III SA/Łd 427/05
WyrokWSA w Łodzi2005-09-22
Skład orzekający: Irena Krzemieniowska, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma uznaniowość w przyznawaniu świadczenia pieniężnego policjantowi przywróconemu do służby za okres pozostawania poza służbą, a jeśli tak, to czy pobieranie przez niego świadczenia przedemerytalnego może wpływać na wysokość tego świadczenia?Ratio decidendi
Przepis art. 42 ust. 5 ustawy o Policji nie przyznaje organowi uznaniowości w kwestii przyznania świadczenia pieniężnego policjantowi przywróconemu do służby za okres pozostawania poza służbą. Świadczenie to przysługuje obligatoryjnie, a jego wysokość jest uzależniona wyłącznie od okresu pozostawania poza służbą, mieszcząc się w granicach od jednego do sześciu miesięcy. Pobieranie przez funkcjonariusza innych świadczeń, takich jak świadczenie przedemerytalne, nie wpływa na wysokość tego świadczenia, gdyż nie stanowi ono podstawy do jego zmniejszenia ani odmowy przyznania.Stan faktyczny
Skarżący, A. B., został zwolniony ze służby w Policji, a następnie przywrócony do służby na mocy wyroku sądu administracyjnego. Po przywróceniu do służby przyznano mu świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą. Skarżący odwołał się od decyzji organu I instancji, domagając się przyznania świadczenia za dłuższy okres, argumentując, że przepis art. 42 ust. 5 ustawy o Policji określa jedynie minimalny i maksymalny okres wypłaty świadczenia, a nie pozostawia go do uznania organu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej przyznania świadczenia za jeden miesiąc, uznając, że wysokość świadczenia jest uznaniowa i powinna uwzględniać fakt pobierania przez skarżącego świadczenia przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony rozkaz personalny w części, w jakiej utrzymuje on w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. w zakresie przyznania świadczenia pieniężnego za okres jednego miesiąca pozostawania poza służbą, oraz orzeka, że zaskarżony rozkaz w uchylonej części nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniowska (spr.), Sędziowie Asesor Ewa Alberciak,, Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2005 roku na rozprawie przy udziale - - - - - sprawy ze skargi A. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny w części w jakiej utrzymuje on w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. Nr [...] z dnia [...] w zakresie przyznania świadczenia pieniężnego za okres jednego miesiąca pozostawania poza służbą, 2. orzeka, że zaskarżony rozkaz w uchylonej części nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku
Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji w Ł. na podstawie art. 6 F i art. 42 ust 1 – 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji /t.j. Dz.U. Nr 7, poz. 58 ze zm./ przywrócił sierżanta sztabowego A. B. z dniem 20 kwietnia 2005 roku do służby w Policji na stanowisko równorzędne z zajmowanym w dniu zwolnienia ze służby w Policji – referenta /[...]/ Komendy Miejskiej Policji w Ł. – zawieszonego w czynnościach służbowych od dnia 11 marca 2004 roku w 4 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 0,94 kwoty bazowej określonej dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.310 zł miesięcznie i dodatkiem służbowym przyznanym na czas nieokreślony w kwocie 180 zł miesięcznie. Jednocześnie na podstawie art. 42 ust 5 cyt. ustawy wymienionemu policjantowi przyznał świadczenie pieniężne za okres jednego miesiąca pozostawania poza służbą, równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem.
W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, iż w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 stycznia 2005 roku sygn. akt III SA/Łd 635/04 w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza policji A. B. ze służby, uchylającym zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] i poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...], należało na podstawie art. 42 ust 1 ustawy o Policji przywrócić A. B. do służby w Policji na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed zwolnieniem, jednocześnie na podstawie art. 42 ust 5 cyt. ustawy przyznano policjantowi świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres 1 miesiąca pozostawania poza służbą.
Od powyższego rozkazu w części dotyczącej przyznania świadczenia pieniężnego za okres jednego miesiąca pozostawania poza służbą A. B. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., wnosząc o przyznanie świadczenia pieniężnego za okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą. Rozstrzygnięciu organu I instancji zarzucił naruszenie art. 42 ust 5 ustawy o Policji poprzez jego błędną interpretację. Zdaniem skarżącego cytowany artykuł nie dopuszcza uznaniowości w przyznaniu świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą, a jedynie określa okres minimalny i maksymalny za jaki może ono zostać wypłacone. Podniósł, iż w związku z tym, że poza służbą pozostawał ponad 10 miesięcy uzasadnione jest przyznanie świadczenia pieniężnego za okres 6 miesięcy.
Rozkazem personalnym z dnia [...] Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] w części dotyczącej daty przywrócenia do służby w Policji i określił datę przywrócenia do służby w Policji na dzień 15 czerwca 2005 roku, w pozostałym zakresie zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wysokość świadczenia za okres pozostawania poza służbą w myśl art. 42 ust 5 ustawy o Policji została pozostawiona przez ustawodawcę do uznania organu wydającego rozstrzygnięcie. Na wysokość świadczenia pieniężnego przyznawanego przez organ w granicach cytowanego przepisu ma także wpływ stan faktyczny w danej sprawie. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podniósł, iż w dacie zwolnienia A. B. nabył prawo do świadczenia przedemerytalnego, które pobierał od dnia 1 czerwca 2004 roku. W ocenie organu odwoławczego przyznanie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą winno być formą "zadośćuczynienia" za zwolnienie ze służby, które okazało się nieuprawnione. Świadczenie o którym mowa w art. 42 ust 5 ustawy o Policji nie może jednak służyć wzbogaceniu się funkcjonariusza. Biorąc pod uwagę fakt, iż A. B. w okresie pozostawania poza służbą pobierał świadczenie przedemerytalne, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uznał, iż przyznanie przez organ I instancji świadczenia pieniężnego w najniższej możliwej wysokości określonej w art. 42 ust 5 cyt. ustawy służy realizacji celów wskazanych przez ustawodawcę i z tych względów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części przyznania świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą. Ze względu na fakt, iż zgodnie z art. 130 K.p.a. wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji określił nową datę przywrócenia do służby w Policji uwzględniając okres potrzebny na doręczenie decyzji stronie.
Na powyższy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. Nr [...] z dnia [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w części przyznającej świadczenie pieniężne za okres jednego miesiąca przebywania poza służbą, zarzucając błędną interpretację art. 42 ust 5 ustawy o Policji oraz uchybienie terminu określonego w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi A. B. powtórzył argumentację wyrażoną w odwołaniu od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
W dniu 22 września 2005 r. na rozprawie skarżący A. B. poparł skargę i cofnął wniosek zawarty w skardze o pociągnięcie do odpowiedzialności pracowników organu administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi.
W rozpoznawanej sprawie Sąd oceniając legalność zaskarżonego rozkazu personalnego stwierdził, iż w organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego, co z kolei miało wpływ na wynik sprawy.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, iż rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji w Ł. zwolnił ze służby w Policji A. B. z dniem 16 kwietnia 2004 roku. Organ odwoławczy uchylając zaskarżony rozkaz w części dotyczącej zwolnienia ze służby skarżącego ustalił datę zwolnienia na dzień 31 maja 2004 roku.
Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 635/04 uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] i poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] nr [...].
W wyniku uchylenia powyższym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi obu zaskarżonych rozkazów personalnych Komendant Miejski Policji w Ł. przywrócił skarżącego A. B. do służby w Policji na równorzędne stanowisko z dniem 20 kwietnia 2005 roku i przyznał świadczenie pieniężne za okres jednego miesiąca pozostawania poza służbą. Skarżący w odwołaniu podniósł, iż skarży decyzję organu I instancji w części dotyczącej przyznanego świadczenia pieniężnego za okres jednego miesiąca pozostawania poza służbą.
Organ odwoławczy uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty przywrócenia skarżącego do służby w Policji i określił ją na dzień 15 czerwca 2005 roku, w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy.
W świetle powyższych ustaleń należy zatem przyjąć, iż skarżący A. B. pozostawał poza służbą od dnia 1 czerwca 2004 roku do dnia 15 czerwca 2005 roku.
Zgodnie z art. 42 ust 1 – 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku – o Policji /t.j. Dz.U. Nr 7, poz. 58 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego rozkazu personalnego:
1. Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne.
2. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy podlega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust 3.
3. Jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia.
4. Prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby.
5. Policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo świadczenie przysługuje osobie, o której mowa w ust 3.
6. W zakresie innych praw niż określone w ust 1 – 5, wynikających ze stosunku służbowego, okres za który przyznano świadczenie pieniężne, traktuje się za równorzędny ze służbą. Okresu pozostawania poza służbą, za który przyznano świadczenie pieniężne, nie uważa się za przerwę w służbie, której skutkiem byłaby utrata uprawnień uzależnionych od nieprzerwanej służby.
W przedmiotowej sprawie istota sporu pomiędzy skarżącym, a organem administracji sprowadza się do odmiennej interpretacji art. 42 ust 5 cyt. ustawy o Policji.
W ocenie organu odwoławczego – wysokość świadczenia za okres pozostawania poza służbą w myśl art. 42 ust 5 ustawy o Policji została pozostawiona przez ustawodawcę do uznania organu orzekającego. Nadto na wysokość świadczenia pieniężnego przyznawanego przez organ w granicach cytowanego przepisu ma także wpływ stan faktyczny w danej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego przyznanie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą winno być formą "zadośćuczynienia" za zwolnienie ze służby, które okazało się nieuprawnione. Świadczenie o którym mowa w art. 42 ust 5 ustawy o Policji nie może jednak służyć wzbogaceniu się funkcjonariusza. Organ odwoławczy podniósł, iż skarżący w tym czasie pobierał świadczenie przedemerytalne.
W ocenie skarżącego natomiast – przepis ten nie uprawnia przełożonego do wydania decyzji uznaniowej, określa jedynie minimalny i maksymalny okres, za który takie świadczenie może być przyznane.
Oceniając za skarżony rozkaz personalny nie sposób podzielić stanowisko organu odwoławczego. Art. 42 ust 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji nie stanowi podstawy do wydania decyzji uznaniowej, to znaczy takiej, przy wydaniu której wybór jednego z możliwych wariantów rozstrzygnięcia sprawy należy do organu administracji. Organ rozstrzygając sprawę zobowiązany jest orzec o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia pieniężnego i w tym zakresie ustawodawca nie przewidział żadnej dowolności.
Natomiast konsekwencją przyznania świadczenia jest określenie jego wysokości, którą to wysokość ustawodawca określił w granicach od 1 do 6 miesięcy, wyraźnie uzależniając tę wysokość od okresu pozostawania poza służbą. Świadczy o tym sformułowanie użyte w art. 42 ust 5 cyt. ustawy, a mianowicie "policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą ...". Wynika z tego, iż w zakresie wysokości świadczenia ustawodawca również nie przewidział żadnej dowolności.
Skoro zatem A. B. przebywał poza służbą od dnia 1 czerwca 2004 roku od dnia 15 czerwca 2005 roku tj. ponad 12 miesięcy, organ winien przyznać skarżącemu świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za maksymalny okres przewidziany w art. 42 ust 5 ustawy o Policji tj. za okres 6 miesięcy.
Argumentację organu odwoławczego, iż A. B. przysługuje świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą w minimalnej wysokości, gdyż w dacie zwolnienia ze służby nabył on prawo do świadczenia emerytalnego w związku z czym przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego w większej wysokości służyłoby wzbogaceniu funkcjonariusza, należy uznać za nie zasadną.
Art. 42 ust 5 cyt. ustawy nie uzależnia bowiem wysokości przyznanego świadczenia pieniężnego od pobierania lub nie pobierania innych świadczeń, a wysokość przedmiotowego świadczenia jest uzależniona jedynie od okresu pozostawania policjanta poza służbą. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści innych ustaw np. art. 49 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /tekst jednolity Dz.U. z 2004 r., Nr 8, poz. 67 ze zm./, który wskazuje na konieczność zwrotu świadczenia emerytalnego w takim przypadku. Potwierdza to również treść pisma Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 maja 2005 roku Nr [...], z którego wynika, iż w związku z ponownym przywróceniem A. B. do służby w Policji wyżej wymieniony zobowiązany będzie do zwrotu kwoty 1498,96 złotych tytułem świadczenia nienależnego /k. 12 odwrót akt sprawy/, a także złożona do akt sprawy decyzja o ustaniu prawa do emerytury policyjnej .
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
W przedmiocie wykonalności zaskarżonego rozkazu personalnego orzeczono na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło