III SA/Łd 448/06

Dnia 7 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...]; 2. przyznaje radcy prawnemu J.R. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. ul. A 17/19 lok. 11 kwotę 292,80 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100), zawierającą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu J.R. z funduszu Skarbu Państwa–Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 448/06 U Z A S A D N I E N I E W dniu 31 stycznia 2006 r. M.G. zwróciła się do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o wymeldowanie męża M.G. z pobytu stałego w lokalu nr 12 przy ul. A 34 w Ł., z uwagi na to, że mąż od 6 lat nie przebywa pod wskazanym adresem. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 kpa, orzekł o wymeldowaniu M.G. z pobytu stałego w Ł. przy ul. A 34 m 12. W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż M.G. w 2001 r. podjął pracę w miejscowości K. i w ciągu tygodnia przebywa w pomieszczeniu znajdującym się na terenie zakładu pracy. W weekendy przyjeżdża do miejsca stałego zameldowania, w którym znajduje się jego dorobek małżeński. Na potwierdzenie powyższych informacji zainteresowany przedłożył zaświadczenie o zatrudnieniu w Zakładzie Handlowo-Produkcyjnym A w K. przy ul. B 46 i oświadczył, że nie rezygnuje z zamieszkiwania w lokalu przy ul. A. Wyjaśnienia te zakwestionowała M.G., twierdząc, że mąż nie zamieszkuje w mieszkaniu zakładowym lecz mieszka z inną kobietą w K. na ul. B 50. Okoliczność tą potwierdziła kontrola meldunkowa. W piśmie z dnia 27 maja 2006 r. zainteresowany nie przejawił chęci stałego zamieszkiwania w miejscu zameldowania i ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem lokalu, proponując żonie zamianę spornego lokalu na dwa mniejsze mieszkania. W ustalonym stanie faktycznym sprawy, Prezydent Miasta Ł. uznał, iż przesłanka "opuszczenia lokalu", o której stanowi art. 15 ust. 2 powołanej ustawy została spełniona, co uzasadniało wymeldowanie M.G. z miejsca stałego zameldowania. M.G. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wyjaśnił, że w związku z wykonywaniem pracy w innej miejscowości w lokalu przy ul. A w Ł. przebywa okresowo tj. w soboty i niedziele. Wykonywana praca nie gwarantuje mu stałego zatrudnienia i dlatego traktuje ją jako pracę w delegacji. W dni robocze mieszka na terenie zakładu, gdzie nie ma możliwości okresowego zameldowania. Z uwagi na trudną sytuację finansową firmy, w której jest zatrudniony, w każdej chwili może zostać zwolniony i wtedy będzie musiał na stałe wrócić do Ł. i tutaj poszukać pracy. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodowych osobistych (tj. Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 993) i art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wymeldowania M.G. z pobytu stałego w lokalu nr 12, przy ul. A 34 w Ł. W uzasadnieniu stwierdzono, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że M.G. w sposób dobrowolny i trwały opuścił dotychczasowe miejsce pobytu. Organ odwoławczy w sposób odmienny niż organ I instancji ocenił zebrany materiał dowodowy i uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania M.G. Mając to na uwadze organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wymeldowania M.G. ze spornego lokalu. Powyższe rozstrzygnięcie M.G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi, podała, iż mąż przebywa w spornym lokalu sporadycznie i nie ponosi żadnych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Skarżąca zmieniła zamki w mieszkaniu, albowiem obawia się o zdrowie swoje i chorego dziecka. Podkreśliła przy tym, iż była zmuszona wnieść sprawę o alimenty, ponieważ mąż nie łożył pieniędzy nawet na utrzymanie dziecka. Odpowiadając na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 25 października 2006 r. pełnomocnik skarżącej - radca prawny J.R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, podnosząc, iż M.G. od 6 lat zatrudniony jest w miejscowości K. i tam właśnie koncentruje swoje życie osobiste. Na co dzień przebywa i nocuje u kobiety narodowości ukraińskiej, w mieszkaniu przy ul. B 52 w K. Fakt, iż zainteresowany nie ma zamiaru partycypować w kosztach utrzymania mieszkania świadczy o tym, iż nie ma on również zamiaru stałego pobytu w lokalu przy ul. A. Podobnie należy, jego zdaniem, oceniać okoliczność wystąpienia w pozwie rozwodowym z wnioskiem o zamianę spornego lokalu na dwa mniejsze mieszkania. W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2007 r. M.G. oświadczyła, że cofa skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania, albowiem przepisała mieszkanie na córkę. Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007r. M.G. odwołała swoje cofnięcie skargi i poparła skargę. Oświadczyła, iż wcześniej cofnęła skargę gdyż prosiła ją o to córka zaś obecnie nadal chce aby jej mąż został wymeldowany z lokalu nr 12 przy ul. A 34. Uczestnik postępowania M.G. wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M.G. jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Organy administracji w rozpoznawanej sprawie naruszyły przepisy postępowania administracyjnego a mianowicie art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby a nie z bezprawnego działania innych osób. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu można mówić wtedy gdy zainteresowana osoba nie ma zamiaru powrotu do miejsca swojego zameldowania. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Został on wyrażony w wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. w sprawie V S.A. 3169/00(Lex nr 50123), z 21 marca 2001r. w sprawie V S.A. 2950/00(Lex nr 80643), z 10 lutego 1989r. w sprawie S.A./Wr 789/88(ONSA nr 2 z 1989r. poz.72) i z 18 marca 1987r. w sprawie S.A./Gd 1073/86(nie publikowany), z 7 grudnia 2005r. w sprawie II OSK 302/05 (Lex nr 190696). Zgodnie z treścią art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejscem pobytu stałego jest lokal w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy życiowe, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wyjaśniły w dostatecznym stopniu wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż istnieją dwie wersje stanu faktycznego. Pierwsza przedstawiona przez skarżącą oraz druga przedstawiona przez M.G. Według M.G. jej mąż wyprowadził się z lokalu nr 12 przy ul. A 34 w 2000r. i od tego czasu mieszka w K. wraz ze swoją przyjaciółką pochodzenia ukraińskiego N.Z. Tam tez skoncentrował on swoje centrum życiowe zaś do spornego lokalu przyjeżdża 1-2 razy w miesiącu na kilka godzin aby zobaczyć się z dziećmi. Natomiast według M.G. w 2001r. wyjechał on do K. gdzie pracuje i w okresie od poniedziałku do piątku mieszka w pokoju gościnnym na terenie zakładu pracy. Co tydzień, w każdy weekend przyjeżdża jednak do spornego lokalu na okres 3 dni. Tutaj też nocuje i tutaj znajduje się jego centrum życiowe. Organy administracji obu instancji odmiennie oceniły zebrany materiał dowodowy. Organ I instancji, przyjmując za wiarygodną wersję skarżącej, uznał, iż spełnione zostały przesłanki do wymeldowania jej męża. Organ odwoławczy natomiast, opierając się głównie na relacjach M.G., przyjął, iż nie doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez niego spornego lokalu. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne było dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego czego organy administracji nie uczyniły. Przede wszystkim należało przeprowadzić oględziny lokalu nr 12 przy ul. A 34 celem ustalenia czy znajdują się tam przedmioty M.G. a jeżeli tak to jakie. W szczególności chodzi o ubrania i rzeczy osobiste, które pozwoliłyby wyjaśnić czy mąż skarżącej faktycznie zamieszkuje w tym lokalu przez okres każdego weekendu i czy w tym czasie prowadzi on wspólne gospodarstwo ze swoją żoną. Należało również wyjaśnić w którym pokoju mąż skarżącej nocuje i w jaki sposób utrzymuje się w tym czasie. Powinno również zostać wyjaśnione czy poza weekendami M.G. zamieszkuje w spornym lokalu także w inne dni, kiedy nie świadczy pracy a więc przykładowo w czasie urlopów wypoczynkowych, zwolnień lekarskich czy świąt. Kwestie te nie zostały dokładnie wyjaśnione. Wprawdzie obie strony były kilkakrotnie przesłuchiwane lecz ich relacje nie wyjaśniają wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Okoliczności tych nie wyjaśniają również zeznania córki stron V.G. z uwagi na lakoniczność tych relacji. Należy zaznaczyć, iż w aktach administracyjnych znajduje się wezwanie dla trzech świadków zamieszkałych przy ul. A 34 a mianowicie A.K., W.M. i S.G. (k.16 – 18 akt administracyjnych). Wezwanie dla S.G. wróciło z adnotacją "pod wskazanym adresem nie mieszka" zaś wezwania dla pozostałych świadków nie zostały przez nich podjęte. Z akt administracyjnych nie wynika kto zgłosił tych świadków i na jakie okoliczności. Można tylko przypuszczać, iż zostali oni zgłoszeni przez skarżącą na okoliczność wyprowadzenia się jej męża ze spornego lokalu. Nie wiadomo jednak dlaczego odstąpiono od przesłuchania A.K. i W.M. W aktach administracyjnych brak jest informacji na ten temat. Organy administracji nie wyjaśniły również w sposób wyczerpujący okoliczności zamieszkiwania M.G. w K. przy ul. B 52. Skarżąca wielokrotnie podnosiła, iż jej mąż zamieszkuje tam wraz z kobietą pochodzenia ukraińskiego – N.Z. Skoro podniesiono taki zarzut należało przesłuchać na tę okoliczność właściciela lokalu przy ul. B 52 oraz inne osoby zamieszkałe w tej posesji w tym również N.Z. Należało również przeprowadzić oględziny tego lokalu celem wyjaśnienia czy znajdują się w nim rzeczy M.G. świadczące o zamieszkiwaniu przez niego w tym mieszkaniu. Organy administracji nie wykonały jednak tych czynności. Dodać należy, iż w dniu 26 maja 2006r. organ odwoławczy zwrócił się do Urzędu Gminy w O. o przesłuchanie właściciela lokalu przy ul. B 52 oraz innych osób zamieszkałych pod tym adresem na okoliczność przebywania M.G. w tym mieszkaniu. Urząd Gminy w O. jednak tego nie uczynił. Reasumując sąd uznał, iż organy administracji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani też w sposób wyczerpujący nie zebrały ani nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. Na podstawie § 15 pkt.1 w związku z § 14 ust.2 pkt.1c.) i § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz.1349 z późn. zm./ sąd przyznał radcy prawnemu J.R. kwotę 292,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie radcy prawnego oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny dokładnie wyjaśnić stan faktyczny. Należy przeprowadzić oględziny lokalu nr 12 przy ul. A 34 celem wyjaśnienia czy znajdują się tam rzeczy M.G. a jeżeli tak to jakie. Należy dokładnie przesłuchać skarżącą i jej męża oraz ich córkę V.G. na okoliczność pobytów M.G. w spornym mieszkaniu a w szczególności czy zamieszkuje on w tym lokalu w okresie gdy nie pracuje w K., w tym także w okresie świąt, urlopów wypoczynkowych oraz choroby, czy nocuje w mieszkaniu a jeżeli tak to w jakim pokoju, czy prowadzi w tym czasie wspólne gospodarstwo domowe z żoną i z czego się wówczas utrzymuje. Należy nadto rozważyć możliwość przesłuchania na te okoliczności innych świadków oraz wyjaśnić kwestię ewentualnego przesłuchania A.K. i W.M. Nadto organy administracji winny przesłuchać właściciela lokalu przy ul. B 52 w K. w tym N.Z. oraz ewentualnie inne osoby zamieszkałe pod tym adresem na okoliczność zamieszkiwania M.G. w tym mieszkaniu. Na tę samą okoliczność należy również przeprowadzić oględziny lokalu celem wyjaśnienia czy mąż skarżącej posiada tam własne rzeczy jak ubrania czy rzeczy osobiste. Dopiero po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego należy dokonać wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Sąd uznał za dopuszczalne odwołanie cofnięcia skargi dokonane przez skarżącą. Należy zaznaczyć, iż w piśmie z dnia 28 stycznia 2007r. M.G. cofnęła skargę (k.52) zaś na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007r. odwołała to cofnięcie. Jak wyjaśniła ona na rozprawie cofnęła skargę gdyż prosiła ją o to córka zaś obecnie nadal chce aby mąż został wymeldowany. Oświadczenia strony skarżącej o cofnięciu skargi, w przekonaniu sądu, nie można traktować jako oświadczenia woli w rozumieniu prawa cywilnego, które może być uchylone tylko w przypadkach określonych w art.82 – 87 kodeksu cywilnego. Cofnięcie skargi, tak jak każde inne oświadczenie złożone przed sądem, jest oświadczeniem złożonym dla potrzeb procesowych. Do momentu wydania rozstrzygnięcia przez sąd, strona która cofnęła skargę może odwołać takie cofnięcie i odwołanie takie jest skuteczne. W ocenie sądu strona, w czasie całego postępowania sądowego, do chwili wydania merytorycznego orzeczenia w sprawie, może zmienić swoje stanowisko w przedmiocie skargi a więc także odwołać swoje wcześniejsze cofnięcie bez względu na przyczynę tego odwołania. Wobec tego, iż M.G. na rozprawie odwołała swoje cofnięcie skargi sąd rozpoznał sprawę merytorycznie a nie umorzył postępowanie w sprawie.