III SA/Łd 462/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-12-01

Skład orzekający: Referendarz Sądowy R.A.

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej mianowania na stanowisko służbowe policjanta powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę przepis art. 239 pkt 1 lit. d) PPSA?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej mianowania na stanowisko służbowe policjanta podlega ustawowemu zwolnieniu na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d) PPSA, co czyni dalsze rozpatrywanie wniosku w tym zakresie bezzasadnym. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, mimo ustawowego zwolnienia od kosztów, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co w tym przypadku zostało wykazane.
Stan faktyczny
Skarżący P.S. złożył skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. dotyczący mianowania na stanowisko służbowe. Po oddaleniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną jako policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych, otrzymującego obniżone wynagrodzenie i ponoszącego znaczne wydatki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu P.S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, a wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) oddalono jako bezzasadny z mocy ustawy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe postanawia 1) przyznać skarżącemu P. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SA/Łd 462/09 Uzasadnienie Pismem z dnia 13 sierpnia 2009 r. P. S. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] (Nr [...] w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Następnie, po uprzednim złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku, skarżący – pismem z dnia 25 listopada 2009 r. – sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączają wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że jest policjantem zawieszonym w czynnościach służbowych. Wskazał w związku z tym, że obecnie otrzymuje jedynie połowę wynagrodzenia w wysokości 960 zł netto, z którego opłaca czynsz (ok. 300 zł), energię elektryczną (ok. 200 zł), płaci alimenty w kwocie 250 zł oraz uiszcza kwotę zwrotu nienależnie pobranych świadczeń emerytalno-rentowych w wysokości ok. 250 zł miesięcznie. Podniósł także, że ma zaległości w spłacie kredytu odnawialnego oraz w kredytu z opóźnionym terminem płatności na łączną kwotę ok. 3.000 zł. Nadmienił także, że korzysta z pomocy rodziców. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest właścicielem mieszkania o powierzchni 38 m2. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącego składa się jego wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.200 zł brutto. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest mianowanie na stanowisko słuzbowe. Wyjaśnić w związku z tym należy, czy ten zakres przedmiotowy sprawy podlegać będzie wskazanemu przepisowi art. 239 pkt 1 lit. d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co wymaga przede wszystkim wyjaśnienia pojęcia "sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych". Określenie "sprawa ze stosunku" oznacza, że chodzi o sprawę, której przedmiot wyznacza określony stosunek prawny, którego źródłem są przepisy prawa regulujące treść oraz strony tego stosunku prawnego. Skoro sprawa ze stosunku prawnego oznacza sprawę, której przedmiot wyznacza stosunek prawny, to sprawą ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, o której mowa w art. 239 pkt 1 lit. d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest sprawa, której przedmiot ma swoją podstawę w stosunku pracy lub stosunku służbowym. Wskazany przepis zatem dotyczy takich spraw, w których przedmiotem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej jest określone rozstrzygnięcie, które wynika ze stosunku pracy lub stosunku służbowego skarżącego albo którego podstawą jest stosunek pracy lub stosunek służbowy skarżącego (por. uchwałę naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt I OPS 7/05). Stąd też, w referendarza, spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. d) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy skarżący korzysta już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek skarżącego w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny. Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz sądowy miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym w szczególności fakt, iż otrzymuje on jedynie z wynagrodzenie w wysokości 960 zł netto, co wynika z faktu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, zgodnie z oświadczeniem, nie osiąga również innych dodatkowych dochodów. Wskazał natomiast na swoje wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, tj. czynsz (300 zł), energię elektryczną (ok. 200 zł). podniósł także, że opłaca alimenty w kwocie 250 zł, ma zaległości w spłacie kredytu odnawialnego oraz w kredycie z opóźnionym terminem płatności w wysokości ok. 3.000 zł. Wyjaśnił także, że w związku ze swoją obecną sytuacją materialną korzysta z pomocy rodziców. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Faktyczny brak dochodów, konieczność korzystania z pomocy rodziców oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu, uzasadniają przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. d) i art. 262 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło