III SA/Łd 42/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 42/16 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu postanawia: odrzucić wniosek. D.Cz. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. Postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną Gminy [...] wniesioną od powyższego wyroku z uwagi na to, że wobec nadania skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego i jej przekazania przez ten Sąd Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi w dniu 26 sierpnia 2016 r., doszło do uchybienia terminowi do jej wniesienia. Strona skarżąca nadała w placówce operatora pocztowego "[...]" przesyłkę zawierającą skargę kasacyjną i jako pierwszego adresata wskazała na przesyłce Naczelny Sąd Administracyjny. W dniu 23 września 2016 r. Gmina [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że data stempla pocztowego w pocztowej książce nadawczej jest dowodem na to, że czynności dokonano w terminie. Obowiązkiem operatora pocztowego jest dostarczenie przesyłki na adres wskazany na przesyłce oraz zweryfikowanie czy adres, na który dostarcza korespondencję jest tożsamy z adresem umieszczonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Osoba dokonująca potwierdzenia odbioru przesyłki winna weryfikować czy posiada upoważnienie do odbioru przesyłek adresowanych do innego podmiotu. W tym przypadku pracownik Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonał potwierdzenia odbioru przesyłki adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Błąd operatora pocztowego nie został zauważony. Niewłaściwe dostarczenie przesyłki nie wyniknęło z błędu strony skarżącej. Zarządzeniem z dnia 5 października 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do wypowiedzenia się, czy podtrzymuje wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, czy zażalenie na postanowienie z dnia 9 września 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 19 października 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że podtrzymuje zarówno wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jak i zażalenie na postanowienie z dnia 9 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 85 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie ukształtowany jest pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 listopada 1999 r., II CZ 129/99, Lex nr 110599; z 4 października 2001 r., I CZ 116/01, Lex nr 52578; z 10 stycznia 2002 r., I CZ 198/01, Lex nr 53302; z 3 października 2002 r., I CZ 120/02, Lex nr 74409; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 maja 2004 r., sygn. FZ 61/04; z 17 sierpnia 2010 r., I GZ 280/10; z 2 czerwca 2016 r., II GZ 536/16). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 sierpnia 2010 r., I GZ 280/10, złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero bowiem wówczas czynność taka staje się bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). W sytuacji gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia. Pogląd ten został ukształtowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego na gruncie uregulowań zawartych w art. 179 § 1 d. k.p.c. oraz art. 168 i 169 § 1 k.p.c., a następnie zaakceptowany w doktrynie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 czerwca 1957 r. II CZ 123/57, NP 1958 nr 3; z 2 września 1993 r., II CRN 83/93 Lex 293287; z 10 stycznia 2002 r., I CZ 198/01, Lex nr 53302; literatura powołana w "Kodeksie postępowania cywilnego z komentarzem" pod red. prof. dr J. Jodłowskiego i SN dr hab. K. Piaseckiego, Wyd. Prawnicze, W-wa 1989 r., t. I, s. 277). Treść uregulowań zawartych w art. 87 § 1 p.p.s.a. jest identyczna z treścią przepisów regulujących te kwestie w art. 179 § 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 1950 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 394 ze zm.) oraz w art. 169 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Brak zatem racjonalnych powodów do kwestionowania stanowiska, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął – czy też nie – przed jej dopełnieniem (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 1997 r., II CZ 43/97 oraz z dnia 15 kwietnia 1997 r., II CZ 40/97 niepubl). W postanowieniu z dnia 17 sierpnia 2010 r., I GZ 280/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił także, iż za taką wykładnią art. 87 § 1 p.p.s.a. przemawia to, że strona może racjonalnie powoływać się na istnienie okoliczności świadczących o braku zawinienia z jej strony, gdy fakt bezskuteczności czynności procesowej będzie bezsporny. Przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2000 r., CKN 1261/99, Prok. i Pr. 2001/4/30). Za niedopuszczalny należy też uznać wniosek, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności, a więc np. gdy czynność strony była dokonana w terminie. W dniu 23 września 2016 r. Gmina [...] wniosła jednocześnie zażalenie na postanowienie z dnia 9 września 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej strona skarżąca zakwestionowała trafność przyjętego w tym orzeczeniu rozstrzygnięcia. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej strona skarżąca w istocie wywodziła, że wniesienia skargi kasacyjnej dokonano w terminie. Strona skarżąca zakwestionowała prawidłowość dokonanej przez sąd oceny stanu faktycznego w tym zakresie w postanowieniu z dnia 9 września 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Tożsame okoliczności strona skarżąca powołała w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie z dnia 9 września 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Na obecnym etapie postępowania sporny jest więc sam fakt uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro strona skarżąca kwestionuje tę okoliczność. Dodać należy, że pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 19 października 2016 r. podtrzymał obie czynności procesowe. W tym stanie rzeczy, podzielając przedstawione wyżej poglądy, stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony przedwcześnie, skoro obie czynności procesowe strony skarżącej się wykluczają, a kwestia dokonanej w postanowieniu z dnia 9 września 2016 r. oceny kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie została jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta z uwagi na wniesienie przez stroną skarżącą zażalenia na to postanowienie. Wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznać zatem trzeba za niedopuszczalny. Mając powyższe na względnie na mocy art. 88 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w postanowieniu. D.Cz.