III SA/Łd 457/14

Dnia 22 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 roku sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania S. K. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 26 marca 2013 r. do dnia 1 czerwca 2013 r. w kwocie 1393,50 zł, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4, art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 33 ust.4 pkt 4a, art. 71, art. 73 ust. 2a, art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...]., nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał S. K. status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od dnia 3 grudnia 2012 r. i prawo do zasiłku dla bezrobotnego w wysokości 100% zasiłku podstawowego określonego w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy na okres uzupełniający, tj. od dnia 3 grudnia 2012r. do dnia 1 czerwca 2013r., o ile wcześniej nie nastąpią okoliczności powodujące utratę statusu osoby bezrobotnej lub utratę prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...]., nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o utracie przez S. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 2 czerwca 2013r. z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu 15 stycznia 2014r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. wpłynęła umowa o pracę z dnia 7 stycznia 2014r., zawarta pomiędzy S. K. a A. Spółką z o.o. z siedzibą w W.. Z treści ww. umowy o pracę wynika, że S. K. zamieszkuje w T., przy ul. W. W dniu 21 stycznia 2014r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. wpłynęło zaświadczenie wymeldowania z pobytu stałego wystawione w dniu 4 marca 2013r. przez Urząd Miasta Ł., z którego wynika, że w dniu 4 marca 2013r. S. K. wymeldował się z pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy, ul. C. Z treści natomiast potwierdzenia o zameldowaniu na pobyt czasowy z dnia 12 grudnia 2013r. wystawionego przez Urząd Miasta w T. wynika, że S. K. w dniu 12 marca 2013r. zameldował się na pobyt czasowy, tj. do dnia 30 marca 2014r. w T., przy ul. W. Decyzją z dnia [...]., nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o utracie przez S. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 marca 2013r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego z dniem 26 marca 2013r. Od powyższej decyzji strona nie złożyła odwołania. Decyzja jest ostateczna. Postanowieniem z dnia [...]. Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 2 czerwca 2013r., zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił w całości własną decyzję z dnia [...]. o utracie przez S. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 2 czerwca 2013r. z powodu upływu okresu jego pobierania i umorzył postępowanie w sprawie utraty prawa do zasiłku od dnia 2 czerwca 2013r. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 3 lutego 2014r. Decyzją z dnia [...]., nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 26 marca 2013r. do dnia 1 czerwca 2013r. w kwocie 1 393,50 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Od powyższej decyzji S. K. złożył odwołanie, w którym wskazał, że nie zawiadomił urzędu pracy o zmianie miejsca zameldowania nieumyślnie, albowiem był przekonany, "że jest to ten sam urząd pracy, gdyż znajduje się w tym samym budynku". Wskazując na swą trudną sytuację materialną, wniósł o nieodbieranie mu przyznanego prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...]. Wojewoda [...] utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy termin, "bezrobotny" - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy (...) zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (...) Stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 4a ww. ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w urzędzie pracy w terminie określonym w art. 73 ust. 2 a. W przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania (art. 73 ust. 2a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Zgodnie z art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się: 1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach; 2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie; 3) zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78; 4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6; 4a) koszty przygotowania zawodowego dorosłych, w przypadku określonym w art. 53h ust. 1; 5) zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę; 6) świadczenie pieniężne wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego; 7) świadczenie przedemerytalne wypłacone w kwocie zaliczkowej, jeżeli organ rentowy odmówił wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem organu odwoławczego potwierdza w sposób nie budzący wątpliwości, że S. K. od dnia 4 marca 2013r. został wymeldowany z pobytu stałego w Ł., przy ul. C. i jednocześnie co potwierdzają dokumenty zgromadzone w aktach sprawy został zameldowany na pobyt czasowy od dnia 12 marca 2013r. w T., przy ul. W.. Zasadnie zatem, w ocenie Wojewody [...] skarżący został wyrejestrowany z Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. i pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 26 marca 2013r., tj. po upływie 14 dni od dnia zmiany miejsca zamieszkania. Od powyższej decyzji strona nie złożyła odwołania, w związku z powyższym decyzja stała się ostateczna. Organ podkreślił, że S. K. w dniu rejestracji, tj. w dniu 3 grudnia 201 r. został pouczony o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz o konieczności zwrotu zasiłku, w sytuacji, gdyby zostałby wypłacony nienależnie. Skarżący został również pouczony, że Powiatowy Urząd Pracy w Ł., przy ul. M. jest właściwy do obsługi osób zameldowanych na terenie dzielnic: G., Ś. i W. i dla osób nieposiadających miejsca zameldowania na terenie miasta Ł. Powiatowy Urząd Pracy w Ł., przy ul. K. jest natomiast właściwy do rejestracji osób zameldowanych na terenie dzielnic: P., B. i dla osób nieposiadających zameldowania na terenie miasta Ł., ponadto został również pouczony o obowiązku powiadomienia powiatowego urzędu pracy o zmianie miejsca zameldowania lub pobytu w ciągu 14 dni od dnia zmiany adresu oraz zgłoszenia się we właściwym powiatowym urzędzie pracy najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zamiany miejsca zameldowania. Z akt sprawy wynika, że S. K. w dniu 4 marca 2013r. dokonał wymeldowania z pobytu stałego w Ł., przy ul. C. i zameldował się na pobyt czasowy od dnia 12 marca 2013 r. w T., przy ul. W., tj. poza obszarem działania Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. Z treści potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy wynika także, że S. K. nie posiada zameldowania na pobyt stały, co oznacza, że zasiłek dla bezrobotnych pobrany w okresie od dnia 26 marca 2013r. do dnia 1 czerwca 2013r. jest świadczeniem nienależnym, o którym mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i podlega zwrotowi. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że nie rozumie dlaczego zmiana miejsca zamieszkania ma tak duże znaczenie, w żadnym bowiem z dotychczasowych pism w sprawie powyższa okoliczność nie została wyjaśniona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013r. poz.674). Zgodnie z treścią art.2 ust.1 pkt 2 wymienionej ustawy bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, W myśl art.73 ust.2a cytowanej ustawy w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania. Zgodnie z treścią art.76 ust.1 ustawy z 20 kwietnia 2004r. osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W myśl art.76 ust.2 pkt 1 wymienionej ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Z przepisu art.2 ust.1 pkt 2 wymienionej ustawy wynika, że jedną z przesłanek posiadania statusu osoby bezrobotnej jest zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego osoby bezrobotnej. W przypadku natomiast zmiany przez bezrobotnego miejsca zameldowania, skutkującego zmianą właściwości urzędu pracy, jest on zobowiązany w terminie 14 dni powiadomić o tym dotychczasowy urząd pracy oraz zgłosić się w urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zameldowania. W rozpoznawanej sprawie w dniu 3 grudnia 2012r. S. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy przy ul. M. właściwym dla osób bezrobotnych zameldowanych w dzielnicach G., Ś. i W. oraz dla osób nieposiadających miejsca zameldowania na terenie Ł.. W tym czasie skarżący był zameldowany na pobyt stały przy ul. C. a więc na terenie dzielnicy G. W dniu 4 marca 2013r. S. K. wymeldował się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego i w dniu 12 marca 2013r. zameldował się na pobyt czasowy w T. przy ul. W.. Dla osób zameldowanych w T. właściwym urzędem jest Powiatowy Urząd Pracy Ł. Okolicznością niesporną jest, że skarżący nie powiadomił dotychczas właściwego urzędu pracy o zmianie swojego miejsca zameldowania. W sytuacji gdy osoba bezrobotna nie jest zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania urzędzie pracy i w terminie 14 dni nie powiadomi urzędu o zmianie miejsca zameldowania to nie posiada statusu osoby bezrobotnej. S. K. nie powiadomił urzędu pracy o zmianie miejsca swojego zameldowania a więc z dniem 26 marca 2013r. utracił status osoby bezrobotnej. Okoliczność ta została stwierdzona decyzją Prezydenta Ł. z [...]. o utracie przez skarżącego, z dniem 26 marca 2013r., statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie z tym dniem prawa do zasiłku. Potwierdza to również decyzja Prezydenta Ł. z [...]. o uchyleniu, po wznowieniu postępowania, decyzji z [...]. o utracie prawa do zasiłku od 2 czerwca 2013r. i umorzeniu postępowania w tym przedmiocie. Obie decyzje ( z [..]. i z [...].) są ostateczne gdyż skarżący nie składał od nich odwołania. Konsekwencją utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 marca 2013r. oraz prawa do zasiłku z tym dniem jest to, że S. K. nie przysługuje prawo do zasiłku od dnia 26 marca 2014r. Przesłanką warunkującą pobieranie zasiłku jest bowiem legitymowanie się statusem osoby bezrobotnej a taki status skarżący utracił z dniem 26 marca 2013r. Nie budzi zatem wątpliwości fakt, że w okresie od 26 marca do 1 czerwca 2013r. skarżący pobrał nienależny zasiłek. Należy zaznaczyć, że S. K. był pouczony o trybie postępowania w razie zmiany miejsca zameldowania oraz o skutkach zaniedbania obowiązku powiadomienia o takiej zmianie a także o właściwości urzędu pracy. Wynika to z podpunktu 1 i 2 punktu IX pouczenia z 3 grudnia 2012r. (k.68-69 akt administracyjnych) oraz z punktu 14 oraz podpunktów a.) i b.) karty identyfikacyjnej – oświadczenie bezrobotnego z 3 grudnia 2012r. (k.76 akt administracyjnych). Podkreślić należy, że S. K. otrzymał zarówno kartę identyfikacyjną jak i pouczenie kwitując ich odbiór. Skarżący miał zatem możliwość dokładnego zapoznania się z treścią obu dokumentów. W sytuacji gdyby miał wątpliwości jak należy postąpić w razie zmiany miejsca zameldowania mógł zasięgnąć informacji w urzędzie pracy lecz tego nie uczynił. Dodać należy, że S. K. ma wyższe wykształcenie a więc nie jest osobą nieporadną, która nie potrafi zrozumieć treści pouczenia. Sąd nie podzielił poglądu podniesionego w skardze, że zmiana miejsca zamieszkania nie powinna skutkować obowiązkiem zwrotu zasiłku gdyż przez cały okres od 26 marca do 2 czerwca 2013r. skarżący pozostawał bez pracy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2013r. w spr. I OSK 2257/12 rejestracja bezrobotnego w urzędzie pracy właściwym dla jego miejsca zamieszkania ma niezwykle istotne znaczenie. Umożliwia bowiem poprawną diagnozę bezrobocia na danym terenie i służy kontroli osób zarejestrowanych jako bezrobotne. Brak powiązania właściwego urzędu pracy z miejscem zameldowania spowodowałoby niepewność co do liczby osób pozostających bez pracy na danym obszarze. W ocenie NSA rejestracja zainteresowanych w różnych urzędach pracy doprowadziłoby do chaosu na lokalnym rynku pracy w zakresie wypłacania świadczeń przysługujących osobom, które nie posiadają pracy. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny. Odnośnie zarzutu skarżącego, że nie czytał on pouczeń tylko podpisał to co mu przedstawiono w urzędzie pracy to kwestia ta pozostaje poza zakresem rozważań sądu w niniejszej sprawie. Wspomnieć tylko należy, że S. K. otrzymał zarówno druk pouczenia z dnia 3 grudnia 2012r. jak i kartę identyfikacyjną z tego samego dnia a więc miał możliwość dokładnego zapoznania się z obu dokumentami. W ocenie sądu organy obu instancji prawidłowo określiły okres za który skarżący jest zobowiązany zwrócić zasiłek jak i wysokość tego świadczenia a mianowicie z zaliczką na podatek dochodowy oraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne gdyż taka wysokość świadczenia została określona w art.76 ust.1 ustawy z 20 kwietnia 2004r. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. S. K. w okresie od 26 marca do 1 czerwca 2013r. pobrał nienależny zasiłek i był pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do tego świadczenia. Organy obu instancji trafnie uznały, że spełnione zostały przesłanki określone w art.76 ust.1 i ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę S. K.. e.o.