III SA/Łd 436/21
WyrokWSA w Łodzi2021-10-14
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Janusz Nowacki, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji administracyjnej jest ostateczne i podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej jest ostateczne i nie podlega zażaleniu do organu wyższej instancji, lecz bezpośrednio skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Błędne pouczenie organu o środkach zaskarżenia nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, co uzasadnia rozpoznanie spóźnionej skargi wniesionej z zachowaniem terminu wskazanego w błędnym pouczeniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (ŁPWIS) odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną za niezastosowanie się do obowiązku kwarantanny. Skarżąca twierdziła, że decyzja nigdy nie została jej skutecznie doręczona, zarówno drogą elektroniczną, jak i pocztową, co uniemożliwiło jej złożenie odwołania w terminie. ŁPWIS odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne. Główny Inspektor Sanitarny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zażalenia, wskazując na błędne pouczenie strony o możliwości wniesienia zażalenia zamiast skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz M. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŁPWIS) na podstawie art. 59 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku MB o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...](dalej: PPIS) nr [...] z [...] nakładającej na MP administracyjną karę pieniężną za niezastosowanie się do obowiązku poddania się kwarantannie, odmówił przywrócenia terminu do złożenia ww. odwołania.
Zaskarżoną decyzję ŁPWIS wydał, przyjmując następujący stan faktyczny i prawny:
PPIS wydał [...] decyzję nr [...] nakładającą na MP administracyjną karę pieniężną za niezastosowanie się do obowiązku poddania się kwarantannie w związku z przekroczeniem 24 kwietnia 2020 r. granicy państwowej w celu udania się do swojego miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 697 ze zm.).
MP w piśmie oznaczonym datą 10 listopada 2020 r. złożyła odwołanie (data wpływu do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] – 17 listopada 2020 r.) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wniesienie odwołania po terminie umotywowała tym, że decyzja PPIS z [...]. nigdy nie została jej doręczona. O istnieniu przedmiotowej decyzji dowiedziała się dopiero 3 listopada 2020 r., gdy zauważyła obciążenie rachunku bankowego tytułem egzekucji administracyjnej związanej z wykonaniem ww. decyzji. Podniosła naruszenie przez organ art. 391 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem nie wyraziła zgody na doręczenie decyzji drogą elektroniczną. Tym samym jako osoba stale zamieszkująca za granicą Polski, to jest w Niemczech nie miała szansy zapoznania się z treścią decyzji, która nakłada na nią wysoką karę finansową, dotyczącą odbywania kwarantanny. W swoim miejscu zamieszkania (w Niemczech) stale kontroluje skrzynkę pocztową i nie odnotowała wpływu przedmiotowej decyzji, ani awiza dotyczącego niniejszej sprawy. Zdaniem strony nie ponosi ona winy w braku doręczenia decyzji przez organ i tym samym zachodzą wszelkie przesłanki do przywrócenia terminu do otwarcia drogi odwoławczej w sprawie.
ŁPWIS nie uwzględniając wniosku stwierdził, że zgodnie z art. 391 § 1 pkt 3 k.p.a. doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny. PPIS 4 maja 2020 r. drogą mailową zwrócił się do MP z prośbą o potwierdzenie aktualności adresu mailowego do korespondencji. W wiadomości zwrotnej wysłanej 4 maja 2020 r. z adresu mailowego [...]strona potwierdziła adres mailowy do korespondencji z PPIS. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że PPIS 5 maja 2020 r. przesłał na potwierdzony przez stronę adres mailowy decyzję Nr [...] z [...] nakładającą na MP administracyjną karę pieniężną za niezastosowanie się do obowiązku poddania się kwarantannie w związku z przekroczeniem 24 kwietnia 2020 r. granicy państwowej. Ponadto 5 maja 2020 r. przedmiotowa decyzja została nadana przesyłką pocztową za pośrednictwem Poczty Polskiej za potwierdzeniem odbioru na adres: [...], ul. W. (adres, pod którym M. P. miała odbywać obowiązkową kwarantannę). Adnotacja listonosza "Mieszkanie zamknięte" – 7 maja 2020 r. Następnie przesyłkę awizowano powtórnie 15 maja 2020 r., adnotacja listonosza "Zwrot, nie podjęto w terminie" – 22 maja 2020 r. Przesyłka została poprawnie i czytelnie zaadresowana. Zdaniem ŁPWIS, na przesyłce i potwierdzeniu odbioru zamieszczone są wszystkie wymagane informacje do uznania za skuteczne doręczenie korespondencji w trybie art. 44 k.p.a. W zaistniałej sytuacji błędne jest twierdzenie, iż M. P. nie została dostarczona przedmiotowa decyzja, gdyż została ona wysłana jednocześnie przesyłką pocztową, jak i drogą mailową.
Zdaniem ŁWPIS, M. P., przekraczając 24 kwietnia 2020 r. granicę Rzeczypospolitej Polskiej była świadoma, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 697 ze zm.) zostanie na nią nałożony 14-dniowy obowiązek kwarantanny. Ponadto z akt przedmiotowej sprawy wynika, że strona 28 kwietnia 2020 r. (tj. po opuszczeniu miejsca kwarantanny) zwróciła się do PPIS z prośbą o skrócenie kwarantanny. Do prośby strona dołączyła oświadczenie, w którym przyznała, że 25 kwietnia 2020 r. około godz. 21:00 przekroczyła granicę polsko-niemiecką. PPIS po rozpatrzeniu prośby pismem z 4 maja 2020 r. odmówił skrócenia M. P. okresu kwarantanny. Skarżąca po obciążeniu jej rachunku bankowego z tytułu egzekucji administracyjnej nie zwróciła się do PPIS o wyjaśnienie sprawy, jednakże w przesłanym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i odwołaniu powołuje się na sygnaturę przedmiotowej decyzji, co świadczy o tym, że skarżąca otrzymała drogą mailową ww. decyzję.
W pouczeniu zaskarżonego postanowienia z 8 stycznia 2021 r. ŁPWIS stwierdził, że na to orzeczenie przysługuje zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego za pośrednictwem ŁPWIS w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.
Następnie M. P. złożyła zażalenie z 21 stycznia 2021 r. na postanowienie z 8 stycznia 2021 r. nr [...] ŁPWIS, zarzucając mu niewłaściwe zastosowanie prawa procesowego:
a/ art. 59 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w obiektywnych sytuacjach faktycznych wskazujących na brak doręczenia stronie decyzji administracyjnej, a tym samym pozbawienie strony możliwości odwołania się od decyzji kształtującej jej obowiązki i prawa;
b/ art. 7 k.p.a. poprzez brak wnikliwego zbadania stanu faktycznego, tj. zaniechanie przedstawienia przez organ I instancji dowodu doręczenia przesyłki poleconej z decyzją do strony postępowania na jej adres zamieszkania, braku wykazania, iż strona została właściwe pouczona przez organ o ewentualnych skutkach doręczenia decyzji drogą elektroniczną;
c/ art. 44 k.p.a. z zw. z art. 42 § 1 k.p.a. poprzez dowolną wykładnię przepisu i utożsamianie "miejsca odbywania kwarantanny" z miejscem zamieszkania strony;
d/ art. 391 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez brak wykazania przez organ, że strona otrzymała konkretną decyzję na adres mailowy w sposób skuteczny, tj. umożliwiający jej zapoznanie się z treścią dokumentu elektronicznego, na co wskazuje brak wiadomości zwrotnej od strony postępowania;
e/ art. 9 i 8 k.p.a. poprzez brak pouczenia strony przez organ o konsekwencji przesłania decyzji na elektronicznej skrzynce odbiorczej i tym samym pozbawienie strony świadomości prawnej dotyczącej ewentualnego doręczenia decyzji na adres e-mail. W związku z powyższym M. P. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie rozstrzygnięcia przywracającego termin do złożenia odwołania od decyzji PPIS nr [...] z [...] r.
Zdaniem skarżącej, organ dowolnie interpretuje przepisy o doręczeniach w administracji (art. 42 k.p.a.), który stanowi, iż "pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy". Skarżąca podczas kontroli granicznej wskazała "miejsce odbywania kwarantanny", które w żadnym wypadku nie powinno być interpretowane jako "miejsce zamieszkania". Tym samym stwierdziła, że kierowanie korespondencji z decyzją pod "adres odbywania kwarantanny" jest nieskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych, gdyż do właściwego doręczenia drogą listowną w ogóle nie doszło. Ponadto, ŁPWIS podniósł, iż działał w sposób dwutorowy, tj. decyzję wysłał pocztą tradycyjną na "adres odbywania kwarantanny", a także na adres e-mail skarżącej zgodnie z dyspozycją art. 391 § 1 pkt 3 k.p.a. Jednakże działanie takie, w ocenie skarżącej, jest nieprawidłowe i nieskuteczne. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, skarżąca podkreśliła, że doręczenie dokonywane w formie elektronicznej zastępuje doręczenie tradycyjne, a doręczenie dokumentu równocześnie w postaci zarówno papierowej, jak i elektronicznej jest w takim przypadku niedopuszczalne. Taki wniosek wynika z art. 46 § 3 KPA, który przewiduje kolejność sposobów doręczania: najpierw elektroniczne (jeżeli uczestnik złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 391 § 1 k.p.a.), a w dalszej kolejności tradycyjne, jednak tylko w przypadku braku skuteczności doręczenia elektronicznego. Skarżąca podniosła również, że rzeczone doręczenie decyzji drogą elektroniczną było nieskuteczne ze względu na to, iż nie otrzymała ww. decyzji na swoją skrzynką odbiorczą, a organ nie przedstawił dowodu przesłania tej decyzji. Nie sposób uznać, że sam przesył danych stanowi o fakcie doręczenia decyzji i uzasadnia postawienie tezy, że strona decyzję otrzymała w taki sposób, że poznała jej treść. Skarżąca wskazała też, że organ nie dopełnił ustawowego obowiązku pouczenia jej o skutkach doręczeń drogą elektroniczną. Tym samym (nawet uznając, że doszło do doręczenia elektronicznego) strona nie była świadoma o otwarciu terminu do zaskarżenia decyzji. Organ powinien przy pierwszej czynności dokonanej za pomocą komunikatora elektronicznego pouczyć stronę o konsekwencjach (jej prawach i obowiązkach) wnikających z wyboru takiej formy doręczeń.
Postanowieniem z 9 marca 2021 r. nr [...] Główny Inspektor Sanitarny (dalej: GIS) na podstawie art. 61a § 1 i 2, art. 107, art. 141 § 1 w zw. art. 144 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 195) odmówił wszczęcia postępowania w związku z zażaleniem z 21 stycznia 2021 r. wniesionym przez M. P. na postanowienie ŁPWIS z [...] r.
W uzasadnieniu postanowienia GIS stwierdził, że na zaskarżone postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PPIS nie służy zażalenie. Jednak ŁPWIS błędnie pouczył stronę o służącym jej środku odwoławczym, tj. prawie do wniesienia do GIS zażalenia na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu wniesienia odwołania od decyzji. Skarżone postanowienie nie zawierało natomiast wymaganego składnika rozstrzygnięcia administracyjnego, jakim jest pouczenie o prawie do wniesienia na ostateczne rozstrzygnięcie skargi sądowoadministracyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, o sposobie i terminie jej wniesienia, wysokości wpisu od wniesienia skargi sądowoadministracyjnej i sposobie jego wniesienia oraz służącym prawie do ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów sądowych albo o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. GIS zauważył, że chociaż skarżone postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne i nie służy na nie odwołanie do organu wyższej instancji, to służy na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skargę tę należy wnieść w terminie 30 dni od chwili doręczenia postanowienia za pośrednictwem PWIS.
W skardze z 10 kwietnia 2021 r. ( nadanej na poczcie niemieckiej w dniu 12 kwietnia 2021 r.) M. P. zaskarżyła postanowienie ŁPWIS z [...] r. w całości, zarzucając niewłaściwe zastosowanie prawa procesowego:
a/ art. 59 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w obiektywnych sytuacjach faktycznych wskazujących na brak doręczenia stronie decyzji administracyjnej, a tym samym pozbawienie strony możliwości odwołania się od decyzji kształtującej jej obowiązki i prawa;
b/ art. 7 k.p.a. poprzez brak wnikliwego zbadania stanu faktycznego, tj. zaniechanie przedstawienia przez organ I instancji dowodu doręczenia przesyłki poleconej z decyzją do strony postępowania na jej adres zamieszkania, braku wykazania, iż strona została właściwe pouczona przez organ o ewentualnych skutkach doręczenia decyzji drogą elektroniczną;
c/ art. 44 k.p.a. z zw. z art. 42 § 1 k.p.a. poprzez dowolną wykładnię przepisu i utożsamianie "miejsca odbywania kwarantanny" z miejscem zamieszkania strony;
d/ art. 391 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez brak wykazania przez organ, że strona otrzymała konkretną decyzję na adres mailowy w sposób skuteczny, tj. umożliwiający jej zapoznanie się z treścią dokumentu elektronicznego, na co wskazuje brak wiadomości zwrotnej od strony postępowania;
e/ art. 9 i 8 k.p.a. poprzez brak pouczenia strony przez organ o konsekwencji przesłania decyzji na elektronicznej skrzynce odbiorczej i tym samym pozbawienie strony świadomości prawnej dotyczącej ewentualnego doręczenia decyzji na adres e-mail. W związku z powyższym M. P. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie postanowienia poprzedzającego zaskarżone postanowienia, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, wydanie rozstrzygnięcia przywracającego termin do złożenia odwołania od decyzji PPIS nr [...] z 4 maja 2020 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację prawną, jaką zawarła w zażaleniu z 21 stycznia 2021 r. na postanowienie z [...] r. nr [...] ŁPWIS. Jednocześnie stwierdziła, iż skargę przesyła do sądu administracyjnego po otrzymaniu postanowienia GIS z dnia 9 marca 2021 r., prosząc o jej rozpoznanie jako wniesionej w terminie.
W odpowiedzi na skargę ŁPWIS wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., sprawy dotyczące postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, wyłączone są spod kognicji sądów administracyjnych. ŁPWIS, odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia ŁPWIS nr [...] z [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy ponadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie, którym odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że ustawodawca przewidział odrębne reguły co do zaskarżalności w zakresie postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia. Regulacja ta dotyczy zarówno rozstrzygnięcia pozytywnego (przywrócenia terminu) jak i negatywnego (odmowa przywrócenia terminu). Postanowienia te zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. są ostateczne. Postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czy też zażalenia zamykają postępowanie. Od takich postanowień nie służy więc zażalenia, a skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wobec powyższego nie jest zasadny wniosek organu o odrzucenie skargi ze względu na brak możliwości wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zaskarżone postanowienie doręczone zostało skarżącej w dniu 18 stycznia 2021 r. Strona skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła w dniu 12 kwietnia 2021 r., to jest po upływie okresu 30 dni wskazanego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznał wniesioną skargę uznając, że uchybienie terminowi wynikało z błędnego pouczenia strony przez organ, iż przysługuje jej nie skarga do sądu administracyjnego, lecz zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS). Strona, stosując się do tego pouczenia wniosła zażalenie do GIS, który to organ odmówił wszczęcia postępowania postanowieniem z dnia 9 marca 2021 r., informując o błędnym pouczeniu i o służącym jej środku odwoławczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w obecnym składzie, podzielił pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17 ( opublikowano: ONSA i WSA 2018/6/118, LEX nr 2389760), iż stosownie do treści art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017 r. str. 621). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. Reasumując skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art.112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu.
Zdaniem WSA, organ odwoławczy nie przeprowadził prawidłowego postępowania w zakresie ustalenia skutecznego doręczenia stronie skarżącej decyzji organu I instancji.
Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż strona kwestionuje doręczenie jej decyzji z dnia 4 maja 2020 r. zarówno drogą elektroniczną jak i przesyłką pocztową.
W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza doręczenia stronie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, decyzji z dnia 4 maja 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej.
W aktach administracyjnych znajduje się kopia maila skierowanego w dniu 5 maja 2020 r. przez organ administracji I instancji na adres elektroniczny skarżącej. Zgodnie z jego treścią w załączeniu znajduje się zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz decyzja. Organ informuje ponadto, iż po zapoznaniu się z treścią załącznika należy potwierdzić odbiór mailowo, dla przykładu "Potwierdzam odbiór i zapoznanie się z decyzją Nr [...], data i podpis".
W aktach przedstawionych sądowi nie znajduje się potwierdzenie skarżącej o odbiorze ww. maila. Znajdują się natomiast kopie dwóch maili z dnia 4 maja 2020 r. ( z godziny 3:11 i 14:34). Skarżąca potwierdza w nich swój adres mailowy, który będzie używany w dalszej korespondencji.
W ocenie sądu maile skarżącej wysłane w dniu 4 maja 2020 r. nie mogą dowodzić doręczenia stronie korespondencji organu wysłanej dopiero następnego dnia. Dlatego brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że strona otrzymała drogą elektroniczną decyzję wraz z prawidłowym pouczeniem o możliwości wniesienia odwołania.
Podobnie organ nie wykazał, by istniały podstawy do uznania, że doręczono stronie decyzję przesyłka pocztową. Na załączonej do akt kopercie, zawierającej decyzję z 5 maja 2020 r., wskazano adresata: M. P., ul. W. [...]. Jak twierdzi strona nie jest to jej adres zamieszkania, lecz wskazany podczas kontroli granicznej adres odbywania kwarantanny. Zamieszkuje ona na stałe na terenie Niemiec. Organ I instancji miał świadomość, iż strona po 25 kwietnia 2020 r. przebywała poza granicami Polski. Powyższa okoliczność wynikała z oświadczenia strony (z dnia 27 kwietnia 2020 r.), przedstawionego organowi w dniu 28 kwietnia 2020 r. wraz z prośbą o zwolnienie z odbywania kwarantanny.
Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że organ odwoławczy rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji nie wyjaśnił prawidłowo jej stanu faktycznego. Tym samym nie wykazał, że stronie została doręczona decyzja, od której zamierzała się odwołać.
Ponownie rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania organ ustali czy skarżącej doręczono, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, decyzję z dnia 4 maja 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej wraz z pouczeniem o prawie i sposobie wniesienia odwołania. Dokonanie dokładnych ustaleń w powyższym zakresie umożliwi wydanie prawidłowego orzeczenia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło