III SA/Łd 464/13

Wojewódzki Sąd Amdinistracyjny w Łodzi Wydział III W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. k.p. K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie wymeldowania. W dniu 13 maja 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 15 maja 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Następnie Wyrokiem z dnia 5 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. K. Natomiast postanowieniem z dnia 27 września 2013 r. sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. W dniu 8 października 2013 r. ponownie do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z faktem, iż skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, postanowieniem z dnia 22 października 2013 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 4 listopada 2013 r. do Sądu wpłynął sprzeciw skarżącej od powyższego postanowienia, w którym K. K. wskazała, iż w jej ocenie zawiera ono twierdzenia sprzeczne z faktami, jakie wynikają z okoliczności sprawy. Składała ona bowiem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie złożonego zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 27 września 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. I tak, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Wedle przepisu art. 260 p.p.s.a. z kolei, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Analiza akt rozpoznawanej sprawy dowodzi, że postanowieniem z dnia 15 maja 2013 roku referendarz sądowy, mając na względzie trudną sytuację majątkową skarżącej, przyznał jej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Tym samym, wobec pozytywnego rozpoznania pierwotnego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, skarżąca nie ma obowiązku składania kolejnych, ponownych wniosków o przyznanie tego prawa, gdyż prawo to we wnioskowanym zakresie zostało jej przyznane i przysługuje jej aż do definitywnego zakończenia postępowania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji uznać zatem należało, że skoro skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, postępowanie z ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy z dnia 8 października 2013 roku jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Z powyższych względów wskazujących na bezprzedmiotowość postępowania z ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. k.p.