję o przewożeniu tarcz oraz pozostałych dokumentów w pojeździe. W związku powyższym świadomie powziął ryzyko związane z możliwą utratą tarcz i dokumentów, co oznacza, że miał wpływ na popełnienie naruszenia. Istotnie przepisy prawa nie określają miejsca gdzie i w jaki sposób mają być przechowywane wykresówki oraz pozostałe dokumenty, jednak przedsiębiorca winien okazać je kompletne podczas kontroli. Oznacza to, że przedsiębiorca ma pełną swobodę w wyborze sposobu i miejsca przechowywania tarcz i dokumentów pod warunkiem, że w ten sposób zapobiegnie ich utracie. Przemieszczanie ww. tarcz i dokumentów w samochodzie należy uznać za rozwiązanie zdecydowanie bardziej ryzykowne pod kątem utraty dokumentów niż przechowywanie ich w siedzibie przedsiębiorstwa, np. w sejfie. Nie można mówić zatem o ograniczeniu swobody w prowadzeniu działalności, gdyż to do strony należała decyzja co do przewozu dokumentów. Zdaniem organu przedsiębiorca miał oczywisty wpływ na popełnienie naruszenia. Strona miała obowiązek udokumentować każdy dzień pracy zatrudnianych kierowców, w pierwszej kolejności przy pomocy wykresówek, a w przypadku ich braku - przy pomocy wszelkich innych dokumentów, a więc zaświadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, ale również np. ewidencji czasu pracy, planu pracy, czy też wniosków urlopowych. Na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje on transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne spoczywa obowiązek starannego przechowywania dokumentów. Zdarzeń losowych typu powódź, pożar, kradzież z włamaniem, itp. nie można wprawdzie z oczywistych względów przewidzieć, ale można poczynić odpowiednie kroki, aby zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia.
Organ odwoławczy wskazał, że norma zawarta w przepisie art. 92c ustawy o transporcie drogowym nie została wprowadzona po raz pierwszy do ustawy o transporcie drogowym nowelizacją z dnia 16 września 2011r., lecz istniała już wcześniej, a wynikała z brzmienia art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości. Zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez podjęcie błędnego rozstrzygnięcia, naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 92c ust. z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz naruszenie art. 7, 77, 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę poprawnie ustalonego stanu faktycznego, naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w wyniku dowolnie zinterpretowanego stanu faktycznego.
W uzasadnieniu powyższej skargi skarżący podał, że utrzymanie decyzji w całości w mocy nie ma najmniejszego sensu, gdyż świadczy o tym, że organ odwoławczy w pełni podziela stanowisko organu I instancji zarówno co do ustalonych faktów jak i co do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto skarżący podał, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 27 marca 2013 r., jeszcze przed wytypowaniem kierowców do kontroli poinformował funkcjonariuszy inspekcji, że w zakresie przechowywanych przez niego wykresówek posiada braki. Wyjaśnił, że związane jest to z faktem włamania się w dniu 1 października 2012 r. nieznanych sprawców do jego prywatnego pojazdu i kradzieży teczki, w której znajdowały się wykresówki oraz dokumenty firmowe i pieczątka. Poinformował również, że fakt kradzieży zgłoszony został w dniu 1 października 2012 r. w Komendzie Rejonowej Policji w W. Wyjaśnił, że tego dnia był w W. w sprawach firmowych, dlatego miał ze sobą teczkę z dokumentami. W drodze powrotnej z W. wykresówki miał przekazać zewnętrznej firmie, która na ich podstawie miała sporządzić ewidencję czasu pracy kierowców. Dotychczas taką ewidencję prowadził osobiście, jednak jest to żmudna praca, więc zdecydował się powierzyć ją specjaliście. W odpowiedzi usłyszał od funkcjonariusza inspekcji prowadzącego kontrolę, że zostanie to dokładnie sprawdzone i jeśli jest tak jak mówi, to nie mam się czego obawiać. Rzeczywiście w trakcie prowadzonego postępowania sprawdzono wyjaśnienia. W aktach sprawy odnotowano pisemną informację uzyskaną w dniu 18 kwietnia 2013 r. z Komendy Rejonowej Policji w W. w sprawie kradzieży z włamaniem do samochodu. Jak się jednak okazało fakt ten nie miał żadnego znaczenia dla sprawy. W ocenie skarżącego argumentacja organu II instancji nie ma nic wspólnego z elementarnymi zasadami logiki. Zgadza się, że to do przedsiębiorcy należy wybór właściwego sposobu przechowywania tarcz i innych dokumentów w taki sposób, aby zapobiec ich utracie. Jednak argumentacji tej nie można w żaden sposób odnieść do rozpatrywanego przypadku. Po pierwsze tarcze przez niego przechowywane były zawsze w sposób umożliwiający ich okazanie. Dowodem na powyższe jest to, że do kontroli okazał znaczną ich cześć. Przedmiotem sporu są tarcze, które wraz z innymi dokumentami zginęły mu w wyniku kradzieży z włamaniem do samochodu. Sporne wykresówki nie zginęły w wyniku ich niewłaściwego przechowywania, ale w wyniku kradzieży z włamaniem. Włamanie nie miało miejsca na terenie przedsiębiorstwa, gdzie wykresówki były przechowywane w sposób niewłaściwy, ale w trakcie ich przewożenia do zewnętrznej firmy, która miała na ich podstawie sporządzić ewidencję czasu pracy kierowców. Skarżący podał, że wykresówki wraz z dokumentami schowane były w teczce, która nie znajdowała się w widocznym miejscu. Teczka schowana była w bagażniku, a pojazd zamknięty był na klucz. Włamanie miało miejsce w biały dzień w centrum W. Fakt włamania i kradzieży zgłoszony został niezwłocznie na Policję, na dowód czego okazał do kontroli stosowne dokumenty. Wynikało z nich kiedy i gdzie miało miejsce zdarzenie, co zostało uszkodzone i skradzione.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270) – dalej p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.
Przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. o nałożeniu na R.P. kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Kwestią sporną w sprawie jest obciążenie przedsiębiorcy odpowiedzialnością finansową za stwierdzone naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Zdaniem skarżącego zostały spełnione leżące po stronie przedsiębiorcy obowiązki wynikające z przepisów prawa, tj. art. 92c ust. 1 u.t.d., zatem w ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie ponosi on odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia prawa.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) – dalej u.t.d. W myśl art. 92a ust. 1 powołanej ustawy - podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenie stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć kwoty 15.000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy).
Stosownie do treści art. 5 ust. 2 u.t.d. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się przedsiębiorcy, jeżeli:
1) spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009;
2) w stosunku do zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców, a także innych osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz wykonujących osobiście przewóz na jego rzecz, nie orzeczono zakazu wykonywania zawodu kierowcy.
Za kierowców, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz (art. 92a ust. 4 ustawy).
Z powyższych przepisów wynika, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, który podlega karze pieniężnej jest przedsiębiorca. W tym miejscu wskazać należy, że w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09, Lex nr 746376, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Prócz niewątpliwego elementu represji zawiera też pierwiastek prewencyjny. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy. Przepisy o czasie pracy kierowców i jego dokumentowaniu takim właśnie celom służą. Na te okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 75/06 stwierdzającym zgodność art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (a więc przepisu sankcjonującego wykonywanie przewozów drogowych z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców) z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz brak niezgodności z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. W motywach tego wyroku Trybunał stwierdził, że idea i prewencyjny cel sankcji ustanowionej w art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. zmierza do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Trybunał zauważył także, że akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców.
Przedstawienie tej argumentacji, którą w pełni należy podzielić, ma na celu wykazanie wagi i znaczenia przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców. Wprawdzie powyższe orzeczenie NSA oraz orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane zostały na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu poprzednio obowiązującym, jednak zachowują swoją aktualność na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o transporcie drogowym.
Wskazać też należy, że zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in.
- rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21),
- rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. L 300 z 14.11.2009, str. 51-71),
- ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155),
- ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. nr 180, poz. 1494, ze zm.).
Dla ustalenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma także przepis art. 92b ust. 1 u.t.d., który stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85,
c) Umowy europejskiej (AETR);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Zgodnie z wyżej przedstawioną regulacją uchylenie się przez przedsiębiorcę od odpowiedzialności za wskazane naruszenia możliwe jest wyłącznie w sytuacji wykazania przez niego, że zapewnił warunki określone łącznie w pkt 1 i 2. To na przedsiębiorcy transportowym spoczywa obowiązek wykazania, że ewentualne naruszenie norm socjalnych było wynikiem czynników niezależnych od niego. Nadto warunek, zamieszczony w art. 92b ust. 1 pkt 2 ustawy wyraźnie przewiduje, że mowa jest o prawidłowych zasadach wynagradzania, a zatem takich które nie mogą być powiązane z ilością przewiezionych rzeczy. Omawiany przepis koresponduje z art. 92 c ust. 1 u.t.d., który przewiduje wyłączenie odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego.
Natomiast wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (92a ust. 6 ustawy). I tak treść załącznika nr 3 do ww. ustawy sankcjonuje m.in.:
- lp. 1.4. - Niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie;
- lp. 5.3.1. - Skrócenie dziennego czasu odpoczynku: - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny;
- lp. 5.3.2. - Skrócenie dziennego czasu odpoczynku: za każdą następną rozpoczętą godzinę:
- lp. 5.2.1. - Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas powyżej 15 minut do 30 minut;
- lp. 5.2.2. - Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - za każde następne rozpoczęte 30 minut;
- lp. 6.3.7. – Nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień.
W rozpoznawanej sprawie podczas kontroli przedsiębiorstwa skarżącego, przeprowadzonej w dniu 27 czerwca 2013 r. stwierdzono ww. naruszenia przepisów transportu drogowego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że w myśl obowiązujących przepisów prawa zasadą przy wykonywaniu transportu drogowego jest obowiązkowa rejestracja czasu pracy kierowcy przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego - tachografu. Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców nakazuje pracodawcy prowadzić ewidencję czasu pracy kierowców w różnych formach i przechowywać ją przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Ustawa o czasie pracy kierowców odsyła w zakresie rejestracji norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku do rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz.. UE z 2006r. nr L102, s.1), które z kolei w zakresie urządzeń rejestrujących odsyła do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz.. UE z 1985r. nr L 370, s.8 ze zm.).
Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Stosownie do art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (...). Zgodnie zaś z art. 15 ust. 8 tego rozporządzenia, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB.
Innymi słowy, kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd. Nie mogą używać wykresówki przez okres dłuższy niż ten na który jest przeznaczona (maksymalnie 24 godziny). Początkiem stosowania wykresówki jest moment w którym kierowca przejmuje pojazd. Przy zdaniu pojazdu następuje wyjęcie wykresówki.
Z zestawienia powołanych przepisów wynika, że w każdym 24-godzinnym okresie od przejęcia pojazdu, na wykresówce muszą być zaznaczone nie tylko okresy prowadzenia pojazdu, ale również wszystkie inne okresy wymienione w art. 15 rozporządzenia Rady nr 3821/85. Jest to niezbędne z uwagi na konieczność zapewnienia kontroli, m.in. dziennego okresu odpoczynku kierowcy.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 15 marca 2006 r. nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. z dnia 31 grudnia 1985 r.) – Dz.U. UE. 2006.102.1 - w każdym 24 -godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku (art. 8 ust. 3). Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (art. 8 ust. 4).
W myśl art. 7 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 15 marca 2006 r. nr 561/2006 po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Stosownie zaś do treści art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że odstępstwo od przepisów o czasie pracy kierowców możliwe jest w szczególnych okolicznościach i przyczyna takiego odstępstwa powinna być zaznaczona odręcznie na wykresówce lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
W rozpoznawanej sprawie analiza wykresówek kierowcy Z.J. wykazała, że kierowca nie przestrzegał przepisów dotyczących czasu odpoczynku oraz przekraczał maksymalny czas prowadzenia pojazdu.
Przy czym nie okazano żadnego dokumentu (wykresówki), na którym wykazane byłby powody odstępstwa. Tymczasem, jak wynika z wyżej powołanych przepisów, kierowca zawsze musi podać przyczynę powstania naruszenia. Ponadto od kierowcy należy wymagać, aby opis na wykresówce był pełny i wskazywał wiarygodne informacje dotyczące przyczyn odstępstwa. Skoro kierowca nie zaznaczył na odpowiednim dokumencie przyczyny skrócenia dziennego czasu odpoczynku, to prawidłowo organ uznał, że nie zostały spełnione wymogi przewidziane w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz doszło do naruszenia art. 8 ust. 1-5 i ust. 8 tego rozporządzenia.
Stosownie do art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia.
Ponadto z wyżej powołanego art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wynika, że przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego zapewnia poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących używanych w pojazdach, którymi wykonywana jest tego rodzaju działalność gospodarcza. Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym wprost przewiduje zakaz fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach przechowywanych w tachometrze. Zabronione jest jakiekolwiek manipulowanie tachometrem lub wykresówką, w tym prowadzenie pojazdu bez karty kierowcy.
Odpowiedzialność przedsiębiorcy w tym zakresie nie powinna budzić wątpliwości. Przedsiębiorca obowiązany jest nie tylko do wydawania we wspomnianym zakresie wytycznych (zarządzeń) kierowcom, ale także kontroli przestrzeganie wynikających z przepisów prawa zasad funkcjonowania urządzeń rejestrujących montowanych w środkach transportu, którymi wykonywany jest transport drogowy.
W ocenie sądu, skarżący nie zapewnił właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, skoro nie wiedział, ze kierowca narusza przepisy dotyczące czasu pracy kierowcy.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Bez uszczerbku dla prawa Państw Członkowskich do pociągnięcia przedsiębiorstw transportowych do pełnej odpowiedzialności, Państwa Członkowskie mogą uzależnić pociągnięcie do odpowiedzialności od naruszenia przez przedsiębiorstwo przepisów ust. 1 i 2. Państwa Członkowskie mogą wziąć pod uwagę wszelkie dowody wskazujące na to, że nie jest uzasadnione pociągnięcie przedsiębiorstwa transportowego do odpowiedzialności za popełnione naruszenie.
Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie istotną dla jej rozstrzygnięcia jest kwestia nieokazania przez przedsiębiorcę podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia przez kierowcę pojazdu za każdy dzień. Skarżący twierdzi, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W powołanym przepisie, na naruszenie którego powołuje się skarżący w skardze, chodzi o takie zdarzenia lub okoliczności, które nie są typowe, i których przy dołożeniu należytej staranności przy organizacji pracy przedsiębiorstwa nie sposób przewidzieć. Zdaniem Sąd, w niniejszej sprawie za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że zachodziły przesłanki do obciążenia strony skarżącej karą administracyjną, albowiem nie wykazała ona skutecznie istnienia podstaw wskazanych w art. 92c u.t.d. Prawidłowo bowiem organy przyjęły, że wskazane przez skarżącego okoliczności kradzieży nie mogą skutkować uwolnieniem się od odpowiedzialności za omawiane naruszenia w rozumieniu art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Trudno bowiem uznać, aby przedsiębiorca nie miał świadomości wymierzenia mu kar na wypadek zagubienia, zaginięcia, kradzieży, czy innej utraty dokumentów. Zwłaszcza, gdy nie dysponuje ich kopiami w żadnej formie. Fakt prowadzenia przedsiębiorstwa i szeroko zakrojonej działalności winien obligować przedsiębiorcę do kopiowania dokumentów mogących podlegać kontroli. Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek takiego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa, aby dokumentacja czasu pracy kierowców była odpowiednio zabezpieczona i mogła zostać okazana na każde wezwanie organów kontrolnych.
Sąd w tej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 , sygn. akt II GSK 1345/10. NSA stwierdził, że jeżeli zachodzi konieczność przekazania dokumentacji poza siedzibę przedsiębiorstwa przedsiębiorca może to uczynić poprzez przekazanie kopii, pozostawiając oryginały na miejscu. Sposób przechowywania dokumentacji stanowi o ocenie stopnia odpowiedzialności przedsiębiorcy; pozostawienie jedynego egzemplarza dokumentacji nawet w zamkniętym pojeździe rodzi obawę jej kradzieży i nie był to prawidłowy sposób postępowania. Utrata dokumentów nastąpiła z powodu niedostatecznego, wręcz rażącego braku nadzoru nad nimi, w sytuacji gdy dokumenty mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania przedsiębiorstwa winny być zabezpieczone w sposób odpowiedni, tak aby kradzież nie była możliwa.
Wprawdzie zdarzeń losowych typu powódź, pożar, kradzież z włamaniem, itp. nie można z oczywistych względów przewidzieć, ale można poczynić odpowiednie kroki, aby zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia, tym bardziej, jeśli mamy do czynienia z przedsiębiorcą, który jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej. Wobec powyższego, w ocenie sądu, organy prawidłowo przyjęły, że w wyniku stwierdzonego naruszenia, tj. nieokazania przez przedsiębiorcę podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia przez kierowcę pojazdu za każdy dzień, pomimo podnoszonych przez skarżącego okoliczności ich kradzieży, nie zachodzi podstawa do umorzenia w tym zakresie postępowania.
Wskazać również należy, że prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczającym do stwierdzenia popełnienia naruszenia niezgłoszenia przez przedsiębiorcę organowi, który udzielił licencji zmiany danych, tj. faktu niedysponowania w okresie objętym kontrolą pojazdami o nr rej. [...] i nr rej. [...]. Organ I instancji nie ustalił bowiem daty, w której przedsiębiorca rzeczywiście przestał dysponować pojazdami i wykorzystywać je do prowadzonej działalności gospodarczej. Ustalenie powyższego jest zaś konieczne dla określenia, czy strona naruszyła dopuszczalny 28-dniowy termin do zgłoszenia zmiany danych. Oświadczenie o liczbie pojazdów, którymi dysponuje kontrolowany złożył dnia 27 marca 2013r. Natomiast kontrolę zakończono dnia 24 kwietnia 2013r., a więc jeszcze przed upływem 28 - dniowego terminu biegnącego dla przedsiębiorcy do zgłoszenia zmiany danych, przy uznaniu, że zgłosił fakt tej zmiany najpóźniej w dniu złożenia oświadczenia, czyli 27 marca 2013r. Ww. oświadczenie nie może zatem być dowodem na popełnienie naruszenia przez przedsiębiorcę. Należy też pokreślić, że oba pojazdy zostały zgłoszone do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Wobec powyższego prawidłowo organ stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia popełnienia naruszenia, a karę pieniężną w wysokości 800 złotych nałożono niesłusznie. Powyższe nie miało jednak wpływu na wysokość nałożonej na przedsiębiorcę kary pieniężnej, gdyż pozostałe naruszenia przekraczały dopuszczalny limit kary pieniężnej.
W ocenie sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. są niezasadne, bowiem postępowanie przeprowadzone zostało w sposób właściwy, a rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób wystarczający i zgodny z art. 107 § 3 K.p.a.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło