III SA/Łd 459/25

WyrokWSA w Łodzi2025-10-02

Skład orzekający: Katarzyna Ceglarska-Piłat, Agnieszka Krawczyk, Joanna Wyporska-Frankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie archiwalnych dokumentów, jeśli wnioskodawca nie przedłożył dokumentacji sporządzonej po wprowadzeniu kwestionowanych danych?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny może dokonać zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków jedynie na podstawie dokumentacji sporządzonej po wprowadzeniu kwestionowanych danych, która odzwierciedla nowy stan prawny. Archiwalne dokumenty nie mogą stanowić podstawy do takiej zmiany, jeśli nie zostały sporządzone po dacie wprowadzenia danych, które strona kwestionuje. W przypadku sporów o granice lub powierzchnię nieruchomości, właściwym trybem jest postępowanie rozgraniczeniowe, a nie postępowanie ewidencyjne.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic jego działki, twierdząc, że dane przyjęte podczas modernizacji ewidencji w 2023 r. nie odzwierciedlają faktycznego stanu posiadania i użytkowania. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na brak przedłożenia przez skarżącego wymaganej dokumentacji geodezyjnej sporządzonej po dacie wprowadzenia kwestionowanych danych. Skarżący powoływał się na archiwalne operaty geodezyjne z lat wcześniejszych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 roku sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 13 maja 2025 roku nr GiK-II.7221.72.2024.IM w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z 13 maja 2025 r., sprostowaną postanowieniem z 29 maja 2025 r., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: organ II instancji lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z 17 lutego 2025 r. o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków na wniosek Z. C. (dalej: skarżący, strona skarżąca lub strona) w zakresie przyjęcia przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...] zgodnie z faktycznym stanem posiadania i użytkowania, którego nie przyjął wykonawca modernizacji ewidencji gruntów obrębu G., Gmina K., przeprowadzonej w 2023 r. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: W latach 2021-2023 na terenie obrębu G. została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu G. wykonawca na podstawie dokumentacji ustalił, że działkę nr [..] wyznacza 5 punktów granicznych. Punkty graniczne numer: 6-148, 6-1496, 6-1497 wykonawca modernizacji przyjął z operatu geodezyjnego nr P. [...] wykonanego przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego P. G. (mapa do celów prawnych, mapa podziału działki nr [...]). W wykonanym przez biegłego sądowego operacie geodezyjnym nr P.[...] z roku 2018 wschodnia granica działki nr [...] na styku z działką nr [..] stała się sporna i tak została wówczas oznaczona. W operacie tym biegły sądowy przedstawił analizę stanu prawnego wschodniej granicy działki nr [...] zbieżną z analizą wykonawcy modernizacji, i tak przyjęto przy modernizacji ewidencji gruntów przebieg tej granicy z oznaczeniem, jako granicy spornej. Od strony zachodniej do granic działki nr [...] przylega działka drogowa nr [...] (ulica [...]), dla której założona jest księga wieczysta nr [...] istniejąca od 2010 roku, gdzie wpisana jest jako właściciel Gmina K.. Punkt graniczny nr 6-149 został przyjęty z operatu geodezyjnego nr P.[...] (operat stary nr [...]) podział działki nr [...] wykonany przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego S.Z.). 14 września 2022 r. w Urzędzie Miejskim w K. odbyły się czynności związane z ustaleniem przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...] i [...]. Ustaleniu podlegał punkt graniczny nr 6-2257 leżący na styku linii granicznych wymienionych działek. Czynności odbyły się w obecności właścicieli działek nr [...] i [...], którzy złożyli podpisy w protokole, zgadzając się z przebiegiem granic. Nie wykonywano ponownego ustalenia przebiegu granic działek, pomimo że wykonawca modernizacji ewidencji gruntów przygotowując ortofotomapę w listopadzie 2021 r. do ustaleń przebiegu granic metodą fotogrametryczną nie zakończył formalnych czynności (nie spisał protokołu ustalenia przebiegu granic działek) do końca roku 2021, co narzucały przepisy przejściowe rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej: "rozporządzenie w sprawie egib") z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2024 r., poz. 219 ze zm.) gdyż punkt graniczny stanowił jednoznacznie zidentyfikowany i pomierzony narożnik ogrodzenia. Wykonawca określił granice na podstawie odpowiadającego nowemu przepisowi § 33 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie egib. Przeprowadzone ustalenie przebiegu granic wykonano w związku z zapisami w warunkach technicznych mówiącymi, iż w przypadkach, gdy do określenia granic działek brakowało dokumentacji wymienionej w § 30 ust. 1 rozporządzenia w sprawie egib lub jeżeli dane w niej zawarte nie były wiarygodne (granice podlegały wówczas ustaleniu przebiegu w trybie przepisów § 31-32 rozporządzenia w sprawie egib). Podobnie wykonywano ustalenia przebiegu granic działek jeśli materiały archiwalne nie spełniały obecnych standardów technicznych, czyli były niewiarygodne ze względu na ich niską jakość - dokładność (np. dokładność położenia modernizacji ewidencji gruntów analizował i rozliczał stan prawny nieruchomości kompleksowo w ramach całego obrębu jednak wprowadzane kolejno operaty geodezyjne jednostkowe dotyczyły tylko niektórych pojedynczych nieruchomości. Stąd mogły wyniknąć rozbieżności w zamknięciu miar końcowych (np. z zarysów pomiarowych granic) na dłuższych odcinkach granic. Powierzchnia działki przed modernizacją ujawniona w części opisowej ewidencji gruntów wynosiła 0,19 ha, a po modernizacji wynosi 0,1763 ha. Dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego zostały wyłożone do wglądu zainteresowanych stron. W trakcie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego skarżący nie wniósł uwag do danych dotyczących przebiegu granic działki nr [...] oraz jej powierzchni. Po upływie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia, dane w nim zawarte stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu G.. Starosta Łódzki Wschodni stosownie do art. 24a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ogłosił 24 marca 2023 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego pod pozycją nr 2576 informację m.in. o tym, że dane zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego dotyczące ewidencji gruntów i budynków m.in. dla obrębu G., 4 marca 2023 r. stały się danymi ewidencji gruntów i budynków. Skarżący w terminie wskazanym w art. 24a ust. 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. do 24 kwietnia 2023 r. nie wniósł zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym dotyczących przebiegu granic oraz powierzchni działki nr [...], położonej w obrębie G.. Operat modernizacji, został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr P.[...] w dniu 15 marca 2023 r., na podstawie którego w bazie ewidencji gruntów i budynków wykazano przebieg granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi oraz powierzchnię działki nr [...]. Wnioskiem z 16 kwietnia 2024 r. skarżący wystąpił do Starosty Łódzkiego Wschodniego o przyjęcie przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...], położonych w obrębie G., gmina K. zgodnie z faktycznym stanem posiadania i użytkowania. Wnioskodawca podnosił, że nie zgadza się z granicami ustalonymi przez firmę wykonującą modernizację ewidencji gruntów, gdyż granica z sąsiadem jest sporna. Ponieważ zarzuty zostały wniesione po terminie określonym w art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U z 2024 r., poz. 1151 ze zm.), Starosta Łódzki Wschodni potraktował je, jako wniosek o zmianę (aktualizację) danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Decyzją z 23 sierpnia 2024 r. Starosta Łódzki Wschodni orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków na wniosek strony w zakresie przyjęcia przebiegu granic działki nr [...]] na styku z działką nr [...], zgodnie z faktycznym stanem posiadania i użytkowania, którego nie przyjął wykonawca modernizacji ewidencji gruntów obrębu G., Gmina K. , przeprowadzonej w 2023 r. Decyzją z 29 listopada 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z 23 sierpnia 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że decyzja Starosty Łódzkiego Wschodniego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. Wobec powyższego sprawa wróciła do organu I instancji, który zawiadomieniem z 12 grudnia 2024 r. wezwał skarżącego do wskazania dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej określonej w § 30 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dla działki nr [...] położonej w obrębie G., Gmina K. wykonanej po modernizacji ewidencji gruntów i budynków zakończonej w 2023 roku. W wezwaniu Starosta Łódzki Wschodni zaznaczył, że dokumentacja ta powinna przedstawiać inny przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] oraz inną powierzchnię działki nr [...], niż wykazana w operacie modernizacji nr P.[...]. Jednocześnie organ poinformował stronę, że zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. niedoręczenie wymienionej powyżej dokumentacji, może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jego żądaniem. W odpowiedzi na wskazane powyżej wezwanie, 2 stycznia 2025 r. skarżący doręczył organowi: zawiadomienie Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Łodzi skierowane do Sądu Rejonowego w B., zawiadomienie o wpisie do księgi wieczystej, wypis z rejestru gruntów z 28 marca 2023 r., wyrys z mapy ewidencyjnej, decyzję podatkową z 18 marca 2023 r. Nr FPW.3123.263.2023, zawiadomienie z Referatu Podatkowego Urzędu Miejskiego w K. w sprawie nadpłaty podatku od nieruchomości, decyzję podatkową z 31 stycznia 2024 r. Nr PPW.3123.1192.2024, protokół spisany po zapoznaniu się z aktami sprawy w siedzibie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 12 listopada 2024 r. Decyzją z 17 lutego 2025 r. Starosta Łódzki Wschodni orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków na wniosek strony w zakresie przyjęcia przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...], zgodnie z faktycznym stanem posiadania i użytkowania, którego nie przyjął wykonawca modernizacji ewidencji gruntów obrębu G., Gmina K., przeprowadzonej w 2023 roku. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji. Powołaną na wstępie decyzją z 13 maja 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z 17 lutego 2025 r. o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie przyjęcia przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...] zgodnie z faktycznym stanem posiadania i użytkowania, którego nie przyjął wykonawca modernizacji ewidencji gruntów obrębu G., Gmina K.przeprowadzonej w 2023 r. Organ II instancji, powołując na wstępie treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanej decyzji - przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., 1151 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 219) - tj. art. 2 pkt 8, art. 7d, art. 24 ust. 2a pkt 2, art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 2, art. 23 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne oraz § 30 ust. 1-3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wyjaśnił, że skarżący ani do wniosku z 16 kwietnia 2024 r., ani odpowiadając na wezwanie Starosty Łódzkiego Wschodniego z 12 grudnia 2024 r., tj. przy piśmie z 2 stycznia 2025 r. nie dołączył dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wymienionej w § 30 obowiązującego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, powstałej po modernizacji ewidencji gruntów i budynków zakończonej w roku 2023 r., wskazującej inny przebieg granicy działki nr [...] z działką [...] oraz powierzchnię działki nr [...] inną niż wykazana w operacie modernizacji P.[...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 15 marca 2023 r. Organ wskazał nadto, iż skarżący zarówno we wniosku, wcześniejszych skargach kierowanych do Starosty Łódzkiego Wschodniego oraz odwołaniu powołuje się na archiwalny operat nr [...] wykonany w 1984 roku przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego S. K.. Organ odwoławczy stwierdził też, że zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków jest możliwa poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w operacie ewidencji gruntów i budynków ewidencji, a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym. Dokumentację geodezyjną, na podstawie której w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się przebieg granic ewidencyjnych określa § 30 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 219). Przy czym chodzi tu o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych przez stronę danych. Archiwalny operat nr [...] wykonany w 1984 roku przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego S. K., na który powołuje się skarżący, nie stanowi dokumentu wskazanego w cytowanym powyżej § 30 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków Takiej dokumentacji, nie może również stanowić dokumentacja w postaci: zawiadomienie Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Łodzi skierowane do Sądu Rejonowego w B., zawiadomienie o wpisie do księgi wieczystej, wypis z rejestru gruntów z dnia 28 marca 2023 r., wyrys z mapy ewidencyjnej, decyzja podatkowa z 18 marca 2023 r. Nr FPW.3123.263.2023, zawiadomienie z Referatu Podatkowego Urzędu Miejskiego w K. w sprawie nadpłaty podatku od nieruchomości, decyzja podatkowa z 31 stycznia 2024 r. Nr PPW.3123.1192.2024, protokół spisany po zapoznaniu się z aktami sprawy w siedzibie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 12 listopada 2024 r. - przekazana Staroście Łódzkiemu przez stronę na okoliczność kwestionowanych danych. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że punkty graniczne nr: 6-148, 6-1496, 6-1497 wykonawca modernizacji przyjął z operatu geodezyjnego nr P. [...] wykonanego przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego P. G. (mapa do celów prawnych, mapa podziału działki nr [...]). Punkt graniczny nr 6-149 został przyjęty z operatu geodezyjnego nr P.[...] (operat stary nr [...] podział działki nr [..] wykonany przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego S.Z.). Zaznaczono przy tym, że 14 września 2022 r. w Urzędzie Miejski w K. odbyły się czynności związane z ustaleniem przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...] i [...]. Ustaleniu podlegał przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] a [...] w tym punkt graniczny nr 6-2257 leżący na styku linii granicznych wymienionych działek. Czynności odbyły się w obecności właścicieli działek nr [...] i [...], którzy złożyli podpisy w protokole, zgadzając się z przebiegiem granic. Z analizy szkiców z operatu nr [...] wykonanego przez biegłego sądowego S. K. wynika, że błąd popełniono już podczas opracowywania wcześniejszych operatów geodezyjnych. Według tych operatów szerokość działki w jej północnym krańcu wynosi 16,00 m zamiast 17,50 m ze szkicu. Organ odwoławczy wskazał, że biegły sądowy S. K. w operacie [...] (z którego pochodzą m.in. przesłane przez właściciela szkice) błędnie określił zasięg i położenie granic nieruchomości będącej działką nr [...] odkładając miarę 17,5 m od frontu działki przy ulicy [...] (działka nr [...]) zamiast od osi drogi (środka drogi). Na taki błąd wskazuje archiwalna mapa nr [...] (dawny nr [...] operat założenia ewidencji gruntów) pochodząca z 1959 r. Dodatkowo, organ II instancji stwierdził, że kopie archiwalnych materiałów geodezyjnych, tj. dokumenty z operatu biegłego sądowego S. K. nr [...] w odniesieniu do § 7 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. 2022 r., poz. 1670) nie spełniają warunków dokładności opisanych w § 16, które są wymagane przy wprowadzaniu punktów granicznych (szczegół I grupy dokładności - § 6) oraz zmian w przebiegu granic działek. Pomiar granic biegłego sądowego S. K. w operacie nr [...] jest oparty na układzie współrzędnych lokalnych i nie spełnia on obecnych standardów geodezyjnych, w związku z czym, nie można wznowić przedstawionych tam granic. Natomiast przyjęty przez wykonawcę modernizacji przebieg sporej granicy pomiędzy działką nr [...] a [...] wykazano na podstawie operatu nr P. [...] z roku 2018 (wykonanego przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego P. G.) i jest to przebieg ustalony według stanu prawnego z archiwalnej mapy z operatu nr [...] (dawny nr [...] operat założenia ewidencji gruntów i budynków) pochodzącej z 1959 r., która przedstawiała całe nieruchomości przed ich podziałem. Organ stwierdził, że nie można uznać, iż naruszono przepis art. 153 k.c. w którym opisano pierwszeństwo ustalenia przebiegu granic według stanu prawnego przed ustaleniem według ostatniego spokojnego stanu posiadania (ogrodzenie znajdujące się na spornej granicy trudno byłoby też zdefiniować jako ostatni spokojny stan posiadania, gdyż to o jego położenie m.in. toczy się spór a jego umiejscowienie mogło się zmieniać na przestrzeni wielu lat i jeśli zostałoby pomierzone to powinno zostać potraktowane jedynie jako aktualny, faktyczny stan użytkowania). Za podstawę do ustalenia przebiegu granic nieruchomości również według przepisów rozdziału 2 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. z 1999 r., Nr 45, poz. 453), uznaje się przede wszystkim dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości. Takie same wymogi dotyczą też procedury ustalenia przebiegu granic działek przy modernizacji lub bieżącej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków opisane w 33 ust. 1-3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.). W tym przepisie szczegółowo opisano przypadki ustalania przebiegów granic działek na podstawie zgodnych wskazań podmiotów lub przyjęcia ich na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeśli te wskazania lub stan posiadania nie są sprzeczne z informacjami w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego różnicy powierzchni działki nr [...] wykazanej podczas modernizacji w stosunku do powierzchni wykazanej we wcześniejszych dokumentach, w tym w operacie biegłego sądowego geodety uprawnionego S. K., organ II instancji zaznaczył, że podczas założenia ewidencji gruntów w operacie nr [...] (obecnie nr [...] powierzchnia działek obliczana była metodą graficzno-analityczną i wykazywana była z dokładnością do 0,01 ha (1 ara), również w operacie biegłego sądowego S. K. nr [...], akcie notarialnym z dnia 21 lipca 2005 r. rep. A Nr [...], na który powołuje się skarżący, powierzchnia przedmiotowej działki wykazana jest z dokładnością do 0,01 ha (1 ara), natomiast obecnie, stosownie do § 16 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 219), pole powierzchni ewidencyjnej, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, oblicza się na podstawie współrzędnych punktów granicznych działki ewidencyjnej, uwzględniając wartość poprawki odwzorowawczej i wykazuje się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Zdaniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego różnica powierzchni wykazana w operacie ewidencji gruntów i budynków po modernizacji, w stosunku do powierzchni działki wykazanej we wcześniejszych dokumentach, w tym w operacie biegłego sądowego S. K., tj. w operacie nr [...], wynika z różnych metod jej obliczenia oraz błędnego przyjęcia przez biegłego sądowego S. K., że szerokość działki w jej północnym krańcu wynosi 17,50 m, zamiast 16,00 m. Dalej, organ II instancji odnosząc się do żądania skarżącego, dotyczącego wykonania przez firmę O. w ramach rękojmi pomiaru działki nr [...] z natury oraz cofnięcia zmiany i przywrócenia stanu sprzed modernizacji (gdyż zdaniem skarżącego, zlecona przez Starostwo Powiatowe w Łodzi w 2022 roku modernizacja działek w G., została wykonana niezgodnie z prawem, ponieważ w 2018 roku granica wschodnia działki nr [...] stała się sporna) stwierdził, że z dokumentacji dotyczącej niniejszej spraw wynika, iż wykonawca modernizacji po ponownej analizie dokumentacji oraz stanu użytkowania potwierdził, że przebieg granic działki nr [...] z sąsiednimi działkami został wykazany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz dokumentacją zgromadzoną w zasobie geodezyjnym Powiatowego Ośrodka Dokumentacji. Wykonawca wskazał również, że w operacie geodezyjnym nr P.[...] z 2018 r. granica działki nr [...] na styku z działką nr [...] stała się sporna i tak została oznaczona w operacie modernizacji ewidencji gruntów w 2022 roku. Zaznaczono też, że Starosta Łódzki Wschodni, po uzyskaniu wyjaśnień w powyższej sprawie od wykonawcy modernizacji, w piśmie z 30 października 2023 r. udzielił stronie stosownych wyjaśnień. Ponieważ zarówno z odwołania, jak i dokumentacji dotyczącej przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] na styku z działką nr [...] wynika, że przebieg tej granicy jest sporny od 2018 r., w celu rozwiązania kwestii spornej granicy, konieczne będzie przeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości, które jest odrębnym postępowaniem wszczynanym na wniosek właściciela i niezwiązanym z modernizacją ewidencji gruntów. W ramach postępowania ewidencyjnego nie może dojść do załatwienia sporu o granice nieruchomości lub ich powierzchnię, ponieważ organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii. Mogą one bowiem jedynie badać, czy na podstawie udostępnionych dokumentów dotyczących ustalenia granic i powierzchni nieruchomości, zasadnym jest wprowadzenie zmian w ewidencji, przy czym dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw wydanych przez uprawnione do tego podmioty. Z uwagi na powyższe, w ocenie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego żądanie skarżącego wykonania przez firmę O., w ramach rękojmi, pomiaru działki nr [...] z natury oraz cofnięcia zmiany i przywrócenia stanu sprzed modernizacji nie może być zrealizowane. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyżej wskazane rozstrzygnięcie w całości. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że 14 września 2022 r. o godz. 12.30 została wezwana na spotkanie z przedstawicielami firmy O., w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Na tym spotkaniu w K. strona była wraz z żoną, podczas spotkania pokazano na ekranie komputera obraz, na którym był narysowany brązowy prostokąt (i nie był to trapez) przyległy do dwóch równoległych kresek (była to droga bez nazwy na tych kreskach). Nie było tam żadnego opisu, wymiarów i współrzędnych. Skarżący wyjaśnił, że pytano go jedynie o właścicieli działek przyległych do jego działki, która była tym niezwymiarowanym prostokątem. Po wskazaniu sąsiadów poproszono skarżącego o podpis odnośnie obecności na tym spotkaniu. Na tym spotkanie się zakończyło. Po upływie prawie roku, tj. 24 sierpnia 2023 r. skarżący otrzymał list polecony (decyzja Nr FPW.3123.263.2023 z 18 sierpnia 2023 r.) z referatu podatkowego Urzędu Miasta w K. o nadpłacie podatku od gruntu, w wysokości 52 zł, w związku ze zmniejszeniem powierzchni działki strony przez firmę O. z 1915 m2 do powierzchni 1763 m2. Skarżący zaznaczył, iż firma ta nie wchodząc na teren jego działki i nie mierząc jej według ostatniego spokojnego stanu posiadania zmniejszyła jej powierzchnie o 152 m2 i przyjęła ją jako trapez, choć w naturze jest to prostokąt, zgodnie z operatem z 1984 r. wykonanym przez biegłego sądowego S. .. Jednocześnie strona poinformowała, że podatek od gruntu był opłacany od 1984 r. przez jego mamę Z. C. a następnie przez niego, za 19 arów przez ponad 30 lat. Skarżący podniósł, że nie podpisywał żadnej zgody na zmniejszenie działki o 152 m2 oraz na zmianę działki z prostokąta zwymiarowanego przez biegłego geodetę sądowego w 1984 r. na trapez o zmniejszonej powierzchni. W ocenie strony modernizacja gruntów zlecona w roku 2022 przez Starostwo Powiatowe w Łodzi, została wykonana nieprawidłowo, bowiem nie można samodzielnie ustalać stanu prawnego działki, naruszono więc przepis art. 153 k.c. ponieważ nie jest możliwe stwierdzenie stanu prawnego działki nr [...], gdyż jest to nowa działka, która powstała po podziale w roku 1984. Szkic wyniesienia projektu podziału jest zwymiarowany przez uprawnionego geodetę, biegłego sądowego inż. S. K., a powierzchnia z niego wynikająca to 109,45 m x 17,5 m = 1915,375 m2. Z mapy podziału wykonanego przez uprawnionego geodetę (biegłego sądowego) wynika, że w jego rejestrze pomiarowym po podziale jest 19 arów. Skarżący wskazał nadto, iż jest w posiadaniu w/w dokumentów. W związku z nieprawidłowo wykonaną modernizacją w G., przez firmę O. (wynajętą przez Starostwo Powiatowe w Łodzi), skarżący wniósł o cofniecie zmian i przywrócenie stanu sprzed modernizacji, co oznacza, że powierzchnia jego działki nr [...] powinna wynosić (po zaokrągleniu) 19 arów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) – dalej: "p.u.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do art. 1 § 2 p.u.s.a. - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (w całości lub w części), jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (lit b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Nadto, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd administracyjnym bada więc legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja dotycząca odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie przyjęcia przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...] zgodnie z faktycznym stanem posiadania i użytkowania, którego nie przyjął wykonawca modernizacji ewidencji gruntów obrębu G., gmina K., przeprowadzonej w 2023 r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) - dalej również: "uPGiK". Przepis art. 2 pkt 8 uPGiK definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W odniesieniu do gruntów ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 uPGiK). Wskazuje ona także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 ust. 2 pkt 1 uPGiK). Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 uPGiK, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (art. 22 ust. 2 uPGiK). Stosownie do art. 24 ust. 2a uPGiK informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.). Przytoczone przepisy wskazują, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. np. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13 – opubl. [w:] CBOSA na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/EFC9487660). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy, które w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych, mają charakter oczywistych omyłek. Chodzi zatem o błędy dostrzegalne bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. np. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1444/20 – opubl. [w:] CBOSA, na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/6BBB82A2B1). Jak podkreśla w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty, takie jak: odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych. Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dotyczących ewidencji gruntów i budynków, nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu (por. np. wyroki NSA: z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07 – opubl. [w:] CBOSA, na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/6284A6A109 oraz z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1377/14 – opubl. [w:] CBOSA, na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/6FB8510700). Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Temu bowiem służą takie postępowania jak rozgraniczenie, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności. Natomiast organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Zaznaczyć przy tym należy, że dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie mają kompetencji do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów wydanych przez uprawnione do tego podmioty. Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, gdy zmiany te wynikają z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest natomiast dopuszczalne korygowanie wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Wynika to z treści powołanego już przepisu art. 22 ust. 2 uPGiK. Równocześnie objęte wnioskiem zmiany danych ewidencyjnych, powinny być przez wnioskodawcę udokumentowane, co wynika z art. 24 ust. 2b lit. h uPGiK. Tym samym więc w przypadku nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, wniosek o dokonanie zmiany nie może być uwzględniony. W ocenie sądu, jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, podstawę znajdującego się obecnie w ewidencji wpisu w zakresie przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] na styku z działką nr [...] położonych w obrębie G., Gmina K. stanowiły dokumenty wchodzące w skład zasobu geodezyjnego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji. Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że 15 marca 2023 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat modernizacji pod nr P.[...], na podstawie którego w bazie ewidencji gruntów i budynków wykazano przebieg granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi oraz powierzchnię działki nr [...]. Z akt sprawy wynika, że powierzchnia działki przed modernizacją wynosiła 0,19 ha, zaś po modernizacji wynosi ona 0,1763 ha. Dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego zostały wyłożone do wglądu zainteresowanych stron i jak wynika z akt sprawy skarżący nie wniósł wówczas uwag do danych dotyczących przebiegu granic działki nr [...] oraz jej powierzchni. Po upływie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia dane zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu G.. Bezsporny jest także fakt, że w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z 24 marca 2023 r., pod poz. 2576 ukazało się ogłoszenie Starosty Łódzkiego Wschodniego w sprawie operatu ewidencji gruntów i budynków informujące, że na podstawie art. 24a ust. 8 uPGiK projekt operatu opisowo-kartograficznego dotyczącego gruntów i budynków dla obrębu m.in. G., został wyłożony do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, na okres 15-tu dni roboczych, tj. od dnia 23 stycznia 2023 r. do dnia 10 lutego 2023 r., a ogłoszenie o terminie wyłożenia zostało zamieszczone w prasie o zasięgu krajowym w dniu 5 stycznia 2023 r. (pkt 1). Wskazano nadto, iż w terminie do dnia 3 marca 2023 r. upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, rozstrzygnął o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do projektu (pkt 2). Zaznaczono przy tym, że w dniu 4 marca 2023 r. dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego – m.in. dla obrębu G.- stały się danymi ewidencji gruntów i budynków (pkt 3). Nadto w pkt 4 tegoż ogłoszenia wskazano, iż "każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w wymienionym operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30-tu dni od dnia ogłoszenia niniejszej informacji, zgłaszać zarzuty do tych danych do Starosty Łódzkiego Wschodniego". Okolicznością niekwestionowaną jest także fakt, że skarżący w terminie wskazanym w art. 24a ust. 9 uPGiK, tj. do 24 kwietnia 2023 r. nie wniósł zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym dotyczących przebiegu granic oraz powierzchni działki nr [...], położonej w obrębie G.. W niniejszej sprawie, skarżący w skierowanym do organu wniosku z 16 kwietnia 2024 r. zażądał przyjęcia przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...], położonych w obrębie G., Gmina K. zgodnie z faktycznym stanem posiadania i użytkowania, podnosząc, że nie zgadza się z granicami ustalonymi przez firmę wykonującą modernizację ewidencji gruntów, gdyż granica z sąsiadem jest sporna. Wniosek ten organ odwoławczy prawidłowo potraktował jako wniosek o zmianę (aktualizację) danych objętych ewidencją gruntów i budynków, albowiem podniesione w nim zarzuty zostały wniesione po terminie określonym w art. 24a ust. 9 uPGiK. Jednocześnie organ zasadnie wezwał skarżącego do wskazania dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej określonej w § 30 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dla działki nr [...] położonej w obrębie G., Gmina K. a wykonanej po modernizacji ewidencji gruntów i budynków zakończonej w 2023 roku. W wezwaniu tym Starosta Łódzki Wschodni słusznie zaznaczył, że dokumentacja ta powinna przedstawiać inny przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] oraz inną powierzchnię działki nr [...], niż wykazana w operacie modernizacji nr P.[...]. Jednocześnie organ poinformował stronę, że zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. niedoręczenie wymienionej powyżej dokumentacji, może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem. W ocenie sądu organ prawidłowo uznał, że skarżący takiej dokumentacji nie przedłożył, co wynika z akt administracyjnych. Strona skarżąca zarówno do wniosku z 16 kwietnia 2024 r. jak wraz z pismem z 2 stycznia 2025 r. (stanowiącym odpowiedź wezwanie Starosty Łódzkiego Wschodniego z 12 grudnia 2024 r.), nie przedłożyła dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wymienionej w § 30 obowiązującego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, powstałej po modernizacji ewidencji gruntów i budynków zakończonej w roku 2023 r., która wskazywałaby na inny przebieg granicy działki nr [...] z działką [...] oraz powierzchnię działki nr [...] inną, niż wykazana w operacie modernizacji P.[...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 15 marca 2023 r. Jak trafnie też dostrzegł organ II instancji, skarżący powołuje się na archiwalny operat nr [...] wykonany w 1984 roku przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego S. K.. Tymczasem zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków jest możliwa poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w operacie ewidencji gruntów i budynków, a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym. Zatem, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, chodzi tu o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych przez stronę danych. Podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów są bowiem obowiązane dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian. Istniejący już zapis w ewidencji gruntów może być więc zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego już w ewidencji zapisu stan prawny danego gruntu (tak chociażby: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 620/08, Lex/el nr 535252; a także powołany w nim wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1488/06 oraz wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 350/07 – opubl. [w:] CBOSA, na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/BEBF18A0D2). W sytuacji, gdy postępowanie, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, wszczęte zostało wskutek wniosku strony skarżącej, to rzeczą skarżącego było przedstawienie dokumentów wykazujących w sposób określony przez przepisy obowiązującego prawa podstawę żądanych zmian. Tymczasem skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu nie powołał się na dokumenty, które mogłyby stanowić podstawę zmian w ewidencji gruntów. Jeszcze raz podkreślenia więc wymaga, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, wynikające z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest zaś dopuszczalne w postępowaniu prowadzonym na wniosek dokonywanie ponownej oceny wcześniejszych wpisów na podstawie powtórnej oceny dokumentów archiwalnych – na co zasadnie zwrócił uwagę organ. Ponownie należy zatem podkreślić, że wpisy w ewidencji dotyczące granicy działki [...] z działką [...] oraz powierzchnia działki nr [...] wynika z danych zawartych w operacie modernizacji P.[...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 15 marca 2023 r. Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej regulacje prawne oraz okoliczności sprawy należało więc uznać rozstrzygnięcie organu za prawidłowe. Powyższej oceny sądu nie zmieniają argumenty podniesione w toku postępowania administracyjnego, a także w skardze. Skarżący nie przedłożył bowiem żadnych dokumentów, które pozwalałyby zaktualizować dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Treść odwołania i skargi wniesionej do tutejszego sądu oparta jest na argumentacji podważającej prawidłowość przeprowadzonej na zlecenie Starostwa Powiatowego w Łodzi w 2022 r. modernizacji działek w G., która - w ocenie strony - została wykonana niezgodnie z prawem, w szczególności z pominięciem danych zawartych w operacie biegłego sądowego geodety S. K.. Okoliczności te, jak już wcześniej wskazano, nie mogą zmierzać do ponownej oceny archiwalnych dokumentów. Nieudokumentowanie przez skarżącego odmiennego, niż uwidocznionego w ewidencji stanu prawnego i faktycznego skutkować musiało decyzją negatywną. Jak wynika przy tym z akt sprawy organ odnosząc się do zarzutów strony w sposób szczegółowy wyjaśnił, że punkty graniczne numer: 6-148, 6-1496, 6-1497 wykonawca modernizacji przyjął z operatu geodezyjnego nr P.[...] wykonanego przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego P. . G. (mapa do celów prawnych, mapa podziału działki nr [...]). Punkt graniczny nr 6-149 został przyjęty z operatu geodezyjnego nr P.[...] (operat stary numer [...]podział działki nr [...] wykonany przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego S. Z.). Z prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń faktycznych wynika też, że 14 września 2022 r. w Urzędzie Miejski w K. odbyły się czynności związane z ustaleniem przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...] i [...] Ustaleniu podlegał przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] a [...] w tym punkt graniczny nr 6-2257 leżący na styku linii granicznych wymienionych działek. Czynności odbyły się w obecności właścicieli działek nr [...] i [...] którzy złożyli podpisy w protokole, zgadzając się z przebiegiem granic. Obecnie podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące prawidłowości podjętych czynności, a także braku wyrażenia zgody na wskazany przebieg granic nie mogły odnieść zamierzonego skutku, albowiem ewentualne zastrzeżenia w tym zakresie strona mogła podnieść w zarzutach, o których mowa w art. 24 ust. 9 uPGiK. Twierdzenie skarżącego, iż jego podpis widniejący w protokole dotyczy jedynie jego obecności podczas czynności są o tyle nieskuteczne, iż jak wynika z akt sprawy skarżący podpisał protokół ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, a nie protokół obecności. Organ wyjaśnił także stronie skarżącej, że z analizy szkiców z operatu nr [...] wykonanego przez biegłego sądowego S. K. wynika, że błąd popełniono już podczas opracowywania wcześniejszych operatów geodezyjnych. Według tych operatów szerokość działki w jej północnym krańcu wynosi 16,00 m zamiast 17,50 m ze szkicu. Organ odwoławczy wskazał też, że biegły sądowy S. K. w operacie [...] (z którego pochodzą m.in. przesłane przez właściciela szkice) błędnie określił zasięg i położenie granic nieruchomości będącej działką nr [...] odkładając miarę 17,5 m od frontu działki przy ulicy [...] (działka nr [...]) zamiast od osi drogi (środka drogi). Na taki błąd wskazuje archiwalna mapa nr [...] (dawny nr [...] operat założenia ewidencji gruntów) pochodząca z 1959 r. Dodatkowo, organ II instancji zasadnie stwierdził, że kopie archiwalnych materiałów geodezyjnych, tj. dokumenty z operatu biegłego sądowego S. K. nr [...] w odniesieniu do § 7 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1670) nie spełniają warunków dokładności opisanych w § 16, które są wymagane przy wprowadzaniu punktów granicznych (szczegół I grupy dokładności - § 6) oraz zmian w przebiegu granic działek. Pomiar granic biegłego sądowego S. K. w operacie nr [...] jest oparty na układzie współrzędnych lokalnych i nie spełnia on obecnych standardów geodezyjnych, w związku z czym nie można wznowić przedstawionych tam granic. Natomiast przyjęty przez wykonawcę modernizacji przebieg sporej granicy pomiędzy działką nr [...] a [...] wykazano na podstawie operatu nr P. [...] z roku 2018 (wykonanego przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego P. G.) i jest to przebieg ustalony według stanu prawnego z archiwalnej mapy z operatu nr [...](dawny nr [...] operat założenia ewidencji gruntów i budynków) pochodzącej z 1959 r., która przedstawiała całe nieruchomości przed ich podziałem. Organ odniósł się także do zarzutu skarżącego dotyczącego powierzchni działki nr [...] wykazanej podczas modernizacji w stosunku do powierzchni wskazanej we wcześniejszej dokumentacji, wyjaśniając skarżącemu, że różnica powierzchni wykazana w operacie ewidencji gruntów i budynków po modernizacji w stosunku do powierzchni działki wykazanej w operacie biegłego sądowego S. K. nr [...] wynika z różnych metod jej obliczania oraz błędnego przyjęcia przez biegłego sądowego S. K., że szerokość działki w jej północnym krańcu wynosi 17,50 m zamiast 16,00 m. W tak ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych dane objęte modernizacją stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu G.. A co za tym idzie aktualnie zamiana w operacie ewidencji gruntów i budynków jest możliwa przez wskazanie odpowiednich dokumentów, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych, niemniej jednak strona takich dokumentów nie przedłożyła. Wskazać należy, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Celem postępowania aktualizacyjnego jest bowiem wprowadzenie do ewidencji zmian objętych nowym zdarzeniem prawnym, powstałym już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Z tych względów nie można zgodzić się z twierdzeniem, że doszło do naruszenia art. 153 k.c. W myśl tego przepisu, jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Przy czym gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między interesowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że instytucja rozgraniczenia jest instrumentem prawnym służącym do ustalania granic nieruchomości gruntowych. Źródłem regulacji w tym zakresie są art. 152 – 153 k.c. oraz art. 29 – 37 uPGiK, a tym samym regulacja ta została podzielona na dwie części należące do prawa cywilnego i administracyjnego. Jak wskazuje się w literaturze, zamysł takiego podziału wziął się ze spostrzeżenia, iż omawiana instytucja odznacza się podwójną naturą. Z jednej bowiem strony pozostaje w polu zainteresowania prawa publicznego (nowoczesne państwo musi bowiem prowadzić ewidencję nieruchomości obejmującą dane co do ich obszaru i położenia, gdyż jest to koniecznością z uwagi na jego zadania w dziedzinie planowania przestrzennego i polityki fiskalnej, a rolę taką odgrywa ewidencja gruntów i budynków - kataster nieruchomości - unormowana w art. 20 i n. uPGiK). Ukształtowanie granic nieruchomości wpływa na powstanie i treść stosunków z dziedziny szeroko pojętego prawa administracyjnego (zawierającego w sobie także prawo finansowe). Zapewnienie stabilności tych granic oraz sprawne usuwanie niepewności co do ich przebiegu leży więc nie tylko w interesie prywatnym właścicieli sąsiadujących gruntów, lecz także w interesie publicznym. Z drugiej zaś strony ustalenie granicy gruntu jest też określeniem przestrzennego zasięgu prawa własności, a ta kwestia jest już przedmiotem regulacji prawa cywilnego. Ustalenie granic nieruchomości w sposób oczywisty rzutuje więc na kształt stosunków prywatnoprawnych (zob. G. Karaszewski, Komentarz do art. 152 – 153 kodeksu cywilnego [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Lex/el 2025 r.). W niniejszym przypadku dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, które jest odrębnym postępowaniem wszczynanym na wniosek właściciela i nie jest związane z modernizacją ewidencji gruntów możliwe będzie – w oparciu o odpowiednie, określone przepisami prawa, dokumenty – wprowadzenie zmian w ewidencji. Wskazać także należy, że w razie powstania sporu - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - co do stanu prawnego i faktycznego określonego gruntu (w zakresie powierzchni), to spór ten – jak słusznie wskazał organ II instancji musi być rozstrzygnięty w odrębnym, właściwym do tego postępowaniu. Organy prowadzące ewidencję nie mogą bowiem rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności, w tym między innymi przebiegu granic i ustalenia powierzchni działki nie mogą być więc rozstrzygane w postępowaniu aktualizacyjnym (tak chociażby w wyroku NSA z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I OSK 580/13, Lex/el nr 1587490). Tym samym żądanie skarżącego wykonania przez firmę O. w ramach rękojmi pomiaru działki nr [...] z natury oraz cofniecie zmiany i przywrócenia stanu sprzed modernizacji nie mogło zostać uwzględnione. Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł postępowania administracyjnego. Organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy ustalił istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy i należycie wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował wydając decyzję ostateczną. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. A.kr

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło