III SA/Łd 421/21

Dnia 20 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na czynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] w przedmiocie wniosku o udostępnienie akt sprawy postanawia: odrzucić skargę. R.T. M. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] w sprawie wniosku o udostępnienie akt sprawy, wnosząc o jej uchylenie w całości jak również uchylenie decyzji organu pierwszej instancji wydanej przez Komendanta Komisariatu Policji w [...] w sprawie [...]. W uzasadnieniu skargi M. Z. podniósł, że w dniu 25 lutego 2021 roku złożył do Komendanta Komisariatu Policji w [...] wniosek o udostępnienie akt spraw, które prowadziła Policja w [...] w związku ze zgłoszeniami przez członków rodziny skarżącego jego rzekomego awanturnictwa. Dnia [...] otrzymał decyzję odmowną. W dniu 16 marca 2021 r. skarżący złożył za pośrednictwem Komisariatu w [...] odwołanie kierowane do Komendanta Powiatowego w [...]. Skarżący podkreślił, że w dniu 30 marca 2021 r. otrzymał decyzję z [...], w której organ stwierdził, iż z uwagi na brak wskazanego trybu we wniosku o wydanie akt sprawy jest ono pismem w sprawie indywidualnej dlatego jego rozpoznanie zostało zakończone zawiadomieniem wnioskodawcy o sposobie załatwienia sprawy, które nie jest decyzją administracyjną i nie jest tym samym zaskarżalne w trybie przepisów k.p.a. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 104 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawy przez wydanie decyzji. Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strona postępowania administracyjnego dysponuje publicznym prawem podmiotowym polegającym na zaskarżaniu wydanych przez organ pierwszej instancji decyzji administracyjnych, a prawo to może zostać wyłączone wyłącznie na mocy wyraźnej wypowiedzi ustawodawcy, nie zaś organu administracji. Rozstrzygnięcia organu administracji pozbawiające strony prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, nieuzasadnione takim wyłączeniem, należy oceniać jako oczywiście sprzeczne r. art. 78 Konstytucji RP oraz z art. 15 k.p.a. (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 maja 2018 r., II SA/Rz 172/18). W ocenie zatem strony skarżącej, zarówno decyzja Komendanta Komisariatu Policji w [...] jak i Komendanta Powiatowego w [...] w sposób oczywisty podlega eliminacji z obiegu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi, a także zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek Sąd uznał, że skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a p.p.s.a.) oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Tym samym zauważenia wymaga, iż tak ukształtowana regulacja ogranicza kognicję sądów administracyjnych jedynie do spraw w niej określonych, z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Rozpatrywana skarga została wniesiona w sprawie dotyczącej wniosku skarżącego o wydanie mu odpisów akt sprawy, sporządzonego w dniu 24 lutego 2021 roku. Tymczasem, jak wskazano powyżej, z przytoczonych przepisów wynika, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały w nich wymienione, a takową nie wymienioną w powyższych regulacją sprawa jest ta objęta przedmiotową skargą. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 5 marca 2021 r. skarżący otrzymał odpowiedź na korespondencję dotyczącą wniosku "o wydanie odpisów akt sprawy". W dniu 16 marca 2021 r. skarżący złożył za pośrednictwem Komisariatu w [...] pismo zatytułowane "Odwołanie" skierowane do Komendanta Powiatowego w [...], które zostało uznane za zagadnienie dotyczące postępowania skargowego określonego w dziale VIII k.p.a. Postępowanie to zostało zakończone 25 marca 2021 roku sporządzeniem i skierowaniem do zainteresowanego zawiadomienia o sposobie rozpatrzenia pisma, wskazując m. in.: że z uwagi na brak wskazanego trybu we wniosku o wydanie akt sprawy jest on pismem w sprawie indywidualnej dlatego jego rozpoznanie zostało zakończone zawiadomieniem wnioskodawcy o sposobie załatwienia sprawy, które nie jest decyzją administracyjną i nie jest tym samym zaskarżalne w trybie przepisów k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił zatem stanowisko organu, a właściwie bezczynność tego organu w wydaniu wnioskowanych przez stronę dokumentów, co w ocenie skarżącego narusza wskazane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ze stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić bowiem w sprawie mają zastosowanie regulacje szczególne wskazane przez organ. W ocenie sądu załatwienie wniosku skarżącego z 24 lutego 2021 r. nie jest żadną ze spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Załatwienie wniosku skarżącego nie powinno nastąpić decyzją administracyjną, ani też postanowieniem, o którym mowa w punktach 2-3 artykułu 3 § 2 p.p.s.a, a także "innym aktem lub czynnością" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Inne akty lub czynności, o których mowa w wymienionym przepisie muszą bowiem dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku wniosku z 24 lutego 2021 r. wobec skarżącego nie jest prowadzone żadne postępowanie administracyjne, a jego żądanie dotyczy udostępnienia dokumentacji sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji w związku z interwencją, jaka miała miejsce w miejscu zamieszkania strony w dniach: 27 lutego 2020 r., 2 lipca 2020 r., 14 października 2020 r. oraz 23 lutego 2021 r. Brak jest zatem podstaw do uznania, że wydanie odpisów akt sprawy prowadzonej przez funkcjonariuszy Policji dotyczy uprawnień lub obowiązków skarżącego i to wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Załatwienie wniosku z 24 lutego 2021r. nie powinno także nastąpić aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. gdyż akty i czynności, o których mowa w tym przepisie muszą być podjęte w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Pismo M. Z. z dnia 24 lutego 2021 r., z uwagi na jego treść zawierającą żądanie wydania odpisów określonych dokumentów, Komendant Komisariatu Policji w [...] prawidłowo potraktował jako pismo w sprawie indywidualnej, która nie kończy się wydaniem postanowienia, decyzji administracyjnej, rozstrzygnięciem materialno-prawnym, wobec czego nie jest zaskarżalne w trybie k.p.a. Przed organem nie toczyło się żadne postępowanie oparciu o przepisy ustaw szczególnych, w ramach którego można było przyjąć odpowiedni tryb udostępnienia akt sprawy. Organ słusznie uznał, że okoliczności przywołane w skardze należą do materii postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym Skargi i wnioski. Przedmiotem tego rodzaju skargi, może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga ta wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania, ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Taka zaś skarga nie mieści w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Podlega rozpoznaniu w trybie tzw. uproszczonym przez właściwy organ wskazany w art. 229 k.p.a. (zob. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2018 r. IOSK 2896/18). Postępowanie w sprawie tego typu skarg ma cechy samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego i kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 k.p.a., informującą stronę o sposobie załatwienia skargi. Dodać należy, że Komendant Komisariatu Policji w [...] pismem z dnia 16 marca 2020 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z 24 lutego 2021 r. W tym stanie rzeczy niniejsza sprawa nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Wobec tego, że załatwienie wniosku M. Z. nie jest żadną ze spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. R.T.