III SA/Łd 473/09

Dnia 11 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. a i art. 15 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) cofnął A. R. licencję nr 260/200 na wykonywanie transportu drogowego taksówką, wydaną w dniu 23 września 2003 roku, zobowiązując jednocześnie do jej zwrotu w terminie 7 dni, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. W dniu 18 czerwca 2009 roku od powyższej decyzji A. R. wniósł odwołanie skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienie niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie natomiast do treści art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 22 maja 2009 roku, natomiast odwołanie skarżący złożył w dniu 18 czerwca 2009 roku. Z zestawienia dat doręczenia decyzji organu I instancji i daty złożenia odwołania wynika, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a, co obligowało organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podkreślił ponadto powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że późniejsze doręczenie decyzji organu I instancji, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy decyzja została doręczona stronie w trybie zastępczym nie powoduje otwarcia na nowo terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wskazał, iż nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem, ponieważ decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] otrzymał w dniu 4 czerwca 2009 roku, natomiast odwołanie wniósł z zachowaniem 14-dniowego terminu, w dniu 18 czerwca 2009 roku. Wniósł o ponowne rozpatrzenie odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu jest zatem ograniczona do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż badanie przez Sąd legalności zaskarżonego postanowienia obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając przedmiotową sprawę, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że odwołanie wniesione po jego upływie nie może zostać rozpatrzone. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy jest więc zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot oraz czy zachowany został przewidziany przepisami prawa termin. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a. chyba, że strona wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 następne k.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony. Czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. należy liczyć z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 57 § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, iż zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2 Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z powyższych regulacji dotyczących instytucji doręczenia zastępczego wynika, iż aby doręczenie takie mogło zostać uznane za skuteczne musi zostać spełniony podstawowy warunek pozostawania pisma do odbioru w placówce pocztowej przez okres 14 dni. Drugą przesłanką jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej, w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W razie ziszczenia się tych przesłanek doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 44 k.p.a. Jest to domniemanie, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez pocztę), a więc nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia. W niniejszej sprawie powyższe warunki spełnia doręczenie zastępcze zaskarżonej decyzji organu I instancji. Sąd nie miał podstaw do zakwestionowania prawidłowości doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Z załączonych do akt administracyjnych dokumentów bezspornie wynika, że przesyłkę zawierającą decyzję organu I instancji awizowano w dniu 8 maja 2009 roku. Zawiadomienie o pozostawieniu awizowanej przesyłki w Urzędzie Pocztowym na okres 7 dni, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W związku z nieodebraniem jej przez adresata we wskazanym terminie awizowano przesyłkę ponownie w dniu 18 maja 2009 roku. Zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 25 maja 2009 roku. Od daty zatem pierwszego awiza do dnia zwrotu do nadawcy upłynęło pełne 14 dni. W takiej sytuacji doręczenie nastąpiło z upływem okresu 14 dni, czyli w dniu 22 maja 2009 roku. Wobec powyższego należy stwierdzić, że w sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu I instancji stronie, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania. Przepisy k.p.a. nie przewidują bowiem możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt II OSK 10/07 LEX Nr 4534254, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 1997r. w sprawie sygn. akt I SA/Gd 470/96 LEX 30592, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2006r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1070/06 LEX 265557) Uchybienie terminu, o którym mowa w art. 129 k.p.a. było w tej sytuacji oczywiste. Nie było też podstaw do podjęcia przez organ odwoławczy jakichkolwiek działań w kierunku rozważenia możliwości przywrócenia uchybionego terminu w trybie art. 58 k.p.a., tym bardziej, że sam skarżący nie wystąpił z takim wnioskiem. Zarzut skarżącego, przedstawiony na rozprawie, że organ nie pouczył go o możliwości przywrócenia uchybionego terminu jest w okolicznościach przedmiotowej sprawy nieuzasadniony. Wprawdzie zgodnie z zasadą, wynikającą z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jednak w przedmiotowej sprawie organy nie uchybiły tym obowiązkom. Decyzja organu I instancji zawiera prawidłowe pouczenie o trybie i sposobie wniesienia odwołania. Na tym etapie postępowania organ nie ma obowiązku informowania o ewentualnych podstawach i trybie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. W tym miejscu godzi się podnieść, że organ administracji przez prawie półtora roku nie mógł doręczyć skarżącemu żadnej korespondencji, mimo, że już w sierpniu 2007 roku wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu licencji z uwagi na informacje o zaleganiu w zobowiązaniach podatkowych. Przyczyną takiej sytuacji była zmiana adresu zamieszkania skarżącego. Dopiero w dniu 9 marca 2009 roku, po ustaleniu aktualnego adresu, skutecznie doręczono skarżącemu dwa wezwania z dnia 20 sierpnia 2007 roku i z dnia 22 lutego 2008 roku informujące o wszczęciu postępowania i wzywające do stawienia się w organie celem złożenia wyjaśnień. Powyższe wezwania odebrała 9 marca 2009 roku żona skarżącego J. R. Do dnia wydania decyzji tj. do dnia 30 kwietnia 2009 roku skarżący nie stawił się w Urzędzie celem złożenia wyjaśnień i nie zajął również jakiegokolwiek stanowiska w sprawie prowadzonego postępowania. Fakt, iż z uwagi na przeciągające się postępowania reklamacyjne w sprawie doręczenia decyzji z dnia 30 kwietnia 2009 roku, organ I instancji przesłał ponownie skarżącemu swoją decyzję, nie spowodował ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy jak wykazano wyżej prawny skutek procesowy doręczenia nastąpił w trybie art. 44 k.p.a. Skoro zatem spełnione zostały przesłanki do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy nie mógł, rozpoznać sprawy merytorycznie i ustosunkować się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w złożonym środku odwoławczym, gdyż merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po upływie wymaganego terminu, byłoby rażącym naruszeniem prawa przez organ odwoławczy. Oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. a.ł.