III SA/Łd 427/12

Dnia 20 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. P. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 16 kwietnia 2012 roku M. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Wskazała, że z jest studentem drugiego roku, nie pracuje, nie posiada żadnego majątku i jest na całkowitym utrzymaniu swoich rodziców. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, że zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jego dziadka, jednak nie pozostaje w nim we wspólnym gospodarstwie domowym, gdyż dziadek po śmierci babci wyprowadził się do swojego syna. Wnioskodawca oświadczył, że jego rodzice zamieszkują osobno dostaje od nich kieszonkowe, a ponadto od mamy otrzymuje potrzebną mu żywność, ojciec zaś kupuje mu ubrania. Kieszonkowe wydaje na opłacenie migawki oraz przejazdy do domu Zarządzeniami referendarza sądowego z dnia 18 lipca oraz 7 sierpnia 2012 roku wnioskodawca został zobowiązany do udokumentowania miesięcznych dochodów oraz majątku posiadanego przez rodziców, na których utrzymaniu się znajduje, a także wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz wskazania wysokości kieszonkowego od rodziców, udokumentowania wydatków na przejazdy oraz udokumentowania kiedy i za jaka kwotę został zbyty stanowiący, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, jego współwłasność samochód marki Audi A3. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że jego rodzice odmawiają udostępnienia mu informacji o swoich dochodach i posiadanym majątku, bowiem nie oni są stroną postępowania sądowego. Dodatkowo oświadczył, iż wszystkie koszty związane z eksploatacją mieszkania, w którym zamieszkuje ponosi jego dziadek, wnioskodawca odmówił przyjęcia darowizny samochodu marki Audi A3 od swojej matki w 2009 roku, zaś w 2010 roku matka sprzedała tan samochód. Wysokość kieszonkowego otrzymywanego od rodziców określił się na kwotę 350-500 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie może udokumentować ponoszonych kosztów przejazdów, gdyż nie zbiera zużytych biletów MPK. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca jest studentem, nie pracuje, nie posiada żadnego majątku pozostaje na wyłącznym utrzymaniu swoich rodziców. Zamieszkuje w mieszkaniu swojego dzidka , który ponosi wszelkie opłaty eksploatacyjne, od rodziców skarżący otrzymuje niezbędne produkty żywnościowe i ubranie oraz kieszonkowe wysokości 350-500 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł) oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przy czym ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, jeśli osoba starająca się o przyznanie prawa pomocy nie osiąga własnych dochodów, ponieważ uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców lub opiekunów, o przyznaniu prawa pomocy decydują możliwości zarobkowe i majątkowe osób zobowiązanych do alimentacji (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. akt I OZ 115/06). Stosownie do art. 87 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice i dzieci maja obowiązek wzajemnego wspierania się. Ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył czasu trwania tego obowiązku nałożonego na rodziców i dzieci, nie jest on w szczególności uwarunkowany sprawowaniem władzy rodzicielskiej. Występuje więc także po uzyskaniu przez dziecko pełnoletniości. Uszczegółowieniem tego obowiązku jest art. 128 kodeksy rodzinnego i opiekuńczego dotyczący obowiązku alimentacyjnego, który obciąża rodziców względem dzieci do czasu, gdy nie są w stanie utrzymać się samodzielnie. Z informacji wnioskodawcy wynika, że rodzice dobrowolnie realizują względem niego swój obowiązek alimentacyjny jednak odmówili wskazania wysokości swoich dochodów i majątku w celu ustalanie możliwości pokrycia kosztów postępowania zainicjowanego przez wnioskodawcę. Powyższe czyni niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednak uwzględniając jedynie kwotę kieszonkowego otrzymywanego od rodziców w porównaniu z wysokością należnego w rozpoznawanej sprawie wpisu od skargi w kwocie 100 złotych należało uznać, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej wysokości i to bez żadnego uszczerbku swojego utrzymania, bowiem koszty jego zamieszkania wy żywienia i ubrania w całości są pokrywane przez rodziców i dziadka. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy bowiem z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść w postępowaniu, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. m.k.